.god.voor.dommen

Dat is de naam van de website die mij attendeerde op het feit dat eerder ook Rouvoet in het ‘Hour of Power’ verschenen is. Als u het interview bekeken heeft, dan zult u het waarschijnlijk met mij eens zijn dat Rouvoet, in tegenstelling tot Balkenende, geenszins suggereerde dat het geloof een deugd is die ieder op de been zou houden. Rouvoet maakte niet de misselijke fout om alle normen, waarden en goedheid die de mens kent te annexeren in naam van het geloof én dit te doen vanuit zijn positie als dienaar van het Nederlandse volk. En die nuance is belangrijk, want dit zijn de zaken waartegen ‘de atheïsten’ ageerden.

Afgaande op wat Elsevier.nl meldt, lijkt het erop dat Dijsselbloem op een idee gebracht is door acties van in hun wiek geschoten atheïstische webloggers, zoals De Zwijger en Erik Schoorl, blogger van de website www.godvoordommen.nl. Die laatste voelt zich kennelijk beledigd door de uitspraken van Balkenende. Schoorl eist excuses, en zo niet, dan het aftreden van de premier.

De schrijver meent echter dat dit van nul en generlei belang is en heeft zich, zoals menig gelovige poogt te doen, tot doel gesteld om de atheïsten af te schilderen als ware zij gelovigen: Mensen die louter uit hoofde van een persoonlijke en onbeargumenteerbare mening zich beledigd voelen. Alsof jezelf beledigd voelen een manco zou zijn en louter het voorrecht van gelovigen. Het verschil, beste ‘Haarklover’, zit hem in het feit dat er een goede argumentatie ten grondslag moet liggen aan de belediging. Religie is nooit een goede argumentatie, want religie kent geen argumentatie.

Beste Erik, ik kan je gerust stellen. Atheïsten functioneren wel, maar het niveau waarop is abominabel als jouw niveau als representatief beschouwd moet worden. Laat ik mij, anders dan op jouw blog gebruikelijk is, bedienen van enige zinnige argumenten.

En omdat religie gespeend is van welk zinnig argument dan ook, kan dergelijk commentaar niet geuit worden zonder drogredeneringen, zoals het bij voorbaat belachelijk maken van je tegenstander in de hoop zijn mening mee te sleuren. Nergens wordt uitgelegd wat er exact bedoeld wordt met de stellingname dat er geen zinnige argumenten op mijn blog te vinden zouden zijn óf dat ik op een abominabel niveau zou functioneren. Mijns inziens is het tegendeel eerder waar; ieder artikel dat ik schrijf voorzie ik van zinnige en logische argumenten. Ik laat zelden een argument van een ‘tegenstander in het debat’ onbeantwoord, hoe onbenullig dat argument ook is. Ik meen dat dit de meest basale vorm van respect tonen is. Respect dat de schrijver al vroeg in het artikel heeft gelaten voor wat het is, maar ik niet daar men kan vaststellen dat ik ook nu weer de moeite neem om inhoudelijk te reageren op de ‘weerlegging’ van ‘Haarklover’.

Geloof = vertrouwen, in het Latijn. Iedereen die de moeite genomen heeft zich ook maar enigszins te verdiepen in wat geloof nu eigenlijk inhoudt, weet dat dat begrip los van kerk of instituties beschouwd kan, en in deze tijd misschien zelfs wel moet worden.

Wat exact de noodzaak is van het vermelden dat het Latijnse ‘fides’ de etymologische oorsprong is van ons woord ‘geloof’, ontgaat mij. Iedereen die de Nederlandse taal machtig is, is op de hoogte van de betekenis. Is het een argumentum ad verecundiam of probeert de schrijver mij te beïnvloeden door zijn feitenkennis? Hoe dan ook; de gelijkstelling van vertrouwen en geloof die daar tussen neus en lippen door op volgt is natuurlijk een onjuiste conclusie. Geloof kán vertrouwen betekenen, maar dan wel in de context ‘vertrouwen op de waarheid van iets’. Daarnaast heeft geloof ook de unieke betekenis van een ‘vast en onwankelbaar geloof in God en Gods woord’. De stelling dat het woord geloof los van kerk of instituten beschouw kan worden is derhalve juist, maar niet wanneer het een christen betreft in een uitzending waarin het christelijke geloof, en derhalve het axioma dat god bestaat en Jezus zijn zoon is, centraal staat!

Vertrouwen is elementair wil een mens goed kunnen functioneren. Geloven is vertrouwen in een visioen (afgeleid van ‘visie’), waar de premier overigens in het interview later zelf ook op wijst.

De conclusie dat vertrouwen hetzelfde is als geloven is daarom uit de lucht gegrepen én volledig vals. En als de schrijver inderdaad zo erudiet is dat hij kennis heeft van Latijn, dan zou ik willen stellen dat het maar moeilijk is om te geloven dat hij dat niet weet. Waarbij ik duidelijk wil stellen dat geloven natuurlijk de betekenis ‘vertrouwen op de waarheid’ heeft. Ik zeg het er maar even bij.

Ik heb bij mezelf gemerkt hoe belangrijk mijn geloof is, zei hij, als het gaat over opvattingen over samenleving en politiek. “En dat zit hem vooral in het hebben van een visie op waarden, een visie op politiek, het beeld dat je hebt van een ideale samenleving.” Ook heeft Balkenende het over ‘hoop’, het hopen op positieve dingen als weerwoord tegen negatieve ontwikkelingen in de samenleving (meer over het begrip hoop hier).

Als ik geen transcriptie (.doc, 40KB) gehad zou hebben die is samengesteld door de altijd kritische en rechtvaardige bezoeker Pieter, dan zou ik er wellicht overheen gelezen hebben. Maar nu niet. ‘Haarklover’ maakt een fout in zijn citaat en laat de conclusie van Balkenende -die hij in dezelfde zin nog uitspreekt- weg! En wie ben ik om hem daar niet op te wijzen. Dit is wat Balkenende daadwerkelijk zegt in het stuk dat ‘Haarklover’ aanhaalt:

Mja, dat is iets wat niet zomaar op een moment ontstaat, wat mij betreft. Het heeft te maken, als je jong bent, met je eigen opvoeding, wat je meemaakt, wat je op catechisatie hoort, wat je op school te horen krijgt; maar vooral ook als je dan een jaar of 15, 16, 17 bent en je gaat studeren, ja dan kom je in een fase dat je voor jezelf gaat vaststellen van hoe kijk je tegen dingen aan. Ehm, dan heb je opvattingen over politiek, over samenleving, en ik heb bij mezelf gemerkt hoe belangrijk mijn geloof daarin is. En dat zit ‘m vooral in het hebben van een visie op waarden, visie op politiek, het beeld dat je hebt van een ideale samenleving en dan heb ik er zelf gemerkt, ja, hoe belangrijk geloof is als inspiratiebron.

Hieruit, beste ‘Haarklover’, blijkt niets minder dan dat Balkenende wel degelijk praat over het christelijke geloof. Tenzij je meent te kunnen beargumenteren dat catechisatie ook een seculiere betekenis kan hebben in combinatie met de door jou voorgestelde interpretatie van het woord ‘geloof’ door ‘vertrouwen’. Uit dit verhaal blijkt ook onomwonden dat het dit geloof in god is dat hij bedoelt als hij zegt: “en ik heb bij mezelf gemerkt hoe belangrijk mijn geloof daarin is”.

Het woord ‘kerk’ hoor ik in het hele interview niet vallen, het gaat over een manier waarop iemand in het leven staat.

Het is derhalve aan te raden eens op zoek te gaan naar de etymologie van het woord catechisatie. Of wellicht is een simpele zoekopdracht in de Dikke Van Dale voldoende om aan te tonen dat ‘het geloof’ louter bedoelt is als ‘vast en onwankelbaar geloof in God en Gods woord’. De opmerking:

Dit heet, waarde atheïsten, in zijn context plaatsen.

Is derhalve niets minder geworden dan een aanfluiting, daar onze ‘Haarklover’ geenszins de moeite genomen heeft om zich in de feiten te verdiepen. Laat ik het zo zeggen: Als ‘Haarklover‘ zijn naam eer had aangedaan, zouden we deze discussie niet hoeven voeren.

Bezien vanuit die optiek, is de vraag of de scheiding tussen kerk en staat (over de scheiding tussen de linkse kerk en de staat horen we niets) hier gerespecteerd wordt, volstrekt niet relevant. Het instituut doet immers niet ter zake.

Een mens moet zich wel onnoemelijk vervelen alvorens op het idee te komen serieus vragen te stellen over het feit dat de premier van een christelijke partij christelijk is. Nog stompzinniger is het dat kamerleden zich kennelijk door geneuzel van webloggers tot een dergelijke actie laten aanzetten.

Deze conclusie vindt dus plaats op basis van een onjuiste premisse en is in die hoedanigheid volstrekt ongeldig, zoals hierboven aangetoond. Maar het meest schofferende van dit stuk is nog wel dat ik niet geroepen heb om het aftreden van de Minister President (gechargeerd, natuurlijk, want wie ben ik?) omdat hij meende dat christelijk geloof noodzakelijk is om te functioneren. Ieder die mijn stukje gelezen heeft, heeft kunnen vaststellen dat ik in het bijzonder ageerde tegen het religieus annexeren van normen en waarden. Uit de transcriptie:

Ja, naastenliefde, dat is toch het belangrijke. Kijk, in de politiek kijk ik ook heel vaak: wat is de rol van de overheid? Wat doet een Kamer? Wat doet een regering? Maar ikzelf zit er eigenlijk al zó in dat het begint met van hoe gaan mensen met elkaar om? En ben je werkelijk bereid de handen uit de mouwen te steken voor anderen? Dichtbij en veraf. Missie, zending. In eigen land, wat ik noemde: vrijwilligerswerk, mantelzorg. Dat zijn uitingen van met anderen bezig willen zijn. Ja, dat is dan toch het liefdegebod dat vanuit het christelijk geloof tot ons komt.

Want dit is de volledige context van zijn claim en deze claim is schandalig en aantoonbaar fout. Dergelijke handelingen worden uitgevoerd door allerhande mensen op onze planeet, en het zijn alleen de religieuzen die claimen dat dit een gebod is dat voorkomt uit het geloof. Zij die niet geloven doen het uit onbaatzuchtige naastenliefde. Een aangeboren empathie die IEDER mens van nature bezit. Deze empathie is niet eens voorbehouden aan mensen, overigens. Ook in het dierenrijk komt deze vorm van ‘onbaatzuchtige zorg’ voor.

De claims van Balkenende zijn feitelijk onjuist, claimen moraal als het domein van religie en god en schofferen iedereen die zijn best doet en bijzonder goed functioneert zonder in Balkenendes persoonlijke sprookje te geloven. Dat hij dergelijke onzin in zijn privésfeer zou willen verkondigen als waarheid, mag hij zelf weten -ondanks dat ik ook ageer tegen het liegen tegen kinderen- maar dat hij dit durft uit te spreken in het Catshuis in de functie van Minister President is niet minder dan een schande.

Dat deze site het gedrag echter met draaikonterij probeert goed te praten mag eigenlijk niet verbazingwekkend genoemd worden. Men leze op de ‘Over ons‘-pagina:

News4All kiest graag haar eigen richting. Daarom missen wij wel eens wat. Maar we hebben ook nieuws, achtergronden, interviews en analyses die je niet zo snel ergens anders tegenkomt. Onze passie is onze leidraad, en die komt voort uit verbondenheid met de christelijke traditie.

We streven naar een open, onbevooroordeeld gesprek dat reikt over grenzen dichtbij en veraf. Juist in deze tijd van globalisering en digitalisering, ontstaan daarvoor steeds meer mogelijkheden. News4all wil die mogelijkheden verkennen en benutten.

Wederom een groep mensen die niet in staat zijn hun geloof van de feiten te scheiden. ‘Beyond belief’ moet namelijk bijzonder letterlijk genomen worden: Ze zijn er zeker van dat ze het zeker weten. Is dat ook fides?

Tags: blogbespreking, christenen, Column, Religieuze Kneuzen