Respect voor de wet: Schrap vrijheid van godsdienst!
Dec 15th, 2009 by Erik
Het moet u vast opgevallen zijn dat ik niet direct op de zeepkist gesprongen ben na het incidentje tussen Jeroen Pauw en Mohammed Faizel Enait in Pauw en Witteman. Gebrek aan een mening heeft er niets mee van doen gehad, kan ik u verzekeren: Ik wilde eerst eens afwachten hoe ‘de politiek’ op de uitspraak van het Hof van Discipline zou reageren. En die reactie is binnen, lieve heidenen en andere gelovigen!
En de crux lijkt hem voornamelijk te zitten in het feit dat men meent dat het religieuze levensovertuiging ondergeschikt zou moeten zijn aan het uiten van respect voor onze wet, terwijl het hof van discipline in navolging van het grondwettelijke recht op vrijheid van religie nu juist andersom heeft besloten.Volkomen terecht met inachtneming van de vrijheid van religie, als je het mij vraagt.
Respect lijkt een uiting die wij willen stroomlijnen door ieder te verplichten op te staan voor de rechterlijke macht, terwijl iedere idioot met een beroep op godsdienst kan beargumenteren dat het tonen van respect voor de wet van een land ondergeschikt is aan zijn vorm van religie. Een wet, zo kan de gelovige stellen, kan nooit ondergeschikt zijn aan het woord van de schepper van het universum en alles dat zich daarbinnen bevindt, en derhalve is het tonen van respect door op te staan een formaliteit die niet noodzakelijkerwijs ondersteund hoeft te worden.
Toch is er een duidelijke tegenspraak te ontwaren: Wanneer men betoogt dat de godheid bij monde van zijn heilige boek stelt dat men niet zou hoeven opstaan, terwijl dit een duidelijke uiting van respect is, betoogt men feitelijk dat er geen respect getoond behoeft te worden aan alles dat ondergeschikt is aan god. De daad van het opstaan kan immers niet zonder meer gezien worden als tegen het religieus gedachtegoed ingaand.
Maar los van deze vanzelfsprekende onlogica van ‘het religieus argument’ geeft deze gang van zaken eens te meer aan dat het niet de wet is die aangepast hoeft te worden teneinde het opstaan te verplichten en niet-opstaan derhalve strafbaar te stellen, maar dat er een artikel dient te verdwijnen: De vrijheid van godsdienst.
Als er namelijk op enige manier een gebrek aan respect voor onze wetten blijkt, dan is het wel dat iedereen met een beroep op onbeargumenteerd en abject geneuzel de meest vreemde eisen kan stellen en uitzonderingen gedaan kan krijgen. Hoe serieus moet je de wet nemen als zij in dit soort rariteiten voorziet?
Goed stuk. Ik ben benieuwd of we ooit van die absurde wet afkomen.
En toch vraag ik me altijd af: stel ik dat een dikke drol ga draaien midden in de rechtszaal en mij dan beroep op mijn geloofsboek: een Baggerverhaal. Ben ik dan ook een authentieke en oprechte gelovige?
Verder helemaal eens. Mensen moeten vrij zijn om te geloven, maar dit is duidelijk ondergeschikt aan andere bepalingen in de wet. Denk hierbij vooral aan discriminatie.
Dat is inderdaad een tweede punt; er zijn maar een aantal geloven die geaccepteerd worden als zijnde een echt geloof (alsof je dat zomaar kunt stellen).
Als ik uit hoofde van mijn zelf ontwikkelde geloof bijvoorbeeld een sigaret wil opsteken bij wijze van respect (rokerskerk), dan zal dat vast niet geaccepteerd worden.
enait gebruikt 2 argumenten die geen hout snijden. ten eerste zegt hij dat er in een pluriforme samenleving plaats moet zijn voor meerdere begroetingen. is er ook, maar niet als je een (openbare) functie bekleedt. wat je thuis doet moet je zelf weten, als je een bepaalde functie vervuld, heb je je aan te passen. anders ben je gewoon niet geschikt voor die functie. probeer je de vegatarier voor te stellen die bij een slagerij gaat soliciteren, op bepaalde voorwaarden.
ten tweede beroept hij zich op het feit dat boedhisten en hindoes ook afwijkende begroetingsvormen hebben. inderdaad. dan komt het weer neer op: geef je alle religies de ruimte of besluit je de hele poppenkast maar buiten te houden. anders is het wachten op mensen die niet met een man met een baard in 1 ruimte willen zijn.
Valt niet opstaan voor een rechter niet ook gewoon onder vrijheid van meningsuiting? Als je “niet opstaan” ziet als het afgeven van een bepaald signaal, dan moet iemand gewoon vrij zijn dat te kunnen doen.
Je kunt ook niet met goed fatsoen verplichten respect te tonen. Wel verwachten we natuurlijk dat de wet gerespecteerd wordt, in de zin dat die wordt opgevolgd, maar dat wil nog niet zeggen dat je verplicht bent er blij mee te zijn, of niet mag laten blijken dat je het ergens niet mee eens bent.
En zelfs als je er wel op staat dat er respect getoond wordt voor de rechter, dan lijkt het me een kleine concessie om iemand toe te staan op een alternatieve manier respect te laten tonen. Het gaat er immers om respect te tonen, niet om een vooropgesteld ritueel tot in de puntjes uit te voeren. Het ritueel moet niet als belangrijker worden gezien dan daadwerkelijk respect.
Neemt allemaal niet weg dat ik de redenatie dat je een bepaalde handeling niet kunt uitvoeren vanwege je geloof niet zinnig vindt. Neemt ook niet weg dat je beter niet een bepaalde baan had kunnen kiezen als je niet van plan bent je aan de regels ervan te houden.
Ik vind het trouwens wel tekenend voor dit kabinet: iemand doet iets waar ze het niet mee eens zijn, en hop, we maken d’r een nieuw wetje tegen.
@3: Precies, enige nadeel is van de sigaret dat mensen daar ook op gezondheidstechnische redenen last van kunnen hebben.
Overigens ben ik blij dat het gedrag van Enait niet wordt geaccepteerd. Anders hadden pastafarians ook weer kunnen vragen om in piratenkleding hun pleidooi te houden, uiteraard in opdracht van het FSM. Je begint soms bijna te vermoeden dat dit soort acties de enige remedie is.
Jazeker, maar DAAR kun je tenminste een discussie over voeren. Niet met een idioot die stelt dat het moet van god.
Respect moet je verdienen. ik vind het dan ook raar dat je van tevoren al op moet staan voor een rechter. Laat deze eerst maar eens bewijzen dat hij respect verdient. Tegenwoordig wordt er zoveel gerommeld binnen de rechterlijke macht dat dat respect absuluut niet vanzelfsprekend is.
Het applaus bij opkomst van een artiest vind ik ook altijd wat voorbarig. Eerst werken.
Jammer dat die moslim deze argumenten niet gebruikte.
Opstaan voor een rechter is niet respect voor de rechter, maar voor de wet. Dat respect dient iedereen te hebben en te tonen.
@9 Erik.
Onzin. Het gebeurt heel vaak dat de rechter al zit voordat de advocatuur binnenkomt. Dan wordt er ook geen ritueel uitgevoerd waaruit het respect zou moeten blijken.
Het is een niet-vastgelegd gebruik. Er staat nergens geschreven dat het zo hoort. En die moslim zorgt ervoor dat er nu een discussie over komt. Dat is mooi en een reden om erover na te denken.
Dit staat natuurlijk los van mijn mening dat ik religie geen reden vind om je niet aan de gebruiken te houden.
Is het niet zo dat je bij je ambtseed al moet beloven dat je respect hebt voor de Nederlandse wet?
Wie weet dat? Of hoe werkt dat als je je bul ontvangt?
@ 8
Je staat op voor de rechterlijke macht, niet voor de individuele rechter.
@8 Anon.
Zie 9 Erik.
Wat is het nou?
Sorry: vorige is @12 Anon
rechterlijke macht = wet.
Je snapt het heus wel
En wat gaat die ‘Enait’ wel staan als hij zich in het gezelschap van een sharia rechtbank bevind ? Of eist hij dat er voor hem opgestaan wordt ?
Eenzijdig figuur is die Enait.
@15, @8: Na die shit op Stan de Jong (dank Pieter) gelezen te hebben, snap ik een GB-foutje als “rechterlijke macht”.
Opstaan doen we voor de rechtelijke macht. Niet voor de machthebber.
@8 Pieter
Offtopic, maar ik moet hier even op ingaan:
Wat denk je: is die artiest volslagen onvoorbereid uit de trein het podium opgestapt?
Of zou die al wat voorwerk gedaan hebben, voordat ie daar ging staan? (bonusvraag: hoeveel werk, bij benadering?)
En zou hij/zij daar volkomen ontspannen staan, zonder enige onrust over hoe het publiek vanavond weer zal gaan reageren?
Oftewel: “Eerst werken” vind ik nogal kort door de bocht. Zelfs als je nooit een voet op een podium hebt gezet, kun je weten dat dat onzin is.
(Overigens zijn er nogal wat artiesten die op zo’n manier openen, dat het lomp zou zijn om erdoorheen te klappen. Maar dit terzijde.)
Hier kan ik het alleen maar volmondig mee eens zijn.
Ik denk/hoop dat inmiddels beetje bij beetje duidelijk wordt dat er duidelijker grenzen moeten worden gesteld aan religieuze uitingen.
In een multicultiland – dat we inmiddels hebben – zul je anders de ene na de andere uitzondering op de regel moeten toelaten (ik denk hierbij bijvoorbeeld ook aan het discrimineren van homo’s of het dragen van onveilige kettinkjes).
@16 Zielkoper
Heeft iemand hem die vraag gesteld? Ik ben erg benieuwd naar het antwoord.
Dit een aantal jaar terug al eens door o.a. Paul Cliteur geopperd. Zie voor een recente bijdrage in dit debat bv. http://www.dagelijksestandaard.nl/2009/06/30/schrap-de-vrijheid-van-religie-uit-de-grondwet/
Waarom moeten we eigenlijk respect tonen voor de wet? Waar hebben we eigenlijk precies respect voor? Voor de inhoud van die wet? Want daar staan dingen in waar jij en ik totaal geen respect voor hebben en waarvan we vinden dat respect ervoor zelfs misplaatst is. Denk aan het blasfemie-verbod, de speciale rechten voor religieuze scholen waardoor zij mogen discrimineren, of de wet die zegt dat je wel wiet mag verkopen, maar het niet mag inkopen, of op voorraad hebben, of telen. Onrechtvaardige wetten hoef je wat mij betreft niet te respecteren.
Of moeten we respect tonen voor de macht die deze wet op ons kan uitoefenen? Maar dat is geen respect, maar angst en onderdanigheid.
Uiteraard is dit geen pleidooi voor wetteloosheid en anarchie, mocht iemand dat denken. Maar wat mij betreft verdient niets automatisch respect. Religie niet, atheïsme niet, wetenschap niet, en de wet ook niet. En om dit respect wettelijk vastleggen gaat me helemaal te ver.
@18 Dropoog. Ook even off topic.
Ik heb een kaartje gekocht. Omdat de artiest iets heeft voorbereid wat ik wil zien. Met dat kaartje betaal ik dus zijn voorbereiding.
Als dank en uit waardering applaudisseer ik. Ook al is het k*t.
@21 Pieter
Ok. (nog steeds offtopic)
Natuurlijk staat het je vrij om je waardering voor de artiest en zijn/haar voorbereiding niet dmv applaus te laten blijken. Moet je ook vooral niet doen als je het nut er niet van inziet.
Maar ik kan je uit ervaring vertellen dat het lekker is voor de sfeer en dat het de voorstelling ten goede komt.
Probeer je het verschil voor te stellen tussen opkomen voor een publiek dat doodstil zit af te wachten, en opkomen voor een publiek dat laat merken dat het blij is met je komst. Bij welk publiek zul je je prettiger voelen en dus beter spelen?
Als je geen prijs stelt op de wisselwerking tussen een artiest en het publiek, kun je beter naar de film gaan of een cd kopen.
Ik moet er eerlijk bij zeggen dat ik het beginapplaus wel vaak nogal overdreven vind. Juichen en fluiten doe je maar naar afloop, als het ècht heel goed was.
* zoekt naarstig naar parallellen met het onderwerp *
* zoekt naarstig naar parallellen met het onderwerp *
De dominee en de imam krijgen nooit applaus als ze opkomen.
Een rechter ook niet.
Zoiets?
@22
Ik wist het. Het is toch niet helemaal offtopic, dat theatergeklets.
Wat er aan de hand is (denk ik):
In allerlei situaties zijn er gewoontes, gebruiken en rituelen. ‘Ongeschreven regels’, zo je wilt. Die regels ontstaan in de loop van de tijd, en meestal dienen ze daadwerkelijk een bepaald doel, afgezien van de traditie. Zie het voorbeeld dat ik @22 noemde.
Ik kan behalve het theater (applaus bij opkomst) en de rechtszaal (opstaan voor de rechter) nog wel meer voorbeelden verzinnen van gewoontes die op het eerste gezicht nergens op lijken te slaan, maar wel degelijk ergens goed voor zijn. Al is het alleen maar om een bepaalde sfeer te scheppen of een bepaalde concentratie op te roepen.
Als je het zo bekijkt kun je de provocatie (dat is hoe ik het zie) van dhr. Enait beschouwen als een verstoring van de rechtsorde. Hij ondermijnt doelbewust de sfeer die in de rechtszaal wenselijk is. Ik kan me zelfs voorstellen dat het invloed kan hebben op hoe een rechtszaak verloopt. Mensen zijn nou eenmaal geen machines.
Ik vind dat een logischer verklaring voor het ongenoegen dan gebrek aan respect voor de wet.
En dat is een reden om die gewoontes op te schrijven in een soort van protocol.
Ondanks dat ik het natuurlijk geheel met je eens ben dat er zaken in te vinden zijn die niet door de beugel kunnen, is de wet het beste dat de mens onder onze omstandigheden kan smeden om uiting te geven aan onze moraal. De wet respecteren betekent niet alleen dat je je ernaar schikt, maar ook dat je de moraal die in de geest van de wet ligt onderschrijft. Respect is doorgaans volstrekt misplaatst, maar in dit geval is er geen mooier woord en daad voor te bedenken. Het toont onze intentie om rechtvaardig, eerlijk en goed te zijn.
Dat dat niet altijd lukt en dat zelfs de wet waar we allemaal voor buigen niet perfect is, is reden om te blijven denken. Niet om geen respect te tonen. Waarbij ik nog wil opmerken dat ik ONZE wet respecteer, vanwege haar verdiensten en de redenen van haar bestaan. Niet alle wetten verdienen zomaar respect.
Eens. Maar de wet is niet uit de lucht komen vallen. Het werk en de intentie van de wet verdient respect.
In een land met alleen verstandige mensen heb je geen uitingen van respect nodig (want we hebben het hier over de UITING). Maar geen enkel land bestaat uit louter verstandige mensen (dan zouden we geen wet nodig hebben, of een hele beperkte). De onverstandige mensen zijn net kleine kinderen. Je leert ze de moraal door ze eerst de regels te laten uitvoeren.
Niet alle wetten verdienen zomaar respect. Het werk en de intentie van de wet verdient respect.
Wat wordt het nu? De wet verdient respect maar niet elke wet? Wie bepaald welke wetten dan wel respect verdienen?
De wet is niet anders dan een aantal gedragsregels die we met elkaar hebben afgesproken, daarnaast verandert deze ook nog eens voortdurend. Zelfs de wetmakers hebben dus geen respect voor de wet(anders zouden ze deze niet veranderen). Respect voor de wet is onzin, het zijn simpelweg regels waar we ons aan dienen te houden, of anders…. Respect is volstrekt irrelevant, net zoals goed of kwaad.
Even wat anders.
Iedereen is gelijk voor de wet, dus als die Jan Doedel niet voor een rechter op staat, hoef ik het ook niet.
Of is de ene Jan nu meer gelijk dan de andere Jan?
@Erik: in het algemeen is onze wet inderdaad zo slecht nog niet, en daar kun je best respect voor hebben – in die zin respecteer ik de wet ook wel. Maar dat is onze mening over de wet, en hoewel wij denken dat anderen die mening ook zouden moeten hebben, weten we ook dat dat niet noodzakelijk zo is. Vergeet ook niet dat het recht op een eigen mening en recht op meningsuiting onderdeel van die wetten is (en de vrijheid van godsdienst vooralsnog ook). Het opleggen van de verplichting tot het tonen van respect past daar wat mij betreft niet in.
Bovendien is opgelegd vertoon van respect geen garantie voor daadwerkelijk respect, alleen op een (schijn)vertoning van respect. Als je echt denkt dat Enait onvoldoende respect heeft voor de rechtelijke macht, denk je echt dat dat ineens verandert als hij verplicht wordt op te staan? Ik neem liever de vrijheid van meningsuiting en accepteer gevallen als Enait op de koop toe, dan dat ik zo’n nutteloze wet de vrijheid van meningsuiting laat beperken.
Voor zover ik kan zien is het nut van deze wet overigens vooral zodat de politici die hem voorstellen kunnen laten zien hoezeer zij wel niet “de moraal die in de geest van de wet ligt” onderschrijven. Of zodat ze kunnen laten zien hoezeer zij het gedrag van Enait wel niet afkeuren.
Dropoog heeft natuurlijk ook een goed punt – ik heb al eerder betoogd dat vrijheid van meningsuiting niet absoluut kan zijn (en die van religie natuurlijk dan ook niet). Het is best mogelijk dat Enait zo’n grens nadert, waarbij hij zijn vrijheden misbruikt voor eigen gewin, of waarbij zijn vertoon van zijn “principes” teveel afleid van de inhoud van de rechtszaken waar hij bij betrokken is. Ik twijfel ook aan de aanvaardbaarheid van zijn gedrag, maar om het nou speciaal wettelijk te gaan verbieden? Liever niet.
WIJ. Als in: De heersende moraal. Meer dan dat is een wet niet. In die hoedanigheid staat het begrip ‘wet’ lijnrecht tegenover ‘multiculturaliteit’.
Waarom niet? Hij mag toch vinden dat de wet hem niet past? Alleen als hij een beroep wil uitoefenen dat die wet probeert te handhaven, dan dient hij die te respecteren. Kruisjes, hoofddoeken, handen schudden: idem.
Ik ben voor het vastleggen van de bepaling dat advocaten dienen op te staan. Voornamelijk vanwege het feit dat je dan middelen hebt om een advocaat die zijn werk en de wet niet respecteert aan kunt pakken.
Vrijheid is in die zin niet absoluut. Toch vind ik wel dat hij over de rechtspraak mag zeggen wat hij wil.
Dit is ook mijn grootste punt van twijfel. Ik nijg ernaar om het hier mee eens te zijn, maar ik weet dat als je kinderen een vinger geeft, ze je hele hand willen. Vrijheid en heeft de eigenschap zich niet zo goed te kunnen verdedigen tegen aanvallen van minder vrijen. Daarom moet je haar af en toe helpen met maatregelen die allerminst vrij zijn. Een vervelende paradox, maar helaas niet minder waar.
Vergelijk het met het feit dat ik graag zou willen dat vrijheid absoluut is, maar dat ik weiger te accepteren dat die vrijheid misbruikt mag worden om kleine kinderen op te voeden als religieuze kneuzen. Nog zoiets.
Ik vind het hele ‘respect’ gebeuren niet kloppen. Bij reactie 8 staat dat je respect moet verdienen. Dat is onzin lijkt mij, respect heb je voor je medemensen en voor de levende wereld om je heen. Respect vragen voor niet-biologische zaken (zoals wetgeving, religie, politieke opvattingen etc) is niets anders dan een methode om deze zaken buiten de vrije discussie te stellen. Iets wat religieuzen zo vreselijk graag doen. Ik heb respect voor de gelovige, niet voor zijn geloof. Als de mens goede dingen doet heb ik daar waardering voor. Waardering is volgens mij datgene dat je verdient, respect is datgene dat je als mens standaard ontvangt, omdat je een mens bent. Als je respect moet verdienen ga je denk ik voorbij aan het gelijkwaardigheidsbeginsel en wordt het een grote puinhoop.
Respect voor de wet vind ik ook onzin. Je moet je gewoon aan de wet houden. Heeft geen fluit met respect te maken.
@34 Het is jammer dat in de loop van de tijd woorden hun betekenis verliezen omdat ze verkeerd of oneigenlijk gebruikt worden .Respect is in de betekenis van het woord toch echt iets dat je moet verdienen,eerbied of waardering op grond van merites,of verdiensten . Dus wel waardering maar dan op niet op grond van een automatisme of iets waar iemand helemaal niets aan kan doen zoals huidskleur ,etniciteit,cultuur of religie . Ik vind het niet echt een verdienste om mens te zijn of om je als gelovige te profileren . Gelijkwaardigheid is het grondbeginsel en daar boven op kun je nog extra waardering hebben in de vorm van respect ,extra waardering dus .
Respect heeft dan ook helemaal niets met welke discussie dan ook te maken ,maar het gebrek aan respect tonen kan natuurlijk altijd gebruikt worden om een discussie die er eigenlijk niet toe doet te voeren . Niet opstaan voor een rechter betekent dat je je eigen wetten hoger acht dan die van het land waar je als advocaat bent aangesteld . Als je het daar niet mee eens bent dan had je niets als advocaat beëdigt moeten willen worden,want dat is de eerste stap om als advocaat je beroep te kunnen uitoefenen .En daarmee heb je al aangegeven de wet te zullen respecteren ,opstaan is een gebruik dat dat respect dat je al eerder getoond hebt bij je beëdiging onderstreept .
Al het andere is religieuze onzin en eerder typerend voor het gebrek aan inzicht dan voor iets anders ,er worden een aantal dingen duidelijk met elkaar verward ,maar het schijnt belangrijk te zijn dat hij weer even in beeld komt .Wat is de discussie dan ?
@Erik: volwassen als kinderen behandelen getuigd natuurlijk ook niet echt van respect.
*getuigt met een T.
@36: Er zijn twee zaken complementair: Vrijheid en verantwoordelijkheid. Als iemand de verantwoordelijkheid aankan, heeft hij vrijheid. Als de verantwoordelijkheid te groot blijkt, dan moet de vrijheid ook maar wat minder.
Zodra volwassenen zich niet als zodanig kunnen gedragen, dan hoeven we ze ook niet zo te behandelen.
@34 en @35 Daarom maak ik verschil tussen respect voor de persoonlijke integriteit en respect voor meningen.
De eerste heb ik voor ieder. De tweede moet je verdienen.
@38 Ben ik het helemaal met je eens ,daar is wetgeving op gebaseerd ,regelgeving omdat er mensen zijn die vrijheid wel al te letterlijk nemen en onverantwoordelijk ten opzichte van anderen en zichzelf met die vrijheid omgaan .
@39 Is een heel mooi onderscheid, alleen zouden we daar een nieuw begrip voor in het leven moeten roepen zodat verwarring en oneigenlijke annexatie van het het begrip niet meer voor kunnen komen .
@35,39,40.
Dat onderscheid wat in 39 gemaakt wordt is eigenlijk ook precies wat ik bedoel. Met respect voor de gelovige bedoel ik in 34 niet zo zeer respect omdat het om een gelovige gaat, maar respect omdat het een mens is, dat hij gelovig is doet er in wezen niet toe. Respect voor zijn geloof heb ik niet.
Maar omdat respect zo’n breed en vaag begrip is, waar ieder z’n eigen idee over lijkt te hebben (zie ook al die films waar de ergste vijanden respect voor elkaar schijnen te hebben, maar ze elkaar wel doodleuk afmaken) is het denk ik niet zinvol om het te gebruiken voor bijvoorbeeld de wet. ‘Ik respecteer de wet, maar houd me er niet aan’ Dat lijkt verdedigbaar als je het vergelijkt met het voorbeeld van de films. Mij lijkt dat dus onzin, je hoeft de wet niet te respecteren, je moet je er gewoon aan houden.
Even proberen hier wat orde te scheppen.
Het opstaan voor de rechter toont volgens mij aan dat je de wettelijke macht respecteert en de uitspraak van de rechter zult accepteren (of althans je binnen de wet hiertegen verzet). We wonen nu eenmaal in een samenleving die heeft afgesproken dat er een wetgevende, uitvoerende en een controlerende macht is. En dus bevestig je door het opstaan die afspraak. Toegegeven, het is een ritueel, maar het geeft aan dat men zich neerlegt bij de afspraken die in onze democratie worden gemaakt. Daarom is het blijven zitten van Enait ook zo kwalijk, het is een schoffering van onze democratische rechtstaat.
Enait motiveert het blijven zitten op basis van zijn overtuiging dat de islam voorschrijft dat alle mensen gelijk zijn en dat hij alleen voor Allah op wil staan. Nu zijn er veel meer overtuigingen in deze wereld die uitgaan van het gelijkheidsprincipe en die allemaal gewoon netjes opstaan voor de rechter. Bovendien brengt hij door te blijven zitten ‘Allah’ dus ‘God’ in de rechtszaal. Nu heeft volgens mij religie niets met de wet te maken, ze zijn strikt gescheiden. Daarom ook zou een religieuze overtuiging ook nooit reden mogen zijn om de rechterlijke macht niet te respecteren. Hier worden kerk en staat weer gemengd en dat moet met kracht worden afgewezen. Daarom ben ik blij met aanvullende wetgeving omdat die mits goed geformuleerd kerk en staat weer wat beter uit elkaar houdt.