Franciscus van den Enden
Nov 2nd, 2008 by Andries
Franciscus van den Enden (1602, Antwerpen – 1674 Parijs). De ouders van Baruch de Spinoza konden geen betere leermeester voor hun zoon vinden, Amsterdamse spinoza kring:
Algemeen wordt aangenomen dat Spinoza na de joodse ban in de ‘Latijnse school’ bij Franciscus van den Enden is gaan wonen. Van den Enden was een zeer libertijnse, uit Antwerpen afkomstige ex-Jezuïet, die een seculiere Latijnse school had aan de Singel in Amsterdam, waar de kinderen van regenten zich, soms intern wonend, voorbereidden op de universiteit. Hij leerde Spinoza Latijn, bracht hem in contact met de klassieken en andere libertijnen, maar was bovenal zijn begeesterde inspirator.
En net als Joop:
Franciscus van den Enden was een veelzijdige man, hij schreef en regisseerde o.a. Latijnse toneelstukken waarin hij zijn leerlingen liet spelen en die opgevoerd werden in de Stadsschouwburg. Mogelijk heeft Spinoza in een van die stukken meegespeeld.
In de vroege jaren zestig van de zeventiende eeuw begon Van den Enden de reputatie van een vrijgeest en atheïst te krijgen, hoewel hij zich uiterlijk als katholiek bleef gedragen.
En decennia voor Voltaire, Rousseau of Montesquieu:
In zijn ‘Vrije Politieke Stellingen’ (1665) spreekt van den Enden zich uit voor vrijheid van spreken en het algemeen recht zich te ontwikkelen. Verder werkt hij het idee van volkssoevereiniteit uit. Hij is ervan overtuigd dat het volk, door de praktijk van de democratie in volksvergaderingen en overleg, aan ervaring en inzicht zal winnen
Meer weten? ‘De radicale verlichting’ van J. Israel; wikipedia, Amsterdamse Spinoza Kring, telenetbe (aanbevolen), despinoza.nl en google maar ‘s op zijn naam.
De radicale verlichting’ van J. Israel is toegevoegd aan de te lezen stapel. In de buurt van Voltaire, Rousseau of Montesquieu. Dankjewel voor de tip Andries.
Nu nog een tip over hoe ik 5x zo snel kan lezen, de aangroei van de stapel is namelijk sneller dan mijn leestempo.
@Kees, De Radicale Verlichting heeft ongeveer 1200 pagina’s (met kleine lettertjes).
De trias politica van Montesquieu, wordt per direct door de gelovige Calvinisten geadopteerd, en in hun regeringsstelsel in Nederland opgenomen.In tegenstelling tot alle andere landen om ons heen, die veodale systeemen verder onderhouden (England , Frankrijk Duitsland Italie, Russland.)
@3. Nederland kent tot op de dag van vandaag GEEN trias politica.