Het fundamentalistische atheïsme
Dec 24th, 2007 by Erik
De Anglicaanse kerk doet van zich spreken, deze dagen. Was het onlangs nog de aartsbisschop van Canterbury die ons heeft doen inzien dat er feitelijk niets waar is van het kerstverhaal zoals de kerk ons eeuwenlang heeft voorgehouden (we hebben wel gelogen, maar de rest is wel waar hoor!), zo was het eergisteren de aartsbisschop van Wales die ons wilde wijzen op de gevaren van het ‘atheïstische fundamentalisme’. En laten we eerlijk zijn, we spreken niet alleen van het gevaar, als we Dr. Barry Morgan mogen geloven, maar zelfs van één van de grootste problemen op aard’.
Barry is de eerste niet en zal de laatste niet zijn die met deze term op de proppen komt, en toch verbaast het me telkens weer. Wat kan er fundamentalistisch zijn aan atheïsme? Het enige fundament dat het atheïsme kent is het feit dat atheïsten geen enkele reden zien om aan te nemen dat er een god bestaat en dat wij ons derhalve moeten onderwerpen aan deze god. Zij het door de islam, door het christendom of welke religie dan ook.
Om aan te geven waar het fundamentalistische atheïsme uit bestaat, geeft Barry een aantal voorbeelden. Zo getuigt het volgens hem van fundamentalisme wanneer men kerstmis geen kerstmis meer wil noemen, maar ‘winterzonnewende’ of ‘winterval’. Het is bijzonder fundamentalistisch van u als u weigert om een toneelstukje op school op te voeren dat het kerstverhaal uitbeeldt en boven alles vindt deze meneer het fundamentalistisch om kruizen te verwijderen uit het publieke domein.
Deze godsdienstwaanzinnige vergeet dat het christendom het heidense ‘winterzonnewende’ gekaapt heeft om het christendom mainstream proberen te maken (en dat is goed gelukt, mag ik zeggen). Tevens vergeet de beste man dat niet iedereen zit te wachten op het spelen van stukjes waarmee men het inhoudelijk en moreel niet eens is (om over de onjuistheid nog te zwijgen). Laat staan dat men deze onzin aan kinderen wil leren als waarheid! Over het verwijderen van kruizen kan ik mij slechts afvragen waarom ze überhaupt in het publieke domein getoond zouden moeten worden. Christenen mogen wellicht denken dat dit ‘normaal’ is, maar dat is louter het gevolg van hun overheersende rol in de afgelopen duizend-en-nog-wat jaar.
Barry -en de zijnen- zijn helden in het doen alsof ze aangetast worden in hun recht, terwijl ze vergeten dat dit een recht is dat gebaseerd is op complete onzin, en dat het tijd wordt dat we deze onzin tonen voor wat het is. Maar omdat Barry weet dat bovengenoemde argumenten geen steek houden, probeert hij ook inhoudelijk kritiek te leveren op de standpunten van de uitgesproken atheïsten. Volgens hem “bepleit het fundamentalistische atheïsme dat religie in het algemeen en het christendom in het bijzonder geen inhoud heeft en dat men het ziet als bijgelovige onzin.”
En treffender had ik het niet kunnen samenvatten. Ik zie echter niet in wat daar fundamentalistisch aan is. Ben ik een fundamentalistische gravitationist als ik stel dat ik ZEKER weet dat alles dat ik loslaat dat niet onderhavig is aan een evengrote normaalkracht ten prooi zal vallen aan de zwaartekracht en zich derhalve met toenemende snelheid richting het centrum van de aarde zal bewegen (mits aanwezig binnen de dampkring)? Met andere woorden: Wat, Barry, is er mis met het duidelijk stellen van hetgeen iedereen met eigen hersenen kan herleiden? Er is geen bewijs voor hetgeen Barry claimt en derhalve is het niet fundamentalistisch om het te bestempelen als onzin wanneer men claimt dat het ontegenzeggelijk waar is. Daarnaast is er voldoende bewijs dat het niet waar is wat Barry claimt.
Maar Barry heeft hier geen boodschap aan en vervolgt zijn christelijk fundamentalistische kruistocht tegen de ketters: “zelfs vliegmaatschappijen ontzeggen hun personeel het recht tot het dragen van een kruis om de nek,” en “ziekenhuizen zijn gedwongen hun christelijke kruizen te verwijderen.” Tevens schijnt het zo te zijn dat “kinderen geen kerstkaarten meer mochten versturen met daarop een christelijke boodschap.” Welnu, ik ben er niet bij geweest en ik ken de omstandigheden niet. Maar het lijkt mij niet meer dan logisch dat christenen dezelfde rechten krijgen als atheïsten. Wij hangen geen atheïstische tekens op en richten geen atheïstische huizen in waar wij respect voor eisen, hetzelfde mogen we verwachten van onze religieus-misleide medemens. Want ook hier faalt Barry in te zien waar zijn betoog werkelijk om draait. Het is namelijk niet meer dan een klaagzang over het ontnemen van de oneerlijke voorrechten die zijn kerk -en al die anderen- door de eeuwen heen hebben gekregen. Zij het op basis van onwetendheid van de heersers of op basis van zelfverrijking; de rechten die de kerk claimt zijn verkregen in tijden waarin men geen argumenten had om de stelling van de kerk te ontkrachten. Hoe achterbaks en arrogant moet je zijn om op basis hiervan een exclusief recht te blijven claimen?
Dat dit het geval is blijkt eens te meer uit het tweede deel van Barry’s klaagzang: “Dit is het fundamentalistische atheïsme. Het laat geen ruimte voor onenigheid, twijfel, debat of discussie.” En ook daar heeft Barry volkomen gelijk in. Want het is, met de kennis van vandaag de dag, een onhoudbare stelling geworden wanneer men volhoudt dat “mijn god kan bestaan.” Het voldoet niet langer om een uitgangspunt te formuleren op basis van de theoretische mogelijkheid (hoe klein die ook bewezen is te mogen zijn), wanneer de feiten net zo hard de andere kant op wijzen als de vinger van een Nederlandse toerist in Zandvoort die een Duitser de weg wijst.
Barry en zijn kliek hebben geen argumenten, maar willen op basis van hun gevoel niet toegeven dat dit het geval is. Daarnaast zijn ze gewend geraakt aan het voorrecht van de kerk en het automatische respect voor hun religie. Dat respect is bijzonder hard aan het verdwijnen omdat meer en meer mensen inzien dat hun stellingen onhoudbaar zijn. Daar is niets fundamentalistisch aan. Het is fundamentalistisch om je veronderstelde gelijk te blijven volhouden in complete afwezigheid van enige reden. Het is fundamentalistisch om op basis van vroegere onwetendheid en onderdrukking je voorrechten te blijven claimen. Want dat is precies wat Barry en de zijnen doen als ze verwijzen naar de christelijke cultuur en geschiedenis van Europa.
Bovendien is het een drogreden. Het suggereert dat zijn christendom de basis is voor het welvarende westen, terwijl de enige reden dat die ‘cultuur’ en historie bestaat is omdat zijn barbaarse voorgangers deze te vuur en te zwaard hebben verspreid. Met gebruik van geweld en het zaaien van haat en angst. En hoe kan een weldenkend, modern mens met al zijn ‘door god gegeven moraal’ misbruik maken van dergelijke misstanden door op basis daarvan nog immer respect te eisen voor zijn geloof? Ieder modern mens dat op basis van deze misdaden tegen de mens en het intellect nog respect durft te eisen mag met recht een fundamentalist genoemd worden. En laat dat nu ‘toevallig’ gelden voor de meeste gelovigen.