Vrije dagen – maar wel vrije keuze
Apr 11th, 2008 by Kees
Simpel. Het is een kwestie van vrij willen zijn. Niet vrij in de zin van niet hoeven werken, maar vrij in de zin van vrij zijn om te kunnen kiezen. Vrij om geen onderdeel uit te moeten maken van een christelijke traditie waar ik geen onderdeel vanuit wil maken. Een traditie waar ik me van wil distantiëren en waar ik me van moet kunnen distantiëren wanneer ik dat wil.
De keuze op welk moment van het jaar ik vrij neem zou bij mij moeten liggen, niet gedicteerd moeten worden door de gebruiken van een religie. Echter reliedagen, zoals ik deze vrije dagen met een religieuze aanleiding maar even noem, zijn nu juist wel opgelegd vanuit een religieuze traditie. Kerst is het meest bekende voorbeeld, maar zeker niet het enige. Er zijn er meer; 21 maart – goede vrijdag, 24 maart – 2de paasdag en 1 mei – hemelvaart, zie overzichtje hier. Opgeteld zes werkdagen die ook dit jaar weer voor mij gekozen worden en waarop ik mij dien te schikken naar de gebruiken van een religie waar ik niets mee te maken wil hebben.
Mij interesseert het waarom ik vrij ben. Ik ben atheïst, wat betekent dat ik het bijzonder onwaarschijnlijk acht dat één of meerdere goden zich met de dagelijkse gang van zaken in mijn leven bezighouden. Of dat zij zich bekommeren om mijn honger, mijn schulden, mijn verdriet of om enig ander facet in mijn leven.
Niettemin wordt van mij wel verwacht dat ik mijn respect naar de christelijke god toon, dat ik zes dagen van mijn leven inricht op een wijze die indruist tegen waar ik voor sta en dat ik mij een ‘leef en laat leven’ houding aanmeet tegenover christenen omdat het niet aan mij is om christenen te weerhouden hun geloof te belijden. Voor dat laatste punt, helemaal waar. Het is niet aan mij een christen of welke andere gelovige dan ook ervan te weerhouden zijn of haar geloof te belijden (onder voorwaarden). Net zo goed als dat het niet aan christenen is om mij te dwingen hun rituelen te respecteren. Of mij zelfs dwingen er deel vanuit te maken!
Christelijke feestdagen zijn voor mij dagen zonder extra waarde die ik, mocht ik de vrijheid krijgen, werkend door zou brengen. Die vrijheid echter wordt mij, en net zo goed mensen van andere geloven, niet gegund.
Ik wil niet opgaan in de massa ‘kerstgenieters’ waardoor het lijkt alsof ik het eens ben met de onzin waartoe ik gedwongen wordt mee te doen.
Er moet een manier gevonden worden om mij en de velen met mij geen verplicht onderdeel van religieuze activiteiten uit te laten maken. Het moet toch zo kunnen zijn dat zij die dat willen zich daaraan kunnen onttrekken? Wij hebben ons in Nederland als mens en maatschappij toch voldoende ontwikkeld op intellectueel en humanitair vlak om minder rigide en met meer respect met andersdenkenden om te gaan. Nederland is een ontwikkeld, vrij land waarbinnen individuele verantwoordelijkheid en keuzevrijheid hoog in het vaandel staan.
Het wordt tijd onze principes en stap hoger stellen. Ik wil niet langer ‘verdwijnen’ in het christelijk gedruis en stel daarom voor een en ander drastisch aan te passen naar onze tijd.
Ik stel voor om in plaats van het huidige systeem waarin specifieke dagen worden aangewezen, een systeem in te voeren dat een bepaald aantal nationale vrije dagen toekent. Deze dagen zijn voor eenieder zelf in te plannen. Ongeacht de data waarop je deze dagen wilt opnemen, je krijgt die dagen altijd vrij, onder exact dezelfde positieve voorwaarden als dat we momenteel reliedagen vrij krijgen.
Met deze eenvoudige seculariserende maatregel worden een aantal vliegen in één klap geslagen. Christenen kunnen onveranderd hun geloof blijven belijden. Niet gelovigen kunnen er voor kiezen op andere dagen vrij te zijn. Mensen van andere religies zoals Moslims kunnen nu op hun eigen religieuze dagen vrij nemen om hun geloof goed te belijden.
Oftewel: Gelijkheid.
Waar wachten we nog op?
Je vergeet alle zondagen die normaliter ook christelijke vrije dagen zijn.
Ik heb het al vaker geroepen: Maak van de weken gewoon 7-daagse werkweken waarin iedereen zelf zijn 40 uur kan inplannen. Uiteraard moet het bedrijfstechnisch wel mogelijk zijn. Bij ons bedrijf werkt dat ook naar volle tevredenheid. Altijd optimale bezetting met een minimum aan extra personeel.
Mensen kunnen kiezen wanneer zij weekend willen hebben. Arbotechnisch dienen er namelijk eens per week 36 aaneengesloten vrije uren te zijn. Dat is één dag en twee nachten. De enige eis is dat er een minimumbezetting beschikbaar is.
Religieuze feestdagen hoeven helemaal niet te bestaan. Er zijn eigenlijk al te veel vrije dagen. Eeen fulltime werknemer heeft er minstens 37: 24 vakantiedagen en 13 ADV-dagen. Idioot toch? Ruim zeven weken vakantie per jaar.
Om over leraren en Tweede Kamer nog maar te zwijgen.
Fijn te horen dat we het eens zijn Pieter. Je hebt gelijk, zondagen maken geen uitzondering hierop.
Inderdaad, ik blijf rondvragen en ben nog steeds (na een half jaar) nog geen redelijke tegenargumenten tegengekomen tegen een 7-daagse economie. Wat ik hoor:
1 – Het is traditie/de wil van God
2 – Daarmee breng je de kleinere winkels om zeep
3 – Ik vind het fijn om eens per week in een rustige stad rond te lopen, zonder koopjesjagers.
4 – Als de zondag een gewone werkdag wordt houd ik al helemaal geen vrije tijd meer over (erop doelende dat de 36-urige werkweek 8 uur langer wordt)
5 – Het wordt moeilijker voor mensen om gezamenlijk af te spreken, omdat iedereen op verschillende dagen werkt.
Stuk voor stuk non-argumenten. Niemand heeft mij tot nu toe kunnen overtuigen.
Mooi punt voor de stichting!
Dat probleem met afspraken maken ken ik. Dat valt reuze mee in de praktijk. Nu is toch iedereen maar drukdrukdruk? Hoe maken die mensen dan nu afspraken?
Kern is dat je nog steeds twee dagen vrij bent. Misschien zelfs drie als je kiest voor vier werkdagen van 10 uur. Minus ADV is dat 9 uur. Dan heb je juist meer ruimte om afspraken te maken. Mogelijkheden zat.
Wij hebben gekozen voor een ruilsysteem. Kun je niet werken op maandag, dan werk je binnen een periode van 4 weken een keer een dag extra. Of je ruilt jouw weekend met het weekend van een collega. Dat heeft soms het prettige effect dat iemand een weekend van vier dagen heeft zonder dat dat hem vakantiedagen kost.
@ Erik, 4:
Zo is dat!
Ik heb verder gegoogled, ik kwam onder andere de volgende punten tegen:
6 – Er zullen geen vrijwilligers meer gevonden worden omdat iedereen werkt.
7 – Mensen die niet op zondag willen werken kunnen worden gedwongen om op zondag te werken.
8 – Veel sporten hebben wedstrijddagen op zondag, dit heeft dan geen zin meer.
9 – Mensen kunnen hun geld maar 1x uitgeven: koopzondagen brengen geen extra geld in het laatje. (CPB-rapport verwacht geen macro-economische voordelen)
10 – Personeel moet op zondag 200% betaald krijgen.
11 – Meer overlast voor bewoners van de binnenstad
Punt 10 meteen maar tackelen: bij een 7-daagse werkweek zijn er ook geen speciale tarieven meer. Ook niet voor bedrijven. Dat bespaart een hele hoop geld.
Yep,
1- geen boodschap aan, dat is reliedominantie
2- De keuze van mensen doet dat. Ook amerika kent nog voldoende kleine speciaal zaakjes naast de giganten.
3 – In welke stad kan die persoon rustig rondlopen? Daarbij spreiding van drukte over 7 dagen maakt de stad voor over het geheel genomen rustiger, en daarmee prettiger voor veel meer mensen dan nu.
4 – Yep, die heeft neit geluisterd
5 – Dit gaat uit van het standpunt dat de nieuwe situatie regide wordt ingedeeld. Juist het fiet dat er 2 dagen bijkomen om op te werken opend deuren voor mensen om beter met elkaar te kunnen afstemmen. Voorbeeld, denk aan een van de weinige weekendwerkers nu (telesales, en service bedrijven). Wederom, als geheel geeft het loslaten van regide patronen juist meer vrijheid en ruimte.
6. Het is nu toch ook al de bedoeling dat iedereen werkt?
7. Nee, mensen kunnen tot in het redelijke zelf hun werkdagen kiezen. Andersom: mensen die nu op zondag willen werken, mogen dat niet. Het is geven en nemen.
8. Vind ik wel een relevant punt. Maar niet iedereen sport op zondag. Moet daarom meteen de hele maatschappij zich aan sport op zondag gaan aanpassen?
9. Is, dacht ik, een fabeltje. Maar wat dan nog? De economie is niet gewend aan kopen op zondag. Waar wél zondagopenstelling is (o.a. Almere) wordt 20% meer omzet gedraaid.
10. Al gedaan in vorige reactie.
11. Wat vinden die bewoners er zelf van?
Ik vind het een volkomen non-discussie, en dat meen ik als atheïst bloedserieus.
De voornaamste redenen waarom ik het een non-discussie vindt is dat we het over een klein handjevol dagen hebben waarop iedereen vrij is; voor de rest van het jaar kun je je eigen tijd redelijk inplannen. Om over dit aantal dagen nu moeilijk te gaan doen—zelfs al zou het principiëler zijn—vind ik onzin. Daarbij komt ook nog eens dat je niet wordt gedwongen om aan de religieuze beleving van die dagen mee te doen; als je trouwens kijkt naar hoe men tegenwoordig met Kerst en Pasen omgaat, zijn die feesten allang van hun religieuze betekenissen ontdaan en verworden tot commerciële powerhouses waar duur vreten en veel geld laten rollen de belangrijkste kenmerken van zijn. Blijven over carnaval (wat alleen nog maar een groter zuip-, schrans- en neukfeest is geworden dan het al was, alleen houdt geen hond zich natuurlijk aan de aansluitende vastenperiode), hemelvaart en pinksteren. Alleen die laatste twee herinneren ons écht nog aan het christelijk geloof, en alleen van die twee kan ik met enig aandringen zeggen dat ze facultatief zouden moeten worden.
De tweede reden is dat het huidige systeem (weken van 7 dagen), hoe verdorven-christelijk de wortels ook zijn, veruit de goedkoopste en simpelste manier is om een zekere synchroniciteit in alle lagen van de maatschappij aan te brengen. Er hoeven geen moeilijke en fraudegevoelige systemen te worden ontwikkeld, bedrijven hoeven zich niet suf te plannen, ouders met schoolgaande kinderen weten waar ze aan toe zijn. 5 tot 6 dagen werken, 2 tot 1 dag vrij. Anders krijg je altijd weer ‘plukjes’ synchroniciteit in een geheel waarin iedereen z’n eigen keus mag maken, gewoon omdat dat *handiger* is. (Denk aan scholen, of werkzaamheden die afhangen van anderen die dan hun vrije dag hebben, enzovoort.) Hoe paradoxaal het ook klinkt: het ervoor zorgen dat er een keuze is, betekent niet automatisch een verbetering; en dat wordt wel ten stelligste gesuggereerd. Iemand die in speltheorie thuis is kan dit ongetwijfeld zo in het juiste jargon van Nash- en Pareto-evenwichten gieten en het geheel op een formelere manier onderbouwen dan ik nu heb gedaan.
Daarom: Keep It Simple and Stupid, en richt je aandacht op schuimbekkende mullahs van 8 jaar en politici die ‘verantwoordelijkheid nemen’ verwarren met ‘voor je mening uitkomen’.
Als winkels zelf mogen bepalen wanneer ze open gaan, kunnen ze de deuren ook om 12 uur open gooien op zondag. Dan kan het personeel nog behoorlijk uitslapen of tot jezus bidden indien ze daar behoefte aan hebben. Ter compensatie sluit je de winkel maandag de gehele dag. Dan is er toch geen hond in de stad. Zeker met de concurrentie van webwinkels denk ik dat veel winkeliers de consument zoveel mogelijk de gelegenheid willen geven bij hen binnen te stappen.
Ook heb ik nooit begrepen dat zondagsrust wel moet gelden voor winkeliers en niet voor pompstations, buschauffeurs en predikanten.
@10 Maarten.
Een korte reactie. Dankzij het feit dat ik mijn werktijden zelf kon indelen (wel een vaste werkweek, dus niet de ene week andere dagen dan de volgende week) kan mijn vrouw ook volop werken en is er gemiddeld vijf dagen per week minimaal één ouder de hele dag thuis.
Ik neem graag op maandag en dinsdag vrij… dan kan Goldfarb vrij nemen op vrijdag en zaterdag, Sadiq op donderdag en vrijdag, Balkie op zaterdag en zondag, en Bos neemt gewoon altijd vrij want hij is een salonsocialist.
Ik zie dit idee zeker wel zitten!
@12 Pieter: Mooi voorbeeld van een generalisatie. Kijk, ik geloof je op je woord dat het voor jou en je gezin gunstig heeft uitgepakt en als ik het zelf zo zou kunnen regelen zou ik het waarschijnlijk ook niet laten. Maar jij bent één persoon in een regulier weeksysteem van tien miljoen (zoniet een miljard, want alle economieën zijn hedentendage wel aan elkaar geknoopt). Mijn stelling is dat er een héél andere situatie ontstaat op het moment dat ál die miljoenen mensen voor zich mogen uitmaken wanneer ze willen werken, natuurlijk wel binnen de grenzen van hun contract.
Maarten, natuurlijk mag ik mijn geval niet generaliseren.
Maar ik vind het te makkelijk om meteen te stellen dat het niet kan. En dan niet om religieuzen te stangen, maar om de economie soepeler te laten draaien. Ik vind het belachelijk dat een land twee dagen per week op slot zit. Dat kan niet meer tegenwoordig. De wereld draait ook op zaterdag en zondag. En op ADV-dagen.
Hoe vaak ik bij spoedgevallen Engeland moest bellen en tegen de bankholiday aangelopen ben. Erg irritant.
In één keer hele economiën omgooien kan niet. Wel stapsgewijs. En natuurlijk lenen niet alle sectoren zich ervoor.
Maar niet meteen ‘Kennie” roepen.
Wij hebben als bedrijf 5 mei als een extra vrije dag gemaakt, omdat dat een nationale vrije feestdag zou moeten zijn. Het liefst zie ik dat dan ook geruild met een hemelsvaartdag bijvoorbeeld.
Waarom heeft een werknemer niet het recht om gewoon 10 ‘principe’ dagen te hebben? Dit kan zijn dat een werknemer altijd vrij heeft tijdens, Carnaval, Elf-stedentocht, Sinterklaas, 1-mei, Offerfeest, Juul-feest, Loofhutten-feest, zijn verjaardag of gewoon op 1 april. De feestdagen worden bij de vrije dagen opgeteld, en iedereen heeft zo de keus om vrij te nemen wanneer het hem schikt.
Gewoon, alle dagen feest.
Tijdens zondagen rustig in de stad (als het geen koopzondag is)? Laat mij niet lachen. Ik woon midden in een historische binnenstad, juist op die zondagsrustige dagen krioelt het hier van de dagjesmensen, terrasboezers enz.
@17 Andries.
Ondanks je ironie toch maar een serieuze reactie. Veel moslims willen graag vrijdags vrij i.p.v. zondags. Het zou dus mogelijk zijn om hen een andere werkweek te geven. Van zaterdag t/m woensdag bijvoorbeeld.
En dan natuurlijk zonder weekendtarief. Want dat schijnt nog het heetste hangijzer te zijn. Mensen willen alleen in het weekend werken als er meer geld tegenover staat.
@ 16 Bookie, op 5 mei met bevrijdingsdag vrij is een veel betere reden dan hemelvaart e.d. Het zou alleen handig zijn als het elk jaar op dezelfde weekdag zou vallen, anders loop je kans dat het in het weekend valt.
Zi zijn er wel meer feestelijke dagen te verzinnen. Ik vind het ook belachelijk dat de aanleiding voor een dag vrij een religieus verzinsel is.
Zolang ik werk draai ik al ploegen, en het meest ideale voor mij is 5-ploegen, volgens het 6-4 rooster.
Het is alleen soms moeilijk met de vrouw, die in de zorg een nog idioter rooster draait dan wat ik ooit heb meegemaakt.
Maar buiten dit alles, weinig tot geen last van ijsheiligendagen, behalve dat het lekker rustig is op de weg.
Je hoeft geen afspraken te maken voor doktor, tandarts, de bank whatever, gewoon een zaak van gunstig plannen.
Mijn sportieve bezigheden pas ik aan aan mijn rooster, en word het een keer lastig, dan kan ik altijd nog een dag verlof pakken, of gewoon gaan werken.
Als ik in een dagdienst, van maandag tot vrijdag, zou moeten gaan werken, dan haal ik het eind van het jaar niet eens.
Tjonge tjonge,die 36 uur per wk x 44 weken, is rond de 1600 uur per jaar.
Van die 1600 uur,kletst men/koffie/thee/drinkt men/verslaapt men/toilet men/ is men ziek enzv,gaan er ongeveer 500 uur per jaar af.
Werken we 1100 uur per jaar,1100u : 24u = 45 volle dagen p jaar.
Dat is iets meer dan 1 maand per jaar, maal 40 jaar van je leven, is dus maar 40 maanden totaal.
Waar je pensioen en een aow voor ontvangt.
Tijdens de werktijd is er ww/ziektegeld/en vacantiegeld ontvangen.
Dus zo beroerd is het allemaal nog niet,het beroerde kom nog,wat ga nu doen,als je niet moet werken,alleen maar zitten niets doen?,vacantie?
zitten/ liggen/lopen/hangen?.
Eerst heb je het over werkweken, daarna over gewone weken. Heb jij zin om 40 maanden achter elkaar te werken?
@ Maarten, 10
Als ik jou zo lees, lijkt het mij dat jij in categorie 5 valt (zie post 3). Door de invoering van een extra dag wordt het organiseren van werkdagen moeilijker omdat iedereen zijn eigen voorkeur heeft qua vrije dagen. Het hebben van in ieder geval 1 “verboden” dag maakt de boel simpeler.
Toch vraag ik mij af hoeveel groter het probleem zal zijn als je de opties tot werken met 16,6% uitbreidt, immers, dat geregel is nu reeds van toepassing op de dagen maandag tot zaterdag.
Hoewel het voor een groot deel van de mensen moeilijk zal zijn, en mensen sowieso een grotere moeite met een grotere keuzemogelijkheid hebben, vind ik het principieel verkeerd dat de overheid het handje dan maar vast moet houden vanwege – lomp gezegd – kudtargumenten.
Nee, ik val principiëel niet in categorie 5. Ik zeg dat door allerlei processen er her en der toch weer synchronisatie zal optreden in het hebben van een vrije dag, en dat die zich dus als een olievlek uitbreiden. Ik noem scholen, ik noem winkels in een winkelstraat—vooral de kleinere winkels dan, de grote kunnen meer personeel in dienst nemen en zo de boel spreiden—de toeleveranciers, politiek, enzovoort.
Verder heeft dit met overheid en ‘kudtargumenten’ niets te maken; het is puur een optimalisatieprobleem van heel veel individuen met conflicterende belangen. Ik val dus in een categorie 6: een geforceerde rustdag is wiskundig gezien de simpelste oplossing, ook al is de gebruikte reden (‘rustdag van een god die niet bestaat’) kul. Maar het feit dat de reden kul is, hoeft niet te betekenen dat het principe fout is. Toegegeven, bij religies is dat een grote zeldzaamheid. Heb je al op Wikipedia gelezen over Nash- en Pareto-evenwichten…?
@ Maarten, 23
Vergeef het mij als ik je misschien onheus bejegend heb met de uitspraak “kudtargumenten”. Ik heb je Nash- en Pareto-evenwichten nog niet bekeken, dat zal ik vanavond doen, als ik klaar ben met studeren. Wellicht kom ik hier dan toch het eerste valide argument tegen een 7-daagse economie tegen. Echter, het feit dat mensen automatisch synchroniseren is meer een gevolg van een 7-daagse economie, dan een tegenargument. Men kan alsnog de zondag-werkdag keuze behouden, in dit geval.
Cheers
Nee, synchroniseren gebeurt ‘uit zichzelf’ (in ieder geval gedeeltelijk, en *zeker* in onze maatschappij die veel drukker en chaotischer is dan een paar duizend jaar geleden). Ik trek hier nadrukkelijk een analogie met veel processen in de natuur die zich ook spontaan kunnen ordenen. Een 6/1-daagse werkweek was eeuwen geleden een hommage aan de niet-bestaande schepper, maar werkt hedentendage ook wonderwel, geheel onbedoeld, als simpele en grove ordeschepper zodat iedereen binnen zekere grenzen een bepaald leefritme aanhoudt. Je kunt hetzelfde effect bereiken met een 8/2- of 9/2- of 5/1- of …-daagse werkweek. Er zit duidelijk een optimum in: maak de vrije tijd te lang en het opstarten van alle processen kost teveel; maak de werktijd te lang en mensen gaan zelf onderbreken omdat ze het te vermoeiend vinden.
Heus, ik ben ervan overtuigd dat als je er eens mee gaat rekenen dat je redelijk dicht in de buurt van het huidige systeem zou komen, vooral als je ‘gebruiksgemak’ laat meetellen. Wat natuurlijk ONZIN is, en zo snel mogelijk moet worden afgeschaft, is die idiote onderliggende gedachte dat we allen de Heere eerbiedigen. Dát zal alleen nog wel een paar eeuwen duren, denk ik
.
Klinkt goed, Maarten. En waarom ook niet. Msschien moeten we het een keer proberen. De maatschappij is namelijk niet een enkel proces, maar bestaat uit meerdere delen die niet alle een 6-1 ritme hebben.
“maak de vrije tijd te lang en het opstarten van alle processen kost teveel”.
Mopje: waarom mag een blondje nooit langer dan een kwartier pauze hebben?
Omdat ze anders weer moet worden ingewerkt.
Maarten,
Dus als ik het goed begrijp, zullen mensen na verloop van tijd, in een 7-daagse economie, steeds meer hun agenda’s met elkaar vergelijken en uiteindelijk toch gezamenlijk op een gemeenschappelijke, officieuze “rust”dag komen. De verhouding werk-rust zal naar jouw inzicht dus ergens rond de 6-1 uitkomen, is dat correct?
Verder zal ik geen rare vragen meer stellen, ik zal vanavond die modellen eens bekijken en daarna weer verdergaan. Interessante stof, zeker, maar of het waterdicht is zal ik vanavond pas zien.
@ Maarten,
Net nu ik een heel klein beetje respect voor mijn eigen intellect begin te kweken, stampt Wikipedia dat genadeloos de grond in: http://en.wikipedia.org/wiki/First_welfare_theorem#Proof_of_the_second_fundamental_theorem
Wat ik uit de twee pagina’s distilleer is:
Nash: indien persoon 1 bij het uitzetten van een strategie, rekening houdt met het feit dat persoon 2 (directe tegenstander) rekening houdt met het feit dat persoon 1 rekening houdt met de strategie van persoon 2 (!), dan zal de nieuwe strategie van persoon 1 geen extra voordelen geven.
Pareto: een soort robin hood constructie. Een Pareto-improvement houdt in dat robin hood middelen weghaalt bij de sheriff, om daar een persoon beter van te maken, terwijl de sheriff daar niet op achteruit gaat. De grote groep levert iets belangenloos in om 1 persoon beter te maken, zodat deze persoon erop vooruit gaat, en de grote groep niet achteruit gaat.
Nu heb ik wel een beetje moeite met het extrapoleren van deze voorbeelden naar de huidige 7-daagse economie, en ik snap vooral je rudimentaire schatting van 6/1 niet. Waar is dat op gebaseerd? Go your gang