Gastbijdrage van Alex – Enkele dagen geleden besteedde Erik al aandacht aan het geschrift “Gedwongen gelijkheid, verdrongen vrijheid” van de Guido de Brès-stichting. Erik had geen beschikking over het geschrift, en weigerde er begrijpelijk voor te betalen. Aangezien ik het geschrift wel heb liggen en het in het kader van mijn studie toch moest lezen, besloot ik om het maar gelijk hier inhoudelijk te behandelen.
Het belangrijkste punt in het geschrift van de GdB-stichting is dat het gelijkheidsbeginsel de laatste jaren als een supergrondrecht wordt beschouwd, die boven andere klassieke grondrechten als het vrijheidsbeginsel wordt gesteld. Dit is de kern van het gehele betoog, en die zal ik als eerst behandelen. Daarna zal ik nog wat uitspraken uit het geschrift vissen en deze bespreken.
Gelijkheid, vrijheid en solidariteit zijn drie beginselen van onze democratische rechtstaat. Deze drie beginselen zijn in onze Grondwet verankerd: het vrijheidsbeginsel in de klassieke grondrechten, het solidariteitsbeginsel in de sociale grondrechten en het gelijkheidsbeginsel in artikel 1 van de Grondwet. Gelijkheid mag niet ten koste gaan van vrijheid en solidariteit. Wanneer het gelijkheidsbeginsel als een supergrondrecht wordt gezien, leidt dit tot een onaanvaardbare inperking van de vrijheidsrechten en wordt de solidariteit onder druk gezet. Het is van belang dat de balans tussen de verschillende grondrechten in evenwicht blijft.
Met die laatste zin ben ik het eens: het is inderdaad belangrijk dat de balans tussen deze drie klassieke grondrechten in evenwicht blijft. Waar de auteur echt de fout in gaat is het interpreteren van het begrip ‘vrijheid’. Vrijheid, volgens de klassieke liberale definitie, is om te doen en laten wat je zelf wilt, mits het niet de vrijheid van iemand anders belemmert. Dit laatste gedeelte is van cruciaal belang aangezien het voorkomt dat iedereen zomaar doet waar hij zin in heeft, wat natuurlijk desastreuze consequenties kan hebben voor anderen. Deze definitie van vrijheid heeft gelijkheid als direct gevolg: alle mensen hebben dezelfde vrijheden en de onvrijheid om andermans vrijheden te beperken. Als men op deze manier naar het begrip vrijheid kijkt valt het gehele betoog van van Berkum in duigen. De vrijheid die de christenen hier opeisen (om bijvoorbeeld homo’s en vrouwen te discrimineren), is namelijk een enorme inbreuk op de vrijheid van de gediscrimineerden. Met andere woorden: van Berkum vind zijn vrijheid zwaarder wegen dan de vrijheid van iemand anders.
De auteur betoogt dat de grondrechten aan elkaar gelijk zijn, en de rechter bij botsende gevallen een uitspraak hoort te doen. Een zogenaamde hiërarchiering van grondrechten is volgens het kabinet niet aan de orde, en de auteur onderschrijft dit.
Het kabinet heeft in de Nota grondrechten in een pluriforme samenleving het standpunt ingenomen dat er geen hiërarchie in grondrechten is. Hiervoor ontbreken objectieve criteria. En rangorde doet onvoldoende recht aan de bijzonderheid van afzonderlijke gevallen. Het kabinet concludeert daarom in haar notitie dat een hiërarchiering van grondrechten geen bevredigende oplossing biedt voor conflictsituaties en onuitvoerbaar is.
Op zich een begrijpelijk standpunt: er is staatsrechtelijk gezien geen reden om het ene grondrecht boven het andere te stellen. Het hele probleem is dat dit bij monde van de SGP wordt opgetekend, die zélf de vrijheid van godsdienst als een supergrondrecht boven andere vrijheden als de vrijheid van meningsuiting. Het is een tactiek die de auteur door het gehele geschrift heen gebruikt: een aanklacht maken tegen de status quo waarin hun tegenstanders voordeel hebben, vervolgens te zeggen dat een neutrale situatie veel beter is, om vervolgens direct door te redeneren dat zij zelf eigenlijk bevooroordeeld zouden moeten worden.
Een stuk verderop in het geschrift haalt van Berkum onze grote vriend Hirsch Ballin er nog even bij om zijn punt duidelijk te maken:
Doordat aan de gelijkheidsrechten meer waarde wordt toegekend dan aan de vrijheidsrechten ontstaat in toenemende mate intolerantie ten opzichte van mensen die anders denken en leven dan de meerderheid van de Nederlandse bevolking. Volgens Hirsch Ballin moet het gelijkheidsbeginsel dienstbaar zijn aan de tolerantie, maar leidt het tot intolerantie, omdat het beginsel vooral wordt uitgelegd als een verbod om onderscheid te maken. Dit noemt hij de intolerantieparadox.
Wacht eens even. Stelt Hirsch Ballin nu dat het beginsel dat iedereen gelijk is een verbod is om mensen ongelijk te behandelen? Hoe merkwaardig, wie had dat gedacht? Toch altijd fijn om er achter te komen dat de leden van het kabinet zulke intellectuele hoogvliegers zijn.
Verder gaat Hirsch Ballin voorbij aan het feit dat ‘onderscheid maken’ slechts één heel klein stapje verwijderd is van ‘ongeoorloofd onderscheid maken’, oftewel discriminatie, als we de definitie van Van Dale aanhouden.
Zoals Erik in zijn eerdere bericht al helder verwoordde: de SGP wil dat intolerantie wordt getolereerd. Dit strookt niet met het gelijkheidsbeginsel.
Volgens de hoogleraar moet artikel 1 respect oproepen voor de diversiteit van mensen en garanderen dat mensen in vrijheid aan het eigen leven richting en inhoud geven. Het streven naar gelijkheid neemt in haar ogen absurde trekken aanneemt (sic) wanneer dit betekent dat iedere vorm van ‘anderszijn’ verdacht is en uitgebannen moet worden. Gelijkheid ontwikkelt zich dan tot een aartsvijand van diversiteit en vrijheid.
Heerlijk doorzichtige hypocrisie weer. Van dat soort dat je je afvraagt of ze het er niet stiekem om doen, om te kijken of die hilarische seculieren gaan happen op elke inconsistentie die de SGP hen toewerpt. De hypocrisie hier is natuurlijk dat de auteur doet alsof hij in de bres springt voor mensen die anders zijn. Hoe zat het ook alweer met de houding van christenen tegenover homoseksuelen, joden, vrouwen, ketters, etcetera? Juist.
Het maatschappelijk middenveld vervult een belangrijke functie om de sociale cohesie in de maatschappij te bevorderen. Door veel maatschappelijke organisaties en verenigingen wordt een waardevolle bijdrage geleverd aan de samenleving. Veel van dit werk gebeurt op basis van een godsdienstige of levensbeschouwelijke identiteit. Wanneer minderheden hiervoor minder ruimte krijgen, kan dit leiden tot een afname van de sociale cohesie in de samenleving.
Prima punt, beste van Berkum. Dus christenen uit de SGP-hoek kunnen alleen maatschappelijk werk doen als dit vanuit hun godsdienstige identiteit wordt gedaan? Het is onmogelijk om mensen te helpen op basis van zaken als altruïsme en mededogen? Of gaat het er hier om dat dit maatschappelijke werk niet bedoeld is om mensen te helpen, maar om mensen te overtuigen van jullie geloof (juist, bovenstaande citaat ging over de kwestie van Scharlaken Koord)?
In een gedeelte van het geschrift waar het over gelijkwaardigheid gaat bespreekt de auteur ineens het afschaffen van het christendom, alsof dit überhaupt aan de orde was binnen de discussie over het onderwerp. Maar goed, laten we eens kijken wat de beste man ons weet te vertellen.
Sommige mensen denken dat we het christendom kunnen afschaffen en belangrijke waarden zoals de gelijkwaardigheid van alle mensen en het recht op leven behouden. Nietzsche heeft al gezegd dat dit een illusie is. Onze westerse waarden noemt hij ‘schaduwen van de goden’. Als je het christelijk fundament verwijdert, verdwijnen de waarden op termijn ook. De macht van de gewoonte zal ervoor zorgen dat waarden als gelijkwaardigheid en gelijke rechten nog een tijd in stand blijven. Maar de invloed ervan zal in de loop der tijd slijten.
Ooooh, Nietzsche heeft het gezegd? Dan moet het wel waar zijn. Als we toch de aannames van filosofen gaan presenteren als de waarheid heb ik nog wel een wagonlading filosofen die beweren dat mensen van nature zijn geneigd tot goed gedrag en dat waarden onafhankelijk van religie bestaan.
Verder stond Nietzsche natuurlijk onder andere bekend om zijn heftige aanvallen op het christendom, wat het extra hilarisch maakt dat van Berkum hem er hier bij de haren bij sleept.
Nog een pareltje:
De mens als individu moet vrij zijn om zèlf keuzes te kunnen maken. Zo is er bijvoorbeeld een recht op abortus. Het is toegestaan ongeboren leven in de moederschoot te doden. Hierdoor is het recht van het ongeboren kind op leven vrijwel betekenisloos geworden. Het principe dat alle mensen(levens) gelijkwaardig zijn, wordt hiermee ernstig geweld aangedaan. Hieruit blijkt dat belangrijke rechten en waarden, zoals de gelijkwaardigheid van alle mensen en het recht op leven bij seculieren niet vanzelfsprekend in veilige handen zijn.
De auteur is blijkbaar nogal begaan met de rechten van het kind, wat natuurlijk goed is van hem. Maar waarom zijn die rechten van het kind ineens niet meer relevant na de geboorte, als het kind naar de dichtstbijzijnde School met den Bijbel wordt gestuurd om volgestampt te worden met slecht beargumenteerde meningen en tussendoor ook nog eens geen TV mag kijken, geen popmuziek mag luisteren, etcetera?
Ook leuk: van Berkum stelt in de eerste zin van het citaat min of meer dat euthanasie gewoon moet kunnen. Oeps.
Achterstelling en discriminatie van mensen is niet Bijbels te legitimeren.
Ha! Hier ga ik niet eens op in. Deze mag U zelf inkoppen.
Het is terecht van discriminatie te spreken wanneer de persoonlijke waardigheid van mensen wordt aangetast. Maar het is niet juist om mensen die op grond van Gods heilzame geboden onderscheid maken, zonder daarbij de persoon zelf af te wijzen, van discriminatie te beschuldigen. Wanneer christenen Gods Woord naspreken dat iets zonde is, dan discrimineren ze niet.
Prachtig! Na ruim veertig pagina’s geklaag over hoe erg discriminatie wel niet is, verklaart de auteur hier doodleuk dat het geen discriminatie is wanneer het het napraten is van het woord van god. Wiens heilzame woord moet ik napraten om een vrijbrief te krijgen voor discriminatie?
En dan sluiten we af met een mooie klapper:
Tijdens de parlementaire behandeling van de Awgb heeft SGP-kamerlid J.T. van den Berg gezegd dat wanneer de wetgever de positie van de kerken serieus zou wensen te respecteren, ze in deze uiterst gevoelige materie de kerken in al haar rechtsbetrekkingen buiten het gebruik van de wet zou moeten stellen.
Ja, U leest het goed. Bij de behandeling van de Algemene wet gelijke behandeling (1994) wilde de SGP dat de kerken boven de wet zouden komen te staan. De hemelse macht boven de wereldlijke macht stellen, dát is uiteindelijk de rotte kern van de gehele SGP-appel. Of, om het wat wereldlijker te verwoorden: hun irrationaliteit boven onze rationaliteit. Want dat is blijkbaar respectvol.
Ik kan niet wachten op het volgende geschrift!
Vrijheid van godsdienst en het gelijkheidsbeginsel staan helemaal niet op gespannen voet met elkaar. Als je religieuze bezwaren hebt tegen homosexualiteit, prima, dan vrij je toch niet met iemand van hetzelfde geslacht? Het punt is dat de SGP en cs. hun religie willen uitbreiden tot buiten de privésfeer en zo de vrijheid van godsdienst juist *schenden* met als gevolg dat ook het gelijkheidsbeginsel geschonden wordt.
Bij atheïsten zijn onze grondrechten echt in veel veiliger handen.
Ik kan niet helpen me wederom af te vragen of ons onderwijssysteem nu zo slecht is, of hun indoctrinatie zo goed. Wellicht moet de schoolplicht een wat hogere maximum leeftijd krijgen.
Of is het arrogant van mij om te stellen dat kennis nemen van de kennis die wij op dit moment bezitten slechts kan leiden tot het verwerpen van dit soort bezwaren tegen homoseksualiteit en ook goden.
Ik vraag me overigens ook of hoe lang het nog zal duren voordat er een manier komt om seksualiteit naar gelieven te veranderen, wellicht wordt het dan net als haarkleur, behalve dan dat er biologisch gezien nog steeds een voorkeur zal bestaan voor een paar dat zich kan voortplanten – totdat ook sekse naar gelieven te veranderen zal zijn. Gezien de complexiteit van het brein, en de interconnectiviteit en mogelijkheid tot schade verwacht ook eerder dat de laatste optie als eerste beschikbaar komt.
Wat zullen de religieuzen hier mee doen, haha?
Van mij mogen SGP’ers discrimineren zoveel ze willen zolang dat binnen hun besloten gemeenschap gebeurd. Niemand wordt immers gedwongen om SGP’er te zijn. Als je jezelf als vrouw of homo bij de SGP gediscrimineerd voelt, ben je vrij om je aan te sluiten bij een andere partij.
Een discotheek discrimineert soms bezoekers die er niet hip genoeg uitzien door ze de toegang te ontzeggen. Een moskee discrimineert mensen die hun schoenen willen aanhouden. Zelf wil ik geen tokkies over de vloer bij mij thuis. Discriminatie is doodnormaal en ik ben het wel eens met de SGP dat het gelijkheidsbeginsel tegenwoordig te vaak boven individuele vrijheid gaat.
Iets anders wordt het als een homo wordt geweerd van een reformatorische school die met gemeenschapsgeld wordt gesubisidieerd. Dan heeft de rest van de samenleving het recht om in te grijpen. Maar als refo’s zelf hun scholen betalen, zie ik weinig problemen. Je bent toch niet goed snik als je als praktizerende homo bij een orthodox christelijke school solliciteert? Een neger solliciteert toch ook niet bij de KKK of de Aryan Nations?
Jammer dat we zo weinig Christenen de vrijheden van anderen zien verdedigen. Blijkbaar is dat hier dus al niet anders.
[quote]Maar als refo’s zelf hun scholen betalen, zie ik weinig problemen.[/quote]
Behalve dat de kinderen die er onderwijs volgen nog geen keuze kunnen maken, en dus bescherming vanuit de wet behoeven. De samenleving heeft sowieso het recht om in te grijpen op onderwijs, ter bescherming van haar burgers (tegen hun ouders helaas).
Beste Godflesh,
Het is een misverstand om te denken dat mensen binnen een SGP kring daar ongedwongen in beland zijn geraakt. Als kind in zo’n gezin is de kans minstens 95% dat je er compleet gebrainwashed uit komt voor je pubertijd. Je reinste mishandeling.
Maarten
Godflesh,
“Je bent toch niet goed snik als je als praktizerende homo bij een orthodox christelijke school solliciteert?”
Je onuitgesproken veronderstelling is dat discriminatie op orthodox christelijke scholen blijkbaar normaal is.
Als je dat toestaat, moet je ook toestaan dat een orthodox christelijke slager geen homoseksueel personeel aanneemt en geen homoseksuele klanten helpt. Geen homo’s in de orthodox christelijke voetbalclubs. Geen homo’s in orthodox christelijke restaurants.
De vraag is: waarom zijn er eigenlijk orthodox christelijke scholen? Die zogenaamde “identiteit” is maar een excuus voor homofoob (en ander afkeurenswaardig) gedrag.
Godflesh,
“Van mij mogen SGP’ers discrimineren zoveel ze willen zolang dat binnen hun besloten gemeenschap gebeurd. Niemand wordt immers gedwongen om SGP’er te zijn. Als je jezelf als vrouw of homo bij de SGP gediscrimineerd voelt, ben je vrij om je aan te sluiten bij een andere partij.”
Maar dat is precies de makke, niet? De SGP is een politieke partij die daadwerkelijk invloed heeft op het beleid.
Een mannenvereniging mag vrouwen weigeren. Een politieke partij hoort geen mannenvereniging te zijn.
@Maarten & Jesse
“Als kind in zo’n gezin is de kans minstens 95% dat je er compleet gebrainwashed uit komt voor je pubertijd. Je reinste mishandeling.”
Die kans is inderdaad groot, maar wat is het alternatief, dat de staat de opvoeding overneemt? De meeste ouders brengen nu eenmaal hun eigen normen en waarden over. Ik vind het te ver gaan als de overheid zich daarmee gaat bemoeien.
@Roel
“Als je dat toestaat, moet je ook toestaan dat een orthodox christelijke slager geen homoseksueel personeel aanneemt en geen homoseksuele klanten helpt. Geen homo’s in de orthodox christelijke voetbalclubs. Geen homo’s in orthodox christelijke restaurants.”
Qua personeel zou ik dat accepteren. Je moet namelijk wel als personeel en baas door een deur kunnen, en als homo moet je niet de hele dag willen omgaan met iemand die moeite heeft met je levensstijl.
Geen homo klanten vind ik onacceptabel, dat is gewoon treiteren, maar bovendien denk ik dat het geen reeel probleem is, orthodoxe bedrijven verdienen graag geld, ook aan homo’s en andere zondaars…
“De vraag is: waarom zijn er eigenlijk orthodox christelijke scholen? Die zogenaamde “identiteit” is maar een excuus voor homofoob (en ander afkeurenswaardig) gedrag.”
Die scholen zijn er voornamelijk zoals Maarten zegt om kinderen te brainwashen met het geloof.
“Een mannenvereniging mag vrouwen weigeren. Een politieke partij hoort geen mannenvereniging te zijn.”
Ik zie toch het probleem niet, een mannenpartij zal nooit veel vrouwelijke kiezers trekken dus die invloed blijft beperkt, en we hebben een grondwet die het onmogelijk maakt om discriminerende wetten voor vrouwen te maken.
Uiteindelijk denk ik: laat hullie zich niet met ons bemoeien, laten wij hun met rust laten, iedereen blij.
Een gebruikelijke fout is om te redeneren dat als religie uit de opvoeding verdwijnt, deze dan vervangen zou moeten worden door iets anders. Dat is natuurlijk niet zo. Je kunt religie gewoon NIET onderwijzen als feit en klaar ben je.
Bovendien zijn normen en waarden iets volledig anders dan religie. Religie aan een kind leren is liegen dat god bestaat terwijl je dit niet kunt aantonen. Moraal leren is een kwestie van het kind laten denken over wat eventueel een methode is om ‘goed’ en ‘kwaad’ van elkaar te kunnen onderscheiden.
Overigens, orthodoxe christenen zullen niet (openlijk) iemand afwijzen vanwege homoseksuele geaardheid maar vanwege homoseksuele relaties. Als ze dat niet mogen, dan is mogelijk de volgende stap dat ze geen ongehuwd samenwonenden mogen weigeren als leerkracht. Ik vind het normaal dat je in die (voorbeeld)functie iemand aanstelt die qua levensstijl overeenkomt met het ideaalbeeld binnen de gemeenschap. Even los van het feit dat dit ideaalbeeld van de pot gerukt is.
Dus ook in dit opzicht (hellend vlak) kan ik me wel wat voorstellen bij de bezwaren van orthodoxe refo’s met de bemoeienissen van de overheid binnen hun subcultuurtje.
Erik
“Je kunt religie gewoon NIET onderwijzen als feit en klaar ben je.”
Helemaal mee eens!
“Bovendien zijn normen en waarden iets volledig anders dan religie. Religie aan een kind leren is liegen dat god bestaat terwijl je dit niet kunt aantonen.”
Dat vinden jij en ik, maar die ouders hebben een andere mening.
En de overheid hoort gewoon niet te bepalen welke mening de juiste is, anders krijgen we sovjet toestanden.
Het geloof is de BASIS voor de specifieke normen en waarden die christelijke ouders overbrengen.
Je zou toch geen wet willen die mensen verbied om hun kinderen onbewezen dingen te leren?
Als de overheid geen religie toestaat op scholen, bepaalt zij niet wat de kinderen WEL moeten leren. Daarnaast bepaalt de overheid al wat de leerstof minimaal moet zijn…
Dit is niet waar. Het is wat gelovigen ZEGGEN, maar het is een omkering van oorzaak en gevolg.
Er bestaan al wetten die verplichten wat kinderen WEL moeten leren. Datgene dat er niet in voorkomt, zou niet onderwezen moeten worden.
“Als de overheid geen religie toestaat op scholen, bepaalt zij niet wat de kinderen WEL moeten leren. Daarnaast bepaalt de overheid al wat de leerstof minimaal moet zijn…”
Het ging mij voornamelijk om opvoeding door ouders. We zijn het dus hopelijk eens dat de overheid daarbij niet moet inspringen?
Ik heb al gezegd dat de overheid van mij het recht heeft om morele eisen te stellen aan gesubsidieerde scholen. Zou het om prive-scholen gaan, dan heb ik daar meer moeite mee.
Oh! Dat had ik niet in de gaten. Ja, ik vind ook dat de overheid daar niet in zou moeten grijpen. Voornamelijk omdat het einde dan zoek is en dus niet omdat ik mensen het recht gun hun kinderen gek te maken.
@13:
Dat kun je zo niet stellen. Er zijn wel degelijk dingen die niet in het curriculum staan en toch onderwezen zouden moeten worden. Ik denk dat iedereen daar wel een lijstje van kan opstellen. Ik bijvoorbeeld zie steeds meer voorbeelden van gering sociaal inzicht. Dat zou onderwezen moeten worden Voorbeeld: “Waarom zet je je fiets niet voor de winkeldeur?”
Dat hoort niet op school thuis, maar in de huiskamer.
Er zijn nogal wat plekken waar de huiskamer als zodanig niet functioneert.
Laten we dan ook meteen bedden op school neerzetten:D
Goed idee…
O, jullie bedoelen kostscholen. Toch? Of internaten? In Nederland uitstervend, in Vlaanderen weer in opkomst. Maar vermoedelijk met een stevige katholieke inslag