Top tien evolutiefeiten die iedereen dient te kennen
Mar 26th, 2008 by Bert Brussen
Een oude maar geniale weblogposting van Simon Rozendaal, columnist voor Elsevier. De top tien van dingen die je moet weten volgens hoogleraar biologische antropologie John Relethford. De reacties onder het log van Simon Rozendaal zijn overigens ook hi-la-risch.
1 De evolutie van de mens is geen theorie maar een feit.
2 De mens stamt niet van de aap af. Bij aap denken we immers aan de moderne aap en die is heel anders, want inmiddels ook doorgeëvolueerd, dan de mensaap die de gemeenschappelijke voorouder was van de mens en de huidige mensapen.
3 Het beroemde plaatje dat ook in allerlei reclames wordt gebruikt (de koekreclame op de Nederlandse tv) klopt niet. Er is geen vloeiende lijn geweest van aap naar mens. Het was horten en stoten, er waren doodlopende lijnen, allerlei probeersels.
4 De menselijke evolutie was ‘feet first’. We zijn eerst rechtop gaan lopen en pas daarna zijn onze hersenen zo groot geworden. Onze voorouders zijn vier tot zes miljoen jaar geleden rechtop gaan lopen (vier miljoen staat vast, over die zes miljoen bestaat nog twijfel).
5 Pas twee miljoen jaar geleden namen de hersenen in omvang toe. Onze eerste rechtoplopende voorouders waren dus heel erg aapachtig: ze hadden apenhanden, niet van die lange benen zoals wij, een klein brein en gebruikten geen werktuigen. Onze hersenen zijn niet constant in omvang toegenomen. Bij sommige mensachtige voorouders zoals Australopithecus zijn de hersenen zelfs helemaal niet gegroeid. Alleen bij Homo is dat het geval – vanaf twee miljoen jaar geleden, met 700.000 jaar geleden een snelle spurt.
6 Een gratis lunch bestaat niet. Elk voordeel hep zijn nadeel in de evolutie. Dat we rechtop lopen heeft als prijs dat we sneller last van zijn onze onderrug hebben, dat we eerder hernia krijgen en dat onze bevallingen moeizaam verlopen. Dat we kunnen praten, heeft als prijs dat de mens zich veel eerder verslikt dan andere diersoorten.
7 Onze voorouders waren niet alleen. Er zijn diverse mensachtige lijnen geweest in het verleden. Alleen wij hebben het gered. Hoogstwaarschijnlijk zijn er perioden in de evolutie geweest dat er tegelijkertijd en misschien zelfs op dezelfde plek verschillende mensachtigen hebben rondgelopen. Of die elkaar bevochten hebben dan wel dat ze misschien onderling geslachtsverkeer hadden (onze voorouders en de Neandertalers bijvoorbeeld) is onduidelijk.
8 Verwacht het onverwachte. Er is nog zoveel onbekend in de evolutie dat er altijd verrassingen kunnen komen. Neem de ontdekking zeven jaar geleden van de hobbit, Homo floresiensis. Een klein kereltje met een aapachtig brein die toch werktuigen gebruikte en vermoedelijk 18.000 jaar geleden nog leefde.
9 Onze voorouders waren geen sukkels. Relethford verwees naar die rare theorie van Erich von Daniken dat onze voorouders door kosmonauten zouden zijn geholpen bij het oprichten van de piramides en Stonehenge. Onzin, ze waren net zo slim als wij.
10 Er is nog steeds evolutie van de mens. Een aardig voorbeeld daarvan is dat bij een deel van de mensheid het enzym lactase gedurende het hele leven actief blijft, waardoor deze mensen (vooral blanken) gedurende hun hele leven melk kunnen drinken. Die eigenschap is pas sinds tienduizend jaar – toen onze voorouders vee gingen houden – geëvolueerd. Welke kant het in de toekomst uitgaat, is onduidelijk. In sciencefictionfilms zie je altijd wezens met veel grotere hoofden dan wij. De gedachte daarachter is dat grote hersenen beter zijn dan kleine en dat nog grotere hersenen dus nog beter zijn. Dat is onwaarschijnlijk, zegt Relethford. We hebben nu al van die moeilijke bevallingen. Die hoofden kunnen nauwelijks nog groter worden.
Spreekt punt 9 de evolutietheorie niet tegen?
Nee. Stonehenge en de piramides is nog relatief kort geleden. Toen was homo sapiens hetzelfde als nu. Het gaat niet over aapmensen ofzo.
Ben ik weer. M.b.t. punt twee: (hoe je “afstamming” ook definieert) de gemeenschappelijke voorouder van de mens WAS EEN AAP.
Wat is daar nou zo moeilijk aan?
Ok, Coli. Terug naar je eigen post daarvoor. Dit hebben we gehad
Die comments…. Werkelijk iedere onzinredenering die ik KEN passeert de revue. Onvoorstelbaar dat mensen zo’n zooitje kunnen maken van hun gedachten.
@5
Mensen denken wat en vooral hoe ze verteld is te denken. Er zijn er maar weinig die zich lostrekken van de ouderlijke inprint, sterkere inprint – lastiger lostrekken. Als dit http://tinyurl.com/2yzd8r soort shit uit het creation museum je voer is geweest – met zo’n fijne geestmisbruiker van een toeguide -, succes met uitbreken.
Atheisten zijn niet voor niets de cognitieve(Hitchens?) elite genoemd (wat niet foutloos spellen als gevolg heeft helaas)
@6 antwoord op eigen vraag.
In zijn keynote address at a Council for Secular Humanism op 12 april 2003 noemde Christopher Hitchens atheisten “cognitive elite”.
DJ Grothe and Austin Dacey noemde in hun artikel “Atheism Is Not a Civil Rights Issue” in Free Inquiry magazine de atheisten een “cognitive minority”
artikel: http://www.secularhumanism.org/library/fi/grothe-dacey_24_2.htm
Magazine: http://www.secularhumanism.org/fi/index.htm
“We hebben nu al van die moeilijke bevallingen. Die hoofden kunnen nauwelijks nog groter worden.”
Ah, nu snap ik waarom de mensheid steeds dikker wordt.
Hierdoor wordt het geboortekanaal bij de vrouw groter gerekt, waardoor het evolueert om dikkere lijven door te kunnen laten, waardoor er ook baby’s met grotere hoofden doorheen kunnen.
Zo, ook weer opgelost
Lijkt mij dat je dat ook in het piemelformaat moet kunnen gaan waarnemen.
3E. Coli
Sorry Escherichia, de mens IS een aap. De genetische overeenkomst tussen chimpansee en mens bedraagt meer dan 95%. Bovendien kennen we opvallend veel soortgebonden micro-organismen die vice versa overdraagbaar zijn. Een heel bekende is het HIV.
95%, daar heb je het al. Neem eens aan dat mensen 300.000 genen hebben (exonen, de intronen heb je ook nog maar tel ik niet mee), en apen net zoveel. 300.000 x 0,95 geeft 285.000. Dat houdt in dat apen vooralsnog 15.000 genen anders dan ons hebben. Elk gen bestaat uit honderden tot tienduizenden basenparen.
Een puntmutatie van 1 basepaar levert een gezond kind, maar wel met Cystische Fibrose op, wat verandert er als er tienduizenden baseparen veranderen en door evolutie op elkaar afgestemd zijn?
@ Slappe Zuigvis..
Maar ik dacht dat we dit “de mens is een aap” geneuzel een beetje gehad hadden.
dan loopt er volgens creationisten ineens een mens uit de jungle toch?
10Slappe Zuigvis,
Helemaal gelijk heb je. Er zijn in dit statistisch rekenvoorbeeld van jou nog 15 000 genen anders. Dit gaat dan om een onvoorstelbaar aantal basepairs. Wat die puntmutaties betreft heb je ook gelijk, alleen heb je nog niet het verschijnsel silent mutation genoemd: een mutatie die leidt tot een ander genotype maar het fenotype blijft gelijk. Vaak, maar niet altijd gaat het om een puntmutatie in het laatste nucleotide van het codon. Er zijn 4x4x4 codons (tripletten) denkbaar (=64), welke coderen voor inbouw van 20 aminozuren. Het aminozuur Arginine heeft maar liefst 6 codons: CGT, CGC, CGA, CGG, AGA en AGG. Bij de eerste vier codons kun je in het laatste nucleotide muteren wat je wilt maar het blijf Arginine wat ingebouwd gaat worden. Maar goed ook, anders zou het aantal genetische aandoeningen als gevolg van kopieerfouten zodanig hoog zijn dat het denkbaar is dat geen enkel organisme levensvatbaar genoemd zou kunnen worden.
geneuzel. Wat is jullie probleem met een schaatsende aap, een pratende aap, een krantlezende aap, een aap aan de ringen, een voetballende aap, een apin op haar spitzen?
Het lichaam muteert ook wat af. Volgens mij heeft de rechtstreekse replicatie van DNA-strengen (gedurende mitose) een foutenmarge van 1:10.000. Dat houdt dus in dat per 10.000 baseparen zich 1 fout voordoet. Een proteine genaamd p53 repareert deze fouten en verkleint de marge naar 1:1.000.000. Mocht het echt fout gaan dan pleegt de cel lekker zelfmoord, daar heeft ie geen WOZZ-gids voor nodig.
14Slappe Zuigvis,
Proofreading.
Mijn punt is overigens dat het argument “de mens en de aap komen genetisch voor 95% overeen” een hol argument is. 95% zegt in deze orde van grootte niets, omdat je dan spreekt over 15.000 verschillende genen. Haal daar je “silent mutation” vanaf, dan blijft er nog veel over. De mens en een worm komen volgens mij (uit mijn hoofd) ook ongeveer 70% overeen en daar hoor je niemand over.
Het “genetisch overeenkomen”-argument, maakt derhalve pas indruk bij overeenkomsten in de orde van 99.99%.
De evolutie is zowel theorie als feit. In het dagelijks leven betekent het woord theorie vaak zoiets als een idee, of iets dat men vermoedt. De wetenschappelijke definitie is echter een andere. Een wetenschappelijke theorie moet een kloppende en samenhangende verklaring geven voor een wijde reeks fenomenen. Een theorie mag geen tegenstrijdigheden bevatten, en moet steeds gecontroleerd en nagegaan kunnen worden. Een theorie moet ondersteund worden door empirisch (op bevindingen berustend) bewijsmateriaal. In de hiërarchie van de wetenschappen staat weinig of niets boven een theorie, terwijl een theorie zelf een hoger geheel is dat verschillende wetten integreert, vb de Mendeliaanse wetten in de evolutietheorie. Zeggen dat de evolutietheorie geen feit is, betekent zo ongeveer hetzelfde als beweren dat de theorie dat de aarde rond de zon draait geen feit is. Maar het is wel degelijk een wetenschappelijke theorie
.
@Jens: de theorie is een theorie, vandaar de naam.
Het is echter een FEIT dat de mens geëvolueerd is.
Volgens mij kunnen christenen/joden/islamieten/hindoe’s/anamisten enz. beter erbij neerleggen dat het leven ontstaan is zoals in de biologische wetenschap wordt aangegeven (o.a. het proces evolutie). Net zoals vroeger dat de Aarde plat was, en dat de Aarde om de zon draait enz. Dan blijkt die Bijbel van kaft tot kaft alleen als een metaforisch werk gelezen behoeft te worden (met diverse interpretaties). Een aardig idee God als metafoor.
Blijft er wel weinig over om in te geloven, een omnipotent wezen dat de het universum niet heeft geschapen, ook niet de dieren en mensen, geen waarschuwing aan Noach gegeven (voor een niet bestaande zondvloed!).
En bijna hebben ze (de mensen) het loodje gelegd zo’n 65.000 jaar geleden. Door de uitbarsting van een supervulkaan op Sumatra, wat het Tobameer tot gevolg heeft gehad. Weinigen hebben het overleefd. Er was sprake van een bottleneck of flessenhals, evolutionair en genetisch. Alle thans levende mensen stammen af van de betrekkelijk klein aantal overlevenden van die ramp. De reli’s zouden dit feit als ingrijpen van bovenaf kunnen interpreteren.