Nederlandse Moslimpartij: een nieuwe stap onderweg naar Nederland theocratie?
Jun 24th, 2009 by Kees
Gastbijdrage van Metalgrandpa
We kunnen binnenkort weer een nieuwe confessionele politieke partij begroeten in ons openbaar bestuur. Volgend jaar doet de Nederlandse Moslimpartij mee aan de gemeenteraadsverkiezingen. De partij is opgericht door Henny Kreeft, een bekeerde Nederlander, die kennelijk nog niet zover gaat om zijn naam te arabificeren. Een eigen website van deze club is vooralsnog onvindbaar.
Wel is er een interview met hem online.
Een paar opmerkelijke uitspraken van mijnheer Kreeft:
Gezien het feit dat we in Nederland wonen, zullen we mee moeten kunnen praten als Moslims, zoals ook de Christenen hun eigen partijen hebben (CDA, ChristenUnie, SGP). Ik heb er dus ook niets op tegen dat we meedoen met verkiezingen, mits we ons houden aan de wetten van dit land. We moeten niet streven om van Nederland een Islamitisch kalifaat of zo te willen maken. We zijn de meerderheid niet en we worden de meerderheid niet.
Ik vraag me af hoe de laatste zin staat indien moslims in Nederland wel een meerderheid gaan vormen. In diverse grote steden staat de zaak er dusdanig voor dat op niet al te lange termijn de bevolking ter plaatse in meerderheid uit moslims zal bestaan. Ik kan me niet voorstellen dat er dan niet naar gestreefd zal worden om bepaalde gemeentelijke verordeningen naar islamitische, lees: sharia snit om te buigen. In bepaalde wijken is het reeds onmogelijk om als vrouw bijvoorbeeld in de zomer luchtig gekleed over straat te gaan zonder bespuugd te worden, of uitgescholden te worden.
Met een groeiende aanhang van deze club zal ongetwijfeld het “liberale” gehalte afnemen, zeker wanneer meer orthodoxen zich als lid aanmelden.
Naast het opkomen voor de politieke rechten van de Moslims (zonder daarbij de radicale politieke Islam te willen nastreven) hebben we het verbond met onze Schepper, Allah, om te voldoen aan onze religieuze verplichtingen. En juist in dit land kan dat echt wel samen.
Natuurlijk kan het in dit land wel samen. Bedje gespreid, zeker ook voor het actief uitdragen van de islambeginselen.
Nogmaals we leven in Nederland en zoals al eerder is aangegeven, homo’s hebben rechten (en plichten) in dit land. Die kunnen we niet terugdraaien en ik denk zelfs dat we dat niet eens zouden moeten willen.
Bijna met spijt wordt betoogd dat de rechten van homo’s niet teruggedraaid kunnen worden. Echt ruimschoots afstand nemen van homobashers kan ik uit Kreefts’ betoog niet opmaken.
Heel fijn dat nog even de verplichtingen van homo’s worden genoemd. Zijn dit dan aparte verplichtingen? Welke dat zijn moeten we maar raden.
Maar toch denk ik dat we moeten proberen om met dit “probleem” volwassen om te gaan. Als ik me niet vergis, is er sprake van een antihomo gegeven in de heilige Koran, echter m.i. komt dit uit eerdere heilige Boeken en zou er een lijn kunnen zijn naar Sion.
Kreeft noemt hier een gegeven uit de heilige koran maar verwijst direct naar Sion, ofwel: hij schuift de verantwoordelijkheid door. Zo kan ik het ook: hoef je je niet te verantwoorden voor een bepaald gegeven.
In het Grondbeginselprogramma van de Nederlandse Moslim Partij is artikel 3.2 opgenomen waarin staat dat homoseksualiteit in Nederland toegelaten en geaccepteerd is en dat de partij dit standpunt zal respecteren, al hoewel er mensen zullen zijn, die hier moeite mee hebben.
Verder komen dan respecteren doet Kreeft niet. Ik mis bij hem, net zoals bij de christelijke partijen, de inzet voor homo-emancipatie binnen de geloofsgemeenschap. Neen, homo’s worden tot dusver maatschappelijk gedoogd, in afwachting van groei van de orthodoxe achterban die zich ongetwijfeld laat aantrekken door deze partij.
Op de vraag hoe Henny Kreeft staat tegenover de afschaffing van de wet op de godslastering debiteert hij het volgende:
Bij dit punt staat ik in dubio, daar het punt nauwelijks is gebruikt de afgelopen jaren, maar we hebben in het Grondbeginselprogramma van de partij op laten nemen in artikel 2.2 dat het beledigen van een godsdienst en de heilige Boeken of voorwerpen per wet strafbaar gesteld moet worden.
M.i. moeten we als doen om godslastering te verkomen, of per wet of op een andere manier, anders blijven we mensen in hun religie kwetsen en dat is toch niet bedoeld toen men zei dat men gelovige was. Waarom zou het artikel nu geschrapt moeten worden? Ik zie het nut er niet van in, de jaren hiervoor is het ook nooit geschrapt geweest.
Bescherm een ieder zijn religie, laat hem/haar in de waarde en zorg dat beledigen van de religies algemeen strafbaar zou zijn. Ik denk dat ik hiermee wel zou kunnen leven.
Met deze partij in de politiek kan het nog spannend worden, denk ik, in ieder geval is het openlijk afstand nemen van alle zaken die bij seculiere Nederlanders tot verontrusting leiden niet aan de orde.
We hebben hiermee een politieke partij in huis die zich netjes kan scharen in het rijtje SGP, CU en CDA en zich met hen zal inspannen om in de komende tijd te zagen aan de poten van het seculiere Nederland.
Mooi artikel, opa.
Maak je niet dik hoor, voordat de verkiezingen er komen zijn de leden al zo vaak vechtend over straat gerold dat er niks van die partij overblijft.
Ik hoop dat je gelijk hebt, You on a gin, maar ondertussen zijn wij zelf nog geen steek verder omdat iedereen maar blijft kankeren op de ASP en we liever de nadruk leggen op de verschillen onderling dan op de belangrijkste overeenkomst, namelijk het atheïst zijn. Ik verwacht niet dat zo’n moslimpartij meteen in de regering komt, maar dat verwacht ik van een atheïstische partij ook niet. Ondertussen heeft de Partij voor de Dieren ook bewezen dat je als kleine partij wel degelijk druk uit kunt oefenen. Dus laten we Frans nou eens het voordeel van de twijfel geven en gewoon de ASP steunen, al is het maar voor 4 jaar om te zien wat er uitkomt. Erger kan het in Nederland toch niet worden met een regering PVV + CDA (evt. aangevuld met ander christelijk rechts tuig) in het vooruitzicht.
Hoe werkt dat eigenlijk op het niveau van de gemeenteraad?
Stel dat in een dorp of stad een islamitische partij de absolute meerderheid krijgt, wordt dat dan toegestaan door de NL-wetgeving?
Welke redenen heb je dan om aan te nemen dat ze liegen wanneer ze expliciet zeggen niet de radicale islam na te streven? Ze zijn er ook behoorlijk duidelijk over dat ze een eigen lezing van de Koran erop nahouden, die nogal afwijkt van die van de meer orthodoxe moslims. Dit lijkt me een goede zaak. Ik zie dus voorlopig nog geen reden om te verwachten dat ze de fundamentalisten niet buiten de deur kunnen houden.
Wel jammer van hun steun voor een wet tegen het beledigen van godsdiensten en boeken.
Het valt me trouwens nog mee dat Wilders nog niet publiek uit zijn plaat gegaan is over dit nieuws.
Beter erbij betrekken dan uitsluiten. Ik ben het niet helemaal eens met je interpretatie. Laatst zou Rouvoet nog dat secularisatie [voor gelovigen] bijna net zo’n grote bedreiging is als terrorisme, misschien nog wel groter ^_^
@5 Wladimir
Zo hee, da’s lomp. Maakt het extra griezelig dat die vent zeggenschap heeft over kinderen en gezinnen.
En niemand heeft daarop geantwoord dat hij niet-gelovigen daarmee op één lijn stelt met terroristen?
@ 2 Ger;
Je hebt een punt.
Ik kan alleen voor mezelf spreken; vind jullie allemaal heel lief maar heb weinig met atheïsme. Geef mij maar een seculiere (libertarische) partij; iedereen blij.
@ 3 Pieter;
Misschien o.a. vertaald in de APV? Lijkt mij.
@ 4 Deen;
Als ze alleen in naam islamitisch zijn maar verder geen islamitische regelgeving nastreven, wat is de pointe dan van een dergelijke partij?
@ 5 Wladimir:
Ik wil je best geloven, maar zie toch graag een bron voor wat je beweert.
In de tussentijd vind je dit misschien wel boeiend:
http://www.refdag.nl/artikel/1418256/Rouvoet+Geen+paranoia+over+islam.html
Hee, da’s leuk:
http://www.katholieknederland.nl/actualiteit/2003/detail_objectID576822_FJaar2003.html
We hoeven van Rouvoet niet meer politiek correct te zijn! Houden we je aan, Dré!
@7 Gin:
De belangen van de gematigde Moslims in Nederland behartigen, lijkt me. Vind ik op zich geen slechte zaak ook. Ook al ben ik het niet met ze eens, ik kan er niet tegen zijn om deze bevolkingsgroep een gezicht in de regering te geven.
Ook valt me op dat niemand het CDA vraagt wat het punt is van een Christelijke partij die geen theocratie nastreeft.
@ 9 Deen;
Wat zijn dan de belangen van gematigde moslims?
Veiligheid, werk, een dak boven je hoofd?
Daar is toch geen moslimpartij voor nodig?
Bovendien, als het CDA géén theocratie nastreeft ben ik Elvis Presley.
@alle commenters;
Wat duidelijk wordt uit het interview met deze bekeerling, is dat hij op geen enkele wijze ook maar enige loyaliteit betuigt aan het Nederlandse rechtssysteem, laat staan onze opvattingen over individuele vrijheid, en zelfbeschikkingsrecht.
Dit is de strekking van het verhaal van meneer Kreeft. Het maakt niet uit of deze klup straks verscheurd wordt door interne strubbelingen, zoals Ger hoopt. Ook in islamitische landen zien ze kans om ondanks hun tegenstellingen de vrije gedachte te beteugelen. Let wel: ook de oppositie van ex presidentskandidaat Moussavi in Iran is niet van zins de macht van de Raad van Hoeders ter discussie te stellen. De hoop op verlichting in met hem als president van Iran is ijdel!
Voor een BN’er-nieuwe-stijl (bekeerde Nederlander) heeft-ie wel een Heel Haramme naam, die Kreeft. Schelp- en schaaldieren zijn Allah en zijn alter ego YHWH een gruwel. Islamisatie van voor en van achter is derhalve te verwachten.
Ik suggereer ‘Noureddine’ Al-Maaf.
De groep mensen waar deze partij zich op richt is vrij klein (ik zou zeggen 5% van het electoraat als bovengrens) en zelfs binnen die kleine groep moeten ze nog concurreren met de Islam Democraten (in Den Haag in de gemeenteraad en helemaal niet zo vreselijk als je zou denken) en de andere partijen.
Wat het disrespect voor de rechtstaat betreft, hetzelfde kun je technisch gezien zeggen van de ASP, het is jammer dat die kant niet belicht wordt hier. Je kan wel gedachtenexperimenten uitvoeren waarin opeens één partij heel groot wordt maar dan moet je het ook goed doen. De angst die ik hier lees komt neer op:
- Indien de NMP steun heeft van 51% van het electoraat én,
- Indien de NMP provinciaal ook zo sterk is vertegenwoordigd dat bij de verkiezingen van de eerste kamer door de provinciale staten zij een grove meerderheid in de eerste kamer verkrijgen,
- Indien na het indienen van de voorstelwet tot wijziging van de grondwet en de daaropvolgende ontbinding van het kabinet de NMP in de daaropvolgende verkiezingen nu minstens 75% van het electoraat achter zich krijgt of tenminste een coalitie kan vormen van die omvang die het voorstel steunt,
- Indien tegen die tijd ook het Europees Hof voor de Rechten van de mens is opgeheven en dus geen bindende uitspraken voor lidstaten meer kan geven,
dan ZOU er wel eens een risico kunnen bestaan dat ze de rechten aantasten die ons mogelijk in onze vrijheid beperken. Leuk om over te filosoferen, maar een beetje onrealistisch.
De laatste mode. Bronnetje.
Het grote gevaar van deze partij schuilt hem vooral toch in het willen re-animeren van de Wet op de Smalende Godslastering; dat wordt een leuk een-tweetje met justitie die Wilders mogelijk zal veroordelen met zijn kritiek op de islam. Vervolgens zullen de christenen die jurisprudentie gebruiken om ook het “kwetsen van christenen’ via deze weg te gaan bestraffen, en dan wordt Nederland helemaal een land van Verboden en een steeds verdere beperking van de vrijheid van meningsuiting.
Uit de huidige conflicten tussen de twee Nederlandse moslimomroepen blijkt maar weer eens hoe radicalen en “liberalen” over elkaar heen kunnen struikelen. Als de Nederlandse Moslim partij een open verenigingsstructuur kent, zullen de radicale moslims evenzogoed deze partij kunnen “kapen”.
In dat geval zal de relatieve tolerantie t.o.v. homo´s, die nu nog te lezen valt, in een meer expliciete afwijzing van homoseksualiteit kunnen uitmonden. Een monsterverbond met SGP-CU-rechtervleugel CDA dient zich hier dan aan, in een land waar de positie van homo´s toch als steeds wankeler wordt.
Een soortgelijk proces kan zich gaan aandienen bijv. t.a.v. de positie van de vrouw.
Wat de sharia betreft: in Groot-Brittannië wordt in wijken van steden waar moslims de meerderheid hebben, deze al toegepast. Zo ontstaat een paralelle samenleving, waar in het -nu nog- grootste deel van Nederland de Nederlandse wet geldt, in delen van steden de sharia. Een goed -of slecht- voorbeeld, is het sharia-testament: een islamitische erflater bedeelt zij zonen standaard met het dubbele van wat zijn dochters na zijn overlijden krijgen. Zo´n testament is niet tegen te houden: de erflater kan zich t.a.v de Nederlandse wetgever/rechter altijd beroepen op het feit dat hij “meer van Mohammed en Khalid houdt/hield dan van Fatima en Meryem”.
Vergeet niet dat de streng-gereformeerden op één punt al een eeuw lang hun eigen stukje “sharia” hebben: zij behoeven geen premies volksverzekeringen te betalen omdat zij “gemoedbezwaard”‘ zijn (je bijv. tegen ziekte verzekeren is hun optiek satanisch, omdat God beschikt). Weliswaar wordt die premieheffing vervangen door een plaatsvervangende belasting, maar in wezen geeft hier de Nederlandse wetgever toch toe aan de wensen van de “sharia-gereformeerden”.
Tenslotte noemde iemand anders het al: als moslims in grote meerderheid een wijk bewonen, zal de sfeer van die wijk islamitisch zijn en een informele sharia belijden: het in de zomer in een blote jurk buiten lopen, is er zo´n wijk dan niet meer bij, en de vrouw in kwestie (niet-moslima of liberale moslima) hoeft echt niet op de bescherming van politie te rekenen. De sociale druk binnen die wijk op haar zal te groot zijn.
Zo´n moslimspartij zal al deze ontwikkelingen toch mede faciliteren. het moet duidelijk zijn: voor mij ABSOLUUT geen vierde op religie gebaseerde politieke partij erbij, drie is al méér dan genoeg.
@4 Deen
Dat is al voldoende om deze troep te wantrouwen.
@5 Wladimir van Wilgenburg
Dat is nogal een uitspraak van André R. Heb je een verwijzing?
@10 Sing a song for me, please!
@13 Mersault
Voor zover ik kan zien heb je gelijk in dat de kans dat het uiteindelijke gevolg een Nederland onder het juk van de Sharia is erg klein.
Zelf zie ik liever dat partijen die de eigen achterban en niet de vooruitgang van het land, de wereld en de mensheid zelve in het vaandel hebben onder een zo kritisch mogelijk licht geplaatst door het leven gaan.
Dat houdt onder andere het postuleren van gevolgen in die ideologieën hebben indien deze maatgevend worden. Dat legt de vinger op de zere plek en laat de idiotie erachter zien. De hoop is dat mensen zich daardoor de ogen laten openen. Dat is de winst.
@Evert 15: pas na mijn opmerking over de “parellele samenleving”‘ las ik het interview met Kreeft. Hij heeft het letterlijk over “inburgeren in de islamitische maatschappij binnen onze Nederlandse maatschappij”. M.a.w.: hij suggereert dat de islamiitische maatschappij op zichzelf staat, bestáát in en náást de Nederlandse maatschappij.
Als het gaat om andere allochtonen gaat (Kreeft zelf is geen allochtoon, maar de doelgroep van de moslimpartij overwegend wél), heb ik bijv. nog nooit een Surinamer horen spreken over een aparte “Surinaamse maatschappij”‘ Wél -en daar heb ik niks op tegen- is er een Surinaamse gemeenschap, een Chinese gemeenschap etc.: men voelt zich immers onder zijn “‘soortgenoten” vaak weer even “thuis”, zonder dat men afwijzend hoeft te staan tegen het contact met Nederlanders. In mijn voorbeeld participeren Surinamers en Chinezen inmiddels prima in de Nederlandse samenleving.
Verder wordt door allerlei instanties al zovéél toegegeven aan de wensen van moslims, zonder dat die nog een eigen politieke partij hebben: de rij is te lang om op te noemen, ik volsta alléén maar weer even met de voor mannen en vrouw gescheiden gemeenteloketten in een moskee (hoezo scheiding van kerk en staat?) in Utrecht, waarbij het loket van de vrouwen een uur eerder sluit omdat “zij op thuis moeten zijn om te koken”.
De islamisering is in Nederland sowieso al ver gevorderd, en op een officiële organisatie in de vorm van een politieke partij, die hierop nog eens extra druk kan uitoefenen, zit ik dus al helemaal niet te wachten.
@10, You on a gin:
Vervang “moslim” door “christen”, “atheïst”, “socialist”, “liberaal” enz. en je ziet hoeveel deze opmerking waard is. Gefeliciteerd, je hebt aangetoond dat niemand meer een politieke partij nodig heeft
@16, Kees:
Tuurlijk moet deze club in de gaten gehouden worden, maar ik vind het nog veel te vroeg om ze nu al te beschuldigen van het nastreven van de Sharia. Ik vind ze voorlopig verstandiger klinken dan de meeste Christelijke partijen, om eerlijk te zijn. Als je ziet hoe die draaien over zaken als homoseksualiteit vind ik de uitspraken van Dhr. Kreeft verrassend helder.
@Deen #18: wat betreft hun homo-standpunt vind ik de moslimpartij juist helemaal niet helder, maar de kerk (woordspeling) in het midden houden.
Ze houden n.m.m. de deur op een kier voor homo-achterstelling.
Verder is die moslimpartij nog in oprichting, moet zich nog verder organiseren, en dan nog maar es zetels zien te winnen. Vanuit de oppositiebanken zullen ze nog niet hoeven “draaien”.
Mocht deze partij ooit in de regering komen -dat hadden we immers toch ook nooit van de Christen-Unie verwacht- dan gaan ze tot de gevestigde kliek behoren en kan het grote “draaien’ beginnen. En dan vrees ik het ergste, met islamitische Yvette Lonts erin etc.
En over het toepassen van onderdelen van de sharia in bepaalde delen van steden heb ik mijn visie onder @15 en @ 17 al gegeven.
Het zijn sluipende processen; we hadden bijv. toch ook nooit verwacht dat na de jaren zestig-zeventig en acht jaar “Paars” de christelijke partijen zo sterk zouden terugkomen en de samenleving inmiddels steeds verder zouden deseculariseren?
@Pieter #3 wat betreft een absolute meerderheid voor de moslimpartij in een gemeente, kan deze veel voor elkaar krijgen via de Algemene politie Verordening, de gemeentelijke wetgeving.
Weliswaar gaat nationaal recht boven lokaal recht, maar aan de gemeente wordt hier een bepaalde mate van vrijheid gegeven, al kan daar wel altijd spanning met de nationale wetgeving of jurisprudentie ontstaan.
Een voorbeeld: ik was een aantal jaren gelden in Ouddorp, een streng-christelijk vakantiedorp. Bij de opgang naar het strand stond een groot bord: “Topless zonnen verboden”. Het rijk duldt dit soort maatregelen, omdat zo´n verbod niet botst met nationale wetgeving, en men zich op het standpunt stelt dat dat strookt met de algemene wens van en de sfeer in de lokale samenleving (hier is ook jurisprudentie over). In bijv. Scheveningen zou men zich rot lachen om zo´n bord.
Iets dergelijks zou zich dus kunnen voordoen als de Moslimpartij bijv. in gemeenten als Rotterdam of Amsterdam een grote vinger in de politieke pap krijgt.
Ik begrijp de angst voor het ‘reanimeren van de wet op smalende godslastering’, persoonlijk vind ik het ook een onzinnig fossiel, maar het feit is: artikel 147 van het strafrecht bestaat op dit moment al. Er ís een motie aangenomen, ingediend door D66 destijds, om het af te schaffen en daarop is het wachten. Van ‘reanimatie’ is dus geen sprake want de patient is nog niet overleden.
Dat wordt óók geen één-tweetje met justitie over Wilders, want deze is aangeklaagd op grond van meerdere artikelen (137c, 137d, 147, 261, 262, 266 van strafrecht en 31,31a van auteursrecht) die dus al bestaan: of er ook iets mee gedaan wordt zal de tijd ons leren (maar gezien eerdere uitspraken zal het wel meevallen).
En nou moet ik zeggen dat het ‘gevaar’ van deze wet ook wel meeviel: de laatste veroordeling was in 1966 en bedroeg een geldboete van 100 gulden.
Het is off-topic maar ik wou graag wijzen op hoe jammer het is dat de energie die in de ASP gaat (waarvan het programma voor zover ik heb gelezen juridisch en moreel ook discutabel is) niet gaat naar de partijen die hetzelfde beogen maar realistischer zijn en met name D66. En ik wou toch graag wijzen op dat het de enige partij is die groot belang hecht aan juist die seculiere belangen die hier zo vaak passeren:
- acceptatieplicht in het bijzonder onderwijs (scholen verbieden een selectief toelatingsbeleid te voeren is de eerste stap naar het ‘openen’ van het bijzonder onderwijs)
- aanpassen van artikel 23 grondwet
- verwijderen artikelen m.b.t. godslastering en onderbrengen onder ‘overtuigingen’ (geen verwijzing naar religie)
- meer geld naar onderwijs
- segregatie tegengaan (een van de belangrijkste dempende factoren van secularisatie)
@Mersault
Helemaal mee eens. Zo ben ik enkele maanden geleden om oa. die redenen lid geworden van D66, zoals ik oktober vorig jaar heb aangekondigd in het artikel “Samen op weg naar een seculiere toekomst”.
Hier enkele passages uit dat artikel:
Wordt de PvdA nog kleiner…
@21Mersault;
Wat betreft het reanimeren van het godslasteringsartikel 147 nog even het volgende: ik noem dit reanimeren omdat blijkbaar, en je zegt het zelf ook al, de wet sinds 1966 niet meer is toegepast. Niet omdat er in die tussentijd geen als zodanig godslasterlijk te beschouwen uitlatingen zijn gedaan, maar gewoon omdat een beroep op art. 147 in onbruik is geraakt. Ik denk dat ik dan terecht kan spreken van reanimeren van dit wetsartikel. Ook meneer Kreeft speelt kennelijk met die gedachte.
Inderdaad ben ik het met je eens dat de energie, gestoken in de ASP van een Brabantse tandarts, eigenlijk verloren moeite is. Ik onderschrijf jouw mening dat het beginselprogramma, voor zover men dit kan destilleren uit de shortlist van Van Dongen, juridisch en moreel discutabel is.
Evenals meerderen die op deze site (re)ageren deel ik jouw mening inzake de seculiere beginselen van een partij als D’66. Het staat echter nog maar te bezien of D’66 hiermee ernst zal maken indien ze in een of andere toekomstige coalitie met het CDA gezogen zal worden. A priori ga ik er nu van uit dat het hen ernst is, anders dan bijvoorbeeld de PvdA, die ook diverse christen-sociale belangen moet dienen (bevrijdingstheologie-adepten), en een achterban van islamitische huize in de grote steden. Hoe deze belangen hun houding hebben beïnvloed hebben we de laatste jaren meerdere malen mogen ondervinden, met als meest saillante voorbeeld de excommunicatie van islamcriticus en -afvallige Ehsan Jami.
Als ik het zo lees zijn we het dus eigenlijk allemaal redelijk met elkaar eens (daar waren ook veel woorden voor nodig zeg). Ik weet verder niet hoe D66 dat programma in de praktijk zal brengen, het is altijd lastig om zoiets in het regeerakkoord te krijgen als je moet regeren met confessionele partijen natuurlijk. De enige manier is toch als er brede steun voor is, en anders schuift het gewoon vooruit op de agenda (tijd genoeg toch?). Er is in ieder geval aandacht voor en er worden pogingen gedaan, dat zegt al wat.
Misschien is dat het wondere ook wel van secularisering en afvalligheid: het proces komt vanzelf op gang wanneer de omstandigheden juist zijn (geen strakke familiebanden, geen strakke gemeenschapsbanden, vrijheid van keuze, geen segregatie, goed onderwijs, pluriformiteit van geloof in gemeenschappen), en die waren de afgelopen 50 jaar uitstekend (en nog steeds). Een paar oude wetsartikelen hebben daar weinig aan veranderd..