.god.voor.dommen

Afgelopen woensdag is er in Utrecht een ‘debat’ gehouden met als thema ‘Islamofobie of Islamkritiek?’. Het is een gezellige multiculturele gelegenheid geweest, zoals de twee foto’s op de site van de organisatoren duidelijk laten zien. Waarom Basta!, zoals ze zichzelf noemen, zich bedient van een logo met een luidspreker en een plaatje met daarop de tekst “kritisch debat”, is mij echter volstrekt onduidelijk. Uit de samenstelling van de uitgekozen sprekers alleen al blijkt een weinig kritische houding ten opzichte van het onderwerp. Wat kunnen een journalist, een anti-racist en een medewerker van het bureau discriminatiezaken Utrecht nu in godsnaam voor zinnigs te melden hebben over een onderwerp dat in basis al uitgaat van verkeerde aannames? Basta! vertelt ons niet, ondanks dat er twee dagen overheen gegaan zijn, wat de conclusie was van het gezellig avondje. En dat terwijl de link ‘Acties’ ons toch duidelijk meldt dat “Basta meer wil dan alleen debatteren. Praten is leuk en ook heel nuttig, maar niet als er geen concrete actie uit voort komt.” Gelukkig zijn de ‘Internationale socialisten’ ook aanwezig geweest en hebben ze hun bevindingen in een net stukje op hun site geplaatst. En de opening van dat artikel is veelbelovend:

Islam wordt voortdurend vanuit verschillende hoeken onder vuur genomen. In Utrecht werd daar woensdag op een Basta-debat over gediscussieerd: hebben we hier te maken met islamkritiek of met islamofobie?

Alhoewel, veelbelovend. Heeft iemand van de spontane deelnemers misschien het lef gehad om stil te staan bij de onjuiste premisse van de vraagstelling? Zou het wellicht zo kunnen zijn, oh verlichte debaters, dat er nóg een optie is behalve kritiek of fobie? Ik begrijp dat het op dit moment mosterd na de maaltijd is (niemand heeft me op tijd ingeseind), maar wat dacht u van een derde optie: Religie is stompzinnig en mensen die rare dingen geloven moeten niet klagen dat anderen ze voor gek verklaren en ze links laten liggen? Vooral dat laatste zou de ‘Internationale socialisten’ toch moeten aanspreken, niet? Want is het niet zo, Basta!, dat er van kritiek geen sprake kán zijn als het gaat om een geloofsovertuiging? Is niet al lang en breed aangetoond dat religieuze hersenen niet bevattelijk zijn voor kritiek? Kritiek veronderstelt immers rede en rede is een onacceptabele eigenschap als het gaat om religie. Wie bedenkt toch die onnozele stellingen bij jullie en hoe kun je in hemelsnaam verwachten dat er een interessante discussie voortkomt uit een domme vraagstelling? Dat dit bij voorbaat al niet meer kon worden dan een hoop gedraai en geneuzel over randzaken blijkt al duidelijk uit de eerste marginale inbreng van één der sprekers:

Grietje Uphoff van Bureau Discriminatiezaken Utrecht geeft voorbeelden uit de dagelijkse praktijk. Ze vertelt hoe een moslim in de trein door een dame zenuwachtig werd aangestaard: ‘U gaat deze trein toch niet opblazen?’ Het is tekenend voor de tijd. Moslims moeten zich dagelijks verdedigen tegen wantrouwen en vooroordelen.

Het is goedverdoemme maar goed dat ik niet in de zaal zat, zeg. Wat is dit voor kleinburgerlijk geneuzel? Ik reis dagelijks met de trein en om het weekend zit ik op zijn minst 3 uur in een coupé als ik op weg ben naar mijn vriendin. Ik heb dit nog nooit meegemaakt. Als we op basis van ‘uitzonderingen’ een discussie gaan voeren zijn we snel klaar natuurlijk: Bin Laden is een moslim. Bin Laden is een moordenaar. Het is tekenend voor de tijd. Mensen moeten zich dagelijks verdedigen tegen moslim-moordenaars. Of zou Grietje daar wél haar bedenkingen bij hebben? Grietje gaat door met haar volgende vreemde vergelijking.

Die achterdocht wordt vaak verpakt als intellectuele kritiek op de islam. Bijvoorbeeld door journalist Carel Brendel, schrijver van Het verraad van links en aanhanger van Ehsan Jami. Omdat de Koran dat dicteert, beweert Brendel, houden moslims hun vrouwen klein. Dat is natuurlijk onacceptabel voor vooruitstrevend Nederland, waar nog geen 8% van de hoogleraren vrouw is, en vrouwen voor hetzelfde werk gemiddeld minder betaald krijgen dan mannen.

Grietje refereert aan de achterdocht aangaande haar anekdotische ‘bewijsvoering’ in de vorige alinea. Wat ze domweg zegt is: “Mensen zijn bang voor moslims en dat willen ze niet zomaar zeggen. Daarom proberen ze op basis van het heilige boek van moslims zaken te vinden die ze op intellectuele manier kunnen bekritiseren”. En dat allemaal op basis van ‘de dame in de trein’. Grietje doet net alsof het, áls dit al zo zou zijn, volstrekt onterecht is dat mensen bang zijn voor de islam. Dat terwijl we elke dag kunnen nagaan dat wederom iemand zichzelf heeft opgeblazen vanwege het woord van allah. We lezen verder.

Drie jonge moslima’s in de zaal merken op dat politici nooit mét moslims praten maar altijd óver moslims. Ayaan Hirsi Ali gebruikte bijvoorbeeld ooit een opvanghuis voor vrouwen als decor voor een fotogeniek interview.

Het zullen de jonge moslima’s weer niet zijn. Altijd bereid om ‘de vinger op de zere plek te leggen’ als het gaat om de westerse samenleving, maar tegelijkertijd te beroerd om eens kritisch naar hun eigen geloof te kijken. Als de maatschappij bekritiseerd moet worden, gebruiken ze hun verstand en verwachten ze dat iedereen ze van inhoudelijke repliek dient. Als het gaat om hun banale geloof in een opperwezen en een mafketel met de naam mohammed, dan dienen we dit te respecteren en vooral geen aanstoot te nemen aan het feit dat er geen redelijke argumenten gegeven kunnen worden voor de aannames die ze doen. En dat, jonge moslima’s is precies de reden dat jullie denken dat er nooit mét moslims gesproken wordt. Er valt niets te bespreken! Er valt niet inhoudelijk in te gaan op de problematiek van de islam. Er kan namelijk geen sprake zijn van kritiek op het eeuwige woord van allah. Neem eens contact met mij op. Dan beloof ik jullie dat ik zeer inhoudelijk met jullie zal spreken. Maar kijk niet raar op als je jezelf beledigd voelt bij het vallen van de eerste woorden. Dat is inherent aan een volledige deelname in de maatschappij die jullie zo graag willen bekritiseren.

Toen ze de moslima’s onder hen vertelde wat hun probleem was, reageerden deze dat niet islam maar hun vervelende mannen het probleem zijn.

En laat ik eerlijk zijn, ik weet niet wat hier precies de bedoeling van was. Ik was er helaas niet bij. Wat ik wel weet is dat een oneliner zoals hierboven geenszins de kern van de problematiek raakt. Hoezo zijn die mannen vervelend? Wat versta je onder vervelend? En belangrijker nog; wat is de oorzaak van die vervelendheid? Iets met geloof misschien? Laat me raden: Willen die mannen niet naar jullie luisteren? Schatten ze het woord van allah of mo hoger in dan die van hun vrouwen wellicht? Is hun geloof misschien gewoon immuun tegen jullie ongetwijfeld redelijke argumenten? Is dit niet dezelfde immuniteit waar jullie religieuze denkbeelden last van hebben? We zullen het wel nooit weten, want niemand heeft het ze gevraagd. Niet mijn idee van een debat. Zoveel kan ik wel zeggen. Grietje heeft zich echter kostelijk vermaakt, zo te lezen.

De emancipatie van moslims schiet niets op met de ideeën van mensen als Brendel en Hirsi Ali. Want hoe zoet sommige islamcritici zichzelf ook presenteren, zo bitter is de neoconservatieve politiek door wie ze zich laten gebruiken. Peyman Jafari (Internationale Socialisten) legt uit dat er bewust een vijandbeeld wordt gecreeërd. Neoconservatieven zoals Wilders en Verdonk zaaien angst tegen alles wat op islam lijkt. Zo hopen ze steun te krijgen voor bloedige oorlogen in Irak en Afghanistan, terwijl ze de solidariteit aan de onderkant van de samenleving in Nederland afbreken.

Koren op de molen van de socialisten, dunkt me. Alsof de kritiek op de islam alleen uit de hoek van Ayaan en Geert komt. Laten we ook nu weer ons voorbeeld beperken tot eenvoudige karikaturen, moet haar collega Peyman gedacht hebben. En laten we ook concluderen dat het ze gewoon gaat om het rechtvaardigen van oorlog zonder duidelijk te maken hoe een dergelijke conclusie precies getrokken kan worden. Was het niet handiger geweest om te doorzien, Peyan, dat deze cirkelredenering geenszins een antwoord kan zijn op de vragen die menig multicultureel brein teisteren? Is het niet vreemd om te betogen dat Geert en Ayaan een vijandig beeld willen creëren omdat ze voor een oorlog zijn omdat ze moslims als vijandig bekijken? Wat verklaar je daar precies mee? Inderdaad. Helemaal niets. En om het ‘verband’ volledig buiten het domein van de redelijkheid te trekken besluit dit stuk bandbreedte verspilling:

Waarom die solidariteit nodig is, blijkt momenteel nergens duidelijker dan in de schoonmaakbranche. In de schoonmaak werken veel allochtone vrouwen, die nergens anders worden aangenomen. Zij strijden nu voor een rechtvaardiger CAO, na jarenlang zeer lage lonen, bizarre werktijden en racisme te hebben geslikt. Maar de kans dat we Hirsi Ali, Wilders of Jami gaan tegenkomen op de komende actiebijeenkomst is niet zo groot. Dat laat zien hoe beperkt hun agenda voor ‘emancipatie’ werkelijk is.

De schoonmaakbranche is bij uitstek de branche waar onopgeleide mensen een baan vinden én zoeken. En de hoofdreden dat er voornamelijk allochtonen in werken is derhalve logisch vast te stellen als: ‘de allochtonen die daar werken hebben niet voldoende opleiding’. Punt. Ik heb namelijk in vele bedrijven samengewerkt met zeer hoog opgeleide allochtonen. Marokkanen, Turken en noem maar op. Bijzonder intelligente mensen met een bijzonder intelligente mening. Bovendien impliceert meneer Peyan dat er louter allochtonen zouden werken in dit beroep. Dat terwijl ik genoeg zogenaamde autochtonen heb meegemaakt die exact hetzelfde deden. Op basis van Grietjes voorliefde voor anekdotisch bewijs zou ik nu toch Peyans stelling volkomen onhoudbaar hebben gemaakt. Als men echter nog een objectieve redenering wil hebben, dan zou ik willen stellen dat veel autochtonen zich simpelweg te goed voelen om dergelijk werk te doen. Het gevolg mag duidelijk zijn. Niets ‘nergens anders aangenomen worden’ en niets ‘racisme’. Dat zal gerust voorkomen, maar dat is niet de hoofdreden van de hoge concentratie allochtonen in smerige beroepen.

En toen was het stuk afgelopen. Zoals verwacht geen enkele conclusie aangaande het vraagstuk. Louter vervelende mensen met een eigen agenda die meningen verkondigen die alleen simpele zielen accepteren kunnen als verklaring. Geen dieper inzicht, geen kritiek. Ik kan me heel goed voorstellen dat Meindert Fennema (van het Steuncomité Ex-moslims én Hoogleraar politieke theorie van etnische verhoudingen UvA) heeft afgezegd. Zoveel multiculturele simpelheid op één avond is ieder weldenkend mens teveel.

Tags: blogbespreking, Column, moslims, nieuws