Jona
Jun 4th, 2008 by Blasfemist
De principes van de CU staan ver van die van de zelfdenkende mens, dat bleek maar weer eens met de embryo-discussie . De oorzaak is de bijbel, een boek met rare verhaaltjes uit de tijd dat mannen nog met knotsen rondliepen, dat de inspiratiebron vormt voor het gristelijke gedachtengoed. Een van de gekste verhaaltjes gaat over Jona, een vis, een god die telkens van gedachten verandert en die Jona treitert met: een wonderboom.
God ergerde zich mateloos aan het gedrag van de inwoners van Nineve, en op een dag besloot hij dat daar maar eens een einde aan moest komen. Het meest effectieve zou zijn wanneer het opperwezen zelf de burgers zou waarschuwen, maar om een of andere vage reden bedacht hij dat hij er beter een buitenstaander op af kon sturen. De ongelukkige was Jona, en aangezien de plannen van god in de bijbel meestal op bloedvergieten uitlopen is de reactie van Jona niet geheel onverstandig te noemen; hij vluchtte de andere kant uit, op een boot, weg van Nineve.
God moest natuurlijk zijn zin krijgen, en ipv dan toch maar zelf de inwoners van Nineve te vermanen ging hij Jona dwarszitten, want god is nu eenmaal een wraakzuchtig heerschap. Hij veroorzaakte een storm, en toen de domme Jona de kapitein vertelde dat hij daar de oorzaak van was werd hij overboord gesmeten. Daar had god op gewacht, en op zijn bevel verscheen er een vis die Jona in een keer opslokte. Het is wel duidelijk dat god weinig goeds van plan was met Jona.
De logica in de bijbel werkt anders dan normaal, en de geplaagde Jona begon nu juist tot god te bidden. Natuurlijk, hij zat drie dagen in die vis en had toch niets anders te doen, maar het compleet overgeleverde gebed verraadt dat deze profeet een hypocriet van het zuiverste water was:
In mijn nood roep ik de HEER aan
en hij antwoordt mij.
Uit het rijk van de dood schreeuw ik om hulp –
u hoort mijn stem!
En even verder
Zij die armzalige afgoden vereren,
verlaten u, trouwe God.
Maar ik zal mijn stem in dank verheffen
en u offers brengen;
mijn geloften los ik in.
Het is de HEER die redt!’Toen, op bevel van de HEER, spuwde de vis Jona uit op het land.
Alsjeblieft, zelf te beroerd om te doen wat god hem persoonlijk heeft opgedragen lapt Jona ongegeneerd een aantal andersgelovigen erbij, en god trapt erin. De slijmjurk wordt gered. Met verse tegenzin begint Jona dan toch maar aan zijn missie, en hij trekt Nineve binnen om de mensen daar eens flink bang te maken:
Jona trok de stad in, één dagreis ver, en riep: ‘Nog veertig dagen, dan wordt Nineve weggevaagd!’
Nu zijn er twee mogelijkheden: of je gelooft Jona en vlucht weg uit Nineve, dat immers weggevaagd gaat worden. Of je denkt dat Jona een zwetser is en je gaat gewoon verder met het uitoefenen van je cultuur met bijbehorende sexuele gewoontes en niet christelijke maar toch respectverdienende religieuze gebruiken. De inwoners van Nineve deden het derde: zij geloven Jona, en blijven in Nineve. Onder leiding van de koning wordt een waar charme-offensief gestart om god te behagen. De Nineveanen weten precies waar god van houd: bange mensen die vreselijk in de put zitten en de hele dag lopen te slijmen.
De inwoners van Nineve geloofden God: ze riepen een vasten uit en iedereen, van hoog tot laag, hulde zich in een boetekleed. Toen de profetie de koning van Nineve bereikte, stond hij op van zijn troon, legde zijn staatsiegewaad af en ging, gehuld in een boetekleed, op de grond zitten. En hij liet in Nineve omroepen: ‘Volgens bevel van de koning en zijn edelen is het niemand toegestaan te eten of te drinken, mens noch dier, rund noch schaap of geit. De dieren mogen niet grazen of water drinken. Iedereen, mens en dier, moet zich hullen in een boetekleed en luidkeels God aanroepen. Laat iedereen anders gaan leven en breken met het onrecht dat hij doet. Misschien dat God van gedachten verandert en op zijn besluit terugkomt; wie weet zal hij zijn woede laten varen, zodat wij niet te gronde gaan.’
En ja hoor, wederom toonde god zijn wankelmoedigheid, en helemaal happy met de hongerende inwoners van Nineve veranderde hij maar weer eens van gedachten: Nineve werd gespaard. Dit was tegen het zere been van Jona, die om niets van het spektakel te missen een hutje had gebouwd net buiten de stad. Hij begint te zeuren tegen god, maar niet te hard natuurlijk:
Ach HEER, heb ik het niet gezegd toen ik nog thuis was? Daarom wilde ik naar Tarsis vluchten. Ik wist het wel: u bent een God die genadig is en liefdevol, geduldig en trouw, en tot vergeving bereid. Laat mij maar sterven, HEER: ik ben liever dood dan dat ik zo verder moet leven.
Natuurlijk sta je behoorlijk voor l.l als profeet zijnde wanneer je voorspelling niet uitkomt. Dan volgt weer een staaltje bijbelse logica:
Nadat Jona Nineve had verlaten, was hij aan de oostkant van de stad gaan zitten. Hij had er een hut gemaakt om in de schaduw af te wachten wat er met de stad zou gebeuren. Nu liet God, de HEER, een wonderboom opschieten om Jona schaduw boven zijn hoofd te geven en zijn ergernis te verdrijven. Jona was opgetogen over de plant.
Dus, Jona had al een hutje met schaduw, daar had hij geen plant voor nodig. En omdat god niet houdt van blije mensen verpestte hij het plezier van jona direct:
Maar de volgende morgen, bij het aanbreken van de dag, liet God de plant door een worm aanvreten, zodat hij verdorde. En toen de zon opkwam, liet God een verzengende wind uit het oosten waaien; de zon brandde zo op Jona’s hoofd dat hij door de hitte werd bevangen. Hij bad om te mogen sterven: ‘Ik ben liever dood dan dat ik zo verder moet leven.’
Natuurlijk gaf god geen zier om de wens van jona, en hij geeft hem een preek:
Maar God zei tegen Jona: ‘Is het terecht dat je zo kwaad bent over die plant?’ Jona antwoordde: ‘Ik ben verschrikkelijk kwaad, en terecht!’ Toen zei de HEER: ‘Als jij al verdriet hebt om die wonderboom, waar jij geen enkele moeite voor hebt hoeven doen en die jij niet hebt laten groeien, een plant die in één nacht opkwam en in één nacht verging, zou ik dan geen verdriet hebben om Nineve, die grote stad, waar meer dan honderdtwintigduizend mensen wonen die het verschil tussen links en rechts niet eens kennen, en dan nog al die dieren?’
Kijk, daar is de moraal van het verhaal, god vindt het eigenlijk helemaal niet leuk om al die mensen te doden. Maar als ze niet willen slijmen, hongeren en in vodden lopen kan god niet anders, net zo als een kleptomaan nu eenmaal moet stelen in een winkel, en een pyromaan nu eenmaal alles in brand moet steken. Mensen gewoon met rust laten, respect hebben voor andere religies, en de schuld voor een ontspoord volk dat nog geeneens weet wat links of rechts is bij zichzelf zoeken is gewoon niet aan god besteed. En ik begrijp nu volkomen waarom de CU zo principieel tegen een goede gezondheidszorg is.
Rest mij nog de vraag hoe wie dit verhaal in de bijbel heeft laten schrijven. Het kan niet anders dan dat Jona zelf de bron is geweest, gezien er bijvoorbeeld niemand anders bij hem in de vis zat. Laten we daarom de tekst toch maar enigszins kritisch lezen, en niet vergeten dat Jona de boel hier en daar een beetje kan hebben opgekleurd ten eigen bate.
Een walvis is een zoogdier, geen vis! Domme God, begrijpt ie niet eens zijn eigen creaties, of zouden de profeten God’s woord niet begrijpen in deze (en waar nog meer?).
Jonassen is leuk. Ieder pakt een ledemaat van een ‘gewillig’ slachtoffer en gooit hem of (nog leuker) haar het water in! Homo’s vanaf de vijfde verdieping, niet in het water. Maar gewoon op straat (ook lachen)!
Hoho, Andries. er staat nergens inde bijbel dat het om een walvis gaat. Die komen trouwens ook helemaal niet voor in de Middellandse Zee. En misschien was jona wel een dwergje, en was die vis helemaal niet zo erg groot, maar slechts een beetje groot. We kunnen het wel eens aan Rouvoet vragen.
Zo zie je maar weer dat het letterlijk nemen van de Bijbel compleet onzin is.
Ook voor een atheist is juiste kennis van de Bijbel dus van belang.
Natuurlijk is Jona helemaal geen historische figuur. Het verhaal diende indertijd om de mening van de schrijver duidelijk te maken. Zijn mening, en voor die tijd best wel revolutionair, was dat God er niet alleen was voor het Joodse volk maar ook voor anderen. Dus geen exclusivisme.
Dat de schrijver, ook maar een mens van zijn eigen tijd met zijn eigen cultuur, er niet dezelfde maatstaven op na houdt als een Nederlandse atheist uit de 21ste eeuw, maakt zijn standpunt niet meer of minder.
Als we in een sprookje lezen dat Roodkapje heelhuids uit de buik van de wolf kwam, dat deze zelf door bleef slapen toen zijn buik werd opengesneden etc. etc. dan wijzen we ook nog steeds op het doel wat het verhaal ooit eens had. Namelijk het waarschuwen van kleine meisjes om niet naar vreemde mannen te luisteren. Dat zijn toch allemaal wolven.
De betekenis achter het verhaal is belangrijk. Hoe het dan ingekleurd wordt, och dat is alleen maar vorm. Dan kun je het natuurlijk nog steeds met de betekenis oneens zijn, maar maak asjeblieft niet de vorm belachelijk. Dat is zo kinderachtig.
Ach ja, Jona.
Doet me denken aan deze tekst op het internet:
http://home.hetnet.nl/~wingding/jona.htm
Duiveltje
Ach ja Jona.
Sommige mensen lezen de betekenis van de tekst van Jona heel anders dan Blaaskaak. Kijk bv. eens naar bijgaande “preek” op internet:
http://home.hetnet.nl/~wingding/jona.htm
Duiveltje
Kleine mannetjes moeten niet naar vreemde zoogvissen luisteren, dus. Kom er maar in, Slappe!
@ Blaaskaak,
Zolang de bijbelvorsers verklaren dat de bijbel de enige en absolute waarheid bevat, en dat alles wat er in staat echt gebeurt is, hebben wij het recht, zo niet de plicht, om verhalen zoals deze in het belachelijke te trekken.
Net zolang tot men de bijbel, en alle andere heilige boeken, ziet voor wat het is.
Een boek met sagen, mythen en legenden wat thuis hoort in de afdeling ‘sprookjes’ van de lokale bibliotheek.
Ach ja, Jona.
Doet me denken aan de ‘preek’ op de volgende link:
http://home.hetnet.nl/~wingding/jona.htm
Ach ja, Jona,
Wat is het doel van dit verhaal. Sommigen denken daar heel anders over dan Blaaskaak. Wat te denken van deze preek:
http://home.hetnet.nl/~wingding/jona.htm
Duiveltje
Sprookjes: http://office-humour.co.uk/content/images/2006/10/4847.jpg
Ze beginnen ook wel met “bereshit”: http://bible.ort.org/books/torahd5.asp
@Jan van Dongen
Ik denk dat het aantal gelovingen in Nederland die het verhaal van Jona nog als een historische waarheid zien, marginaal is.
@7 Wat dan wel de vraag oproept waarom mensen die er niet meer in gelovgen, zichzelf toch gelovige blijven noemen.
@7, maar de wederopstanding wel, net als dat die mensen weten wat god precies van ons verwacht. Dit levert een probleem op: wat moet ik nu wel en wat niet als waar aannemen? Als ik dan mijn eigen “gevoel” gebruik dan is god’s waarheid dus niet objectief te bepalen, wat weer problemen geeft m.b.t. god’s wil en hoe je nu in de hemel terecht kan komen.
Hmm, er staat dat de inwoners van Nineve God geloofden, maar ik dacht dat God als een klein miezerig knurftje Jona erop af hadden gestuurd? Dus dan zouden ze nog eerder Jona moeten geloven, of het kleine detail dat God uit de wolken naar beneden kwam storten is weggelaten, omdat Jona alle eer wilde opstrijken.
Meer van dit soort artikelen S.V.P.
@Duiveltje.
Omdat ze bijvoorbeeld nog wel in God als opperwezen geloven…??
Verder hoef ik hier het christendom oid niet te verdedigen. Dat gaat wat mij betreft dezelfde kant op als Zeus, Jupiter en Sinterklaas.
@7
toch nog minimaal 150.000 (SGP)
http://extra.volkskrant.nl/interactie/verkiezingen2006/
@ Blaaskaak,
Dat er gelovigen zijn die niet alles van de bijbel even serieus nemen is mij bekend.
Echter zit er geen lijn in in wat wel en niet serieus genomen moet worden, dit varieert van stroming tot stroming.
Dus voor elke groep die het bovengenoemde verhaal ziet als een parabel en niet als een historisch feitenrelaas, staat een groep die het wel als zodanig beschouwd.
En bij mijn weten staat er nergens in de bijbel ‘het nu volgende is fictie, elke overeenkomst met mensen en situaties uit het verleden zijn toeval’.
Iets van die strekking zou er niet in misplaatst zijn btw.
@1. Jona zal wel in een walvishaai geweest zijn die tot de Perzische Golf is doorgedrongen op aanwijzing van De Heere Heere.
@13.
Het zou prettig zijn als er voor elke geloofsovertuiging een soort Binas is waar precies in staat wat van de bijbelse verhalen wel en wat niet letterlijk moet worden opgevat.
Dat is ook handig bij het samen vieren van de eredienst.
@ 3, eigenlijk maakt jouw reactie helemaal duidelijk waarom je dit soort verhalen juist moet aanpakken. Je schrijft:
“Natuurlijk is Jona helemaal geen historische figuur. Het verhaal diende indertijd om de mening van de schrijver duidelijk te maken. Zijn mening, en voor die tijd best wel revolutionair, was dat God er niet alleen was voor het Joodse volk maar ook voor anderen. Dus geen exclusivisme.”
Ik moet dan wel constateren dat de schrijver er niet voor terugdeinsde om god als een speler in een verzonnen verhaal op te voeren,en om hem handelingen toe te dichten, terwijl er ook in de bijbel staat:
“Gij zult den Naam des HEEREN uws Gods niet ijdellijk gebruiken; want de HEERE zal niet onschuldig houden, die Zijn Naam ijdellijk gebruikt.”
Nu kan het zo zijn dat de tien geboden eigenlijk ook niets meer is dan de mening van die schrijver, die net als bij Jona een god opvoert om zijn mening meer gewicht te geven.
En in de bijbel staan dan dus ernstige vormen van blasfemie, wat dan weer zou inhouden dat Ballin en Donner, wanneer zij in het knotsentijdperk geleefd zouden hebben, er voor zouden hebben gepleit om de schrijvers van de bijbel op te sluiten wegens blasfemie.
#13 heeft het mijns insziens bij het juiste eind, er staat nergens adt het hier fictie betreft. In de tijd van Mohammed gingen de gelovigen er van uit dat het een waar gebeurd verhaal was, Mohammed komt de profeet Joenoes dan ook tegen op zijn hemelreis. De site bijbelenkoran laat zien dat de engel Gabriel tegenover Mohammed ook volhield dat het hier om feitelijke gebeurtenissen gaat:
http://www.bijbelenkoran.nl/verhaal.php?lIntEntityId=12
Ook Joenoes behoorde tot de gezondenen. 37:139
‘Isaak en Ja‘koeb, ieder (van hen) hebben Wij de goede richting gewezen en Noeh hadden Wij al de goede richting gewezen en… Dawoed, Soelaimaan,… Joesoef, Moesa… – en zo belonen Wij hen die goed doen – en ‘Isa en Isma‘iel… Joenoes en Loet; ieder (van hen) hebben Wij boven de wereldbewoners verkozen… Wij hebben hen verkozen en hen naar een juiste weg geleid. Dat is Gods leidraad waarmee Hij wie van Zijn dienaren Hij wil de goede weg wijst… Zij zijn het aan wie Wij het boek, de oordeelskracht en het profeetschap gegeven hebben… 6:84-89
En (denk red.) aan hem met de vis, toen hij kwaad wegging en meende dat Wij geen macht over hem hadden. 21:87
Toen hij naar het volbeladen schip wegliep en het lot wierp; maar hij was een van de verliezers. 37:140-141
Vervolg van 16:
Joenoes opgeslokt door een vis
Toen slokte de vis hem op, laakbaar als hij was. 37:142
En hij riep in de duisternis: ‘Er is geen god dan U. U zij geprezen! Ik was een van de onrechtplegers.’Toen verhoorden Wij hem en redden hem uit de nood. Zo redden Wij namelijk de gelovigen. 21:87-88
En als hij niet tot hen die lofprijzen behoord had, dan was hij in zijn buik gebleven tot de dag waarop men wordt opgewekt. 37:143-144
Joenoes en zijn volk gered
Volhard dus geduldig tot aan het oordeel van jouw Heer. En wees niet als hij die in de vis was toen hij vol ingehouden woede tot zijn Heer riep. Als hem geen genade van zijn Heer bereikt had was hij, verafschuwd als hij was, op een onbegroeide plaats uitgeworpen. Maar zijn Heer verhoorde hem en maakte hem tot een van de rechtschapenen. 68:48-50
Wij wierpen hem toen, ziek als hij was, op een onbegroeide plaats. En Wij lieten boven hem een pompoen-plant groeien. 37:145-146
En Wij zonden hem naar honderdduizend (mensen) – of het waren er nog meer – die toen geloofden. Hen lieten Wij toen nog een tijd genieten. 37:147-148
Waarom is er geen andere stad geweest die tot geloof kwam en die dan nut van haar geloof had dan het volk van Joenoes? Toen zij tot geloof kwamen hieven Wij de bestraffing van de schande in het tegenwoordige leven van hen op en Wij gaven hun een tijdelijk vruchtgebruik. 10:98
En voor elke gemeenschap is er een gezant. 10:47
En als jouw Heer het had gewild, hadden wie er op de aarde zijn allen geloofd. Of kun jij de mensen dwingen gelovigen te worden? 10:99
Tja, dat het al heel snel mis ging is duidelijk.
Jezus zelf voert Jona aan als historische figuur.
Als je uit Roodkapje voorleest, begin je ook niet met ‘hey jongens en meisjes, dit verhaal is niet waar hoor’. Je begint met ‘Er was eens …’.
Zoiets zie je bijv. wel bij het verhaal van Job, dat begint bijna letterlijk met ‘Er was eens …’. Bij Jona zit de aanwijzing in de betekenis van zijn eigen naam en die van zijn vader.
Dus alle verhalen die beginnen met ‘Er was eens…’ zijn sprookjes?
Er was een een schilder uit Wenen,
die wilde een heel land overnemen.
Het lukte hem wel,
maar het werd wel een rel.
Want alle Joden verdwenen.
Het begint met ‘Er was eens…’, maar of het een sprookje is, helaas niet.
Eerder een slechte limerick.
En aangezien er getwijfeld word aan het bestaan van de jezus-figuur kan je natuurlijk ook vraagtekens zetten bij elke historische figuur die hij op laat draven.
@19.
Je bent een foute, Jan. Zo zou je dus kunnen beweren dat de Holocaust nooit heeft plaatsgehad.
Bij sprookjes denk je niet aan dingen die echt gebeurd zijn, maar aan de boodschap die achter het verhaal zit. Dat jij er iets lugubers achter zoekt is jouw zieke geest.
Komma neuken
Spatieneuken: kommaneuken is één woord.
Pieter20 snapt de wrange humor van Jan19 niet helemaal, denk ik. Wel een foute limerick, naar mijn smaak.
@ 18, je maakt me natuurlijk wel nieuwsgierig. Heb je hier een citaatje/linkje van : ‘Jezus zelf voert Jona aan als historische figuur.’
En hier wil ik natuurlijk ook het fijne van weten:
Bij Jona zit de aanwijzing in de betekenis van zijn eigen naam en die van zijn vader.
Gelukkig ontgaat niet iedereen de wrange humor.
Het punt was, en is, dat niet alles wat met ‘er was eens…’ begint een sprookje hoeft te zijn.
Dat dit gebeurt met de subtiliteit van een moker, is nu eenmaal de aard van het beestje.
@22+24.
Jammer dat jullie mijn ‘subtiliteit van een moker’ in opmerking 20 dan niet herkennen.
@23
Jezus zegt ergens dat hij de mensen het teken van Jona geeft. En dat hij de tempel zal herbouwen in 3 dagen zoals Jona 3 dagen in de vis heeft gezeten. Ik maak hier uit op dat Jezus dus geloofde dat Jona inderdaad in een vis had gezeten.
Uit google:
Het gaat over Jona, de zoon van Amittai, zegt vers 1. Als we die namen in het Nederlands vertalen, wordt het meteen al duidelijker: het gaat over ‘duif’, de zoon van ‘God is trouw’. De duif, is dat niet het bijbelse symbool van Gods verbond met Noach en alle volken, het symbool van wereldwijde vrede en verbroedering, dat je bij elke opening van Olympische Spelen weer tegenkomt? En is het bovendien niet het symbool voor de Geest van God, de Eeuwige aan het werk in deze wereld? Ja, precies! Als iemand ‘duif’ heet, mag je dus wat verwachten, zeker als zijn vader ‘God is trouw’ genoemd wordt!
@ 26, inderdaad !
Wiki zegt:
“Dit boek vertelt het verhaal als een verslag van de feitelijke gebeurtenissen van de profeet. Er zijn theologen die van een allegorische betekenis van het boek uitgaan, waarin wordt getoond hoe God goed wil zijn voor mensen. Er zijn echter ook theologen en gelovigen die het verhaal aannemen als waar gebeurd.” Maar als het een allegorisch verhaal is, wie heeft het dan verzonnen ? Als het iemand anders is dan god himself dan dicht de schrijver dingen aan god toe, een geeft hij een valse getuigenis. En dat is blasfemie ! (volgens de bijbel dan)
Wat mij opvalt is de hoge actualiteitswaarde van het Jona-verhaal. Als jullie je niet bekeren, dan keer ik jullie stad ondersteboven. Het verhaal is dus eigenlijk een verheerlijking van de Osma bin Laden-aanpak. Als je niet Allah gehoorzaamt, dan gaan de Twin Towers en het Pentagon plat. Zie:
http://home.hetnet.nl/~wingding/jona.htm
Wat mij opvalt in het Jona-verhaal is de hoge actualiteitswaarde. In feite gaat het puur om terrorisme. Als jullie niet doen wat ik, God/Jona, zeg, dan gaat jullie stad ondersteboven. Alsof Osama bin Laden zegt: als jullie niet doen wat ik zeg, gaan de Twin Towers en het Pentagon plat.
Zie bv: http://home.hetnet.nl/~wingding/jona.htm
Eentje off-topic: http://qjmed.oxfordjournals.org/cgi/content/full/98/11/840 (Verbaast me niet, maar is wel leuk nieuws.)
Maar deze mooie rant is dan weer heel erg on-topic: http://www.godsanasshole.com/2009/05/05/jonah-gods-ridiculousness-smells-like-fish/