Mozes
Jan 12th, 2010 by Blasfemist
Zoals het een goed atheïst betaamt zit ik bitter weinig met mijn neus in de bijbel. Maar op zijn tijd neem ik een bekend bijbel verhaal eens kritisch onder de loep, vooral natuurlijk om het idee dat het allemaal onzinnige fantasieën van lang geleden betreft voor mijzelf weer eens bevestigd te zien. En ik kom nooit bedrogen uit. Neem nu het verhaal van Mozes en de uittocht uit Egypte.
Mozes werd geboren in een gevaarlijke tijd in Egypte, want de Farao had juist een nieuwe politiek ingevoerd om de snelle groei van het volk van Israël, dat hij als een bedreiging voor de andere inwoners van Egypte zag, in te perken. Alle nieuwgeboren jongetjes moesten gedood worden door de twee vroedvrouwen van de Hebreeën, en alleen de meisjes mochten blijven leven. Maar de vroedvrouwen geloofden in God en durfden dit niet uit te voeren. Dus verzonnen zij de smoes dat de hebrese vrouwen sterker waren dan de Egyptische, en iedere keer al klaar waren met baren voor de vroedvrouwen gearriveerd waren.
Nu dit plan van de Farao dus mislukt was maakte God mooie huizen voor de vroedvrouwen, en zorgde ervoor dat de Hebreeën zich rap vermeerderden. De farao liet het toen over zijn volk om de zonen (het staat er niet expliciet, maar ik neem aan van de Hebreeën) in de rivier te gooien.
Een vrouw van de stam van Levi had toen bedacht dat het een goed plan was om haar zoontje in een rieten mandje in de rivier te zetten. Toevallig kwam daar een prinses baden, en die vond het jongetje zo leuk dat hij niet in de rivier werd gegooid. Natuurlijk moest het jongetje worden gezoogd, en daar werd met een disneyachtige toevalligheid zijn eigen moeder voor uitgekozen.
Toen mozes (betekent: de uit het water getrokkene) groot was geworden ging hij toch maar eens kijken bij zijn broeders, die ook niet in de rivier waren gegooid, maar die wél moesten werken voor hun centen. Toen hij zag dat een Egyptische man een Hebreeër sloeg doodde hij de Egyptenaar, nadat hij eerst even goed had gekeken of er wel niemand was die dit zag. En stiekem verborg hij het lijk.
De volgende dag zag hij twee Hebreeuwse mannen die ruzie hadden, en dit keer sloeg Mozes niemand dood, maar informeerde eerst maar eens waarom ze eigenlijk ruzie hadden. Maar de ene man vertrouwde hem terecht niet, en zei “Wil je mij soms ook dood slaan.”, want hij wist dat Mozes een nare moordenaar was. Mozes vond het beter om zijn hielen te lichten, en vluchtte naar Midian, waar hij aanpapte met de dochters van de plaatselijke priester. Snel gaf de priester een van de dochters als vrouw aan Mozes, zelfs de rauwe herders bij de waterput hadden meer oog voor hun geiten.
Ondertussen was in Egypte de Farao gestorven, en de Hebreeën begonnen zo hard te klagen dat zelfs God het hoorde. En zoals zo vaak in de bijbel is het maar de vraag of dat nou zo wel zo goed was. Want God keek naar beneden en dacht: Hé, die ken ik. Dat zijn die Hebreeërs waar ik een verbond mee heb gesloten!”. Als eerste ging hij Mozes lastig vallen, die ondertussen een relaxed leventje als herder in een ander land had opgebouwd. God stuurde een engeltje naar een braambos, dat wel brandde, maar niet verbrande! Toen Mozes wilde gaan kijken riep God vanuit het bos “Mozes, Mozes!”. En Mozes zei “Hier ben ik”, wat God natuurlijk allang wist.
Mozes mocht niet dichterbij komen, en moest zijn schoenen uitdoen, want waar God is daar is de grond heilig en moet je dus geen schoenen aanhebben. God zei dat hij de God was van de vader van Mozes, die niet durfde te kijken hoe die god er nu eigenlijk uit zag. Hij moest het dus maar geloven. En God zei dat hij het gejammer van de Hebreeën in Egypte had gehoord, en dat hij naar beneden was gekomen om ze te bevrijden. En daarom moest Mozes naar de Farao gaan.
Natuurlijk had Mozes daar geen zin in, en dus probeert hij om er onderuit te komen: “Wie ben ik, dat ik daar voor moet zorgen.” Maar God beloofde dat hij hem zou helpen, er aan voorbijgaand dat deze niet in Egypte woonachtige gevluchte moordenaar zichzelf helemaal niet zag als partij in deze kwestie. En Mozes zei “Maar als die mensen die ik ga verlossen vragen hoe je heet, wat zal ik dan zeggen?”, hoewel hij natuurlijk had willen zeggen: “Wie ben jij eigenlijk”. En God antwoordde: “Ik zal zijn die ik zijn zal.”, en daar kon Mozes geen speld tussen krijgen.
Ondertussen zette God zijn plan in werking. Als eerste moest Mozes de bejaarden ervan overtuigen dat God ervoor zou zorgen dat zij mochten vertrekken uit Egypte. Die moesten dan samen met Mozes naar de Farao om te vragen voor drie snipperdagen, met de smoes dat ze God in de woestijn, toevallig buiten Egypte, een offer moesten brengen. God vertelde er echter meteen bij dat het plan niet zou slagen, want hij wilde de Farao eerst eens laten zien dat hij heel machtig was.
Mozes zei terecht dat niemand hem zou geloven als hij zou zeggen dat God hem gezonden had, en daarom leerde God hem hoe hij zijn staf kon veranderen in een slang. God verzekerde Mozes dat daardoor iedereen ervan overtuigd zou zijn dat hij door de god van Abraham, Izak, Jacob en van hun voorvaderen was gestuurd. Toch twijfelde God of het wel afdoende zou zijn, en daarom leerde hij Mozes nog een truuk, waarbij Mozes zijn hand kon laten switchen van melaats naar gezond (Later zou blijken dat ook de Farao goochelaars in dienst had (exodus 7:11) die ook dit soort truuks op het repertoire hadden, maar de Israëlieten waren overtuigd dat Mozes voor hen namens God moest gaan praten met de Farao).
Mozes spartelde intussen nog steeds tegen, want hij was niet zo welbespraakt. Toen werd God boos, en vroeg aan Mozes of Aaron zijn broer was. Het plan werd gewijzigd, en Aaron moest gaan zeggen tegen de Farao wat Mozes tegen hem zei, die het op zijn beurt weer van God zou horen.
Nu was God nog wel boos op Mozes, omdat die zijn oudste zoon niet mee wilde nemen op reis naar Egypte, en daarom zou God hem doden. Maar toen God hem tegenkwam in een herberg verhinderde de vrouw van Mozes de moord door de jongen snel een stuk van zijn geslachtsdeel af te snijden.
Nadat de Israëlieten waren overtuigd door de truc met de staf togen Mozes en Aäron naar de Farao, om de drie snipperdagen te bepleiten. Maar de Farao voelde daar niets voor, en vond dat de Hebreeën voortaan nog maar wat harder moesten werken. Dezen deden hun beklag bij Mozes, die op zijn beurt het God voor de voeten wierp dat sinds Hij zich ermee bemoeide de Egyptenaren een hekel hadden gekregen aan de Hebreeën (hij was de kindermoorden waar hij zelf ter nauwer nood aan was ontsnapt al vergeten).
God bracht daar tegenin dat hij ze anders wel degelijk had horen klagen over hun dienstverband met de Egyptenaren waardoor hij weer aan zijn verbond met hen had gedacht. En verbond is verbond, dus God zou ervoor zorgen dat de Farao hen zou laten gaan, en Mozes moest maar weer naar de Farao gaan. Maar Mozes was ervan overtuigd dat hij de Farao niet kon overtuigen, want ondanks eerdere berichten was het ook al niet gelukt bij de Hebreeën (zie ex 4:31 en ex 6:11).
Evengoed moesten Mozes en Aäron weer naar de Farao van God, en daar gooide Aäron zijn staf op de grond. Die veranderde in een draak. De goochelaars van de Farao deden hetzelfde, en de draak van Aärons staf at de aldus verschenen draken allemaal op. De Farao was nog niet overtuigd dat de Hebreeën drie snipperdagen verdient hadden, wat God van te voren al geweten had.
Vervolgens werden Mozes en Aäron op de volgende dag wederom op een zinloze missie gestuurd, want God had al laang gezegd dat het niet zou gaan werken. Evenzogoed moest Mozes met een staf op het water van een rivier slaan, dat daarop veranderde in bloed. Alle vis ging dood, en de rivier stonk. Maar de goochelaars van de Farao deden hetzelfde, hoewel dat natuurlijk niet kon want de rivier was al veranderd in bloed, de vissen waren al dood en de rivier stonk al. Maar het staat in de bijbel en dan is het waar.
Na 7 dagen herhaalde het ritueel, en dit keer toverde Aäron met zijn staf dat heel Egypte onder de kikkers kwam te zitten. En de goochelaars van de Farao deden hetzelfde, zodat heel Egypte onder de kikkers kwam te zitten. De Farao liet de Israëlieten niet gaan, zelfs niet nadat Mozes op zijn verzoek ervoor gezorgd had dat de kikkers weer verdwenen, en God wist dit al van te voren.
Vervolgens toverde Aäron luizen, en dit maal lukte het de tovenaars van de Farao het niet om dit na te doen. Zij waren er van overtuigd dat de vinger van God achter dit wonder zat, maar de Farao luisterde niet, zoals God van te voren al had geweten.
En zo toverde Aäron en Mozes nog ongedierte, en lieten het weer verdwijnen. God liet al het vee van de Egyptenaren nog sterven aan de pest, en Mozes toverde de Egyptenaren onder de zweren. Toen liet God het hagelen waardoor naast alle gewassen verwoest ook al het vee van de Egyptenaren nogmaals gedood werd. En hoewel God telkens wist dat het niet zou helpen liet hij ook nog een plaag van sprinkhanen over Egypte komen. Verder zorgde hij nog voor drie dagen duisternis, en tot slot vermoordde hij de oudste zonen van de Egyptenaren, wat voortaan als feestdag moest worden gevierd.
De Hebreeën beroofden snel nog de Egyptenaren van hun goud en zilver, en vluchtten snel weg, want de Egyptenaren hadden nu wel een gloeiende hekel aan hen gekregen. Mozes nam de botten van Jozef mee, en God vermomde zich als een overdag als wolkenkolom, en ‘s nachts als een vuurkolkom, en zo hadden ze licht.
Maar God was nog niet klaar met de Farao, en hij zorgde ervoor dat die met zijn wagens achter de Hebreeën aan jaagde. Op God’s bevel hadden die hun kamp opgeslagen aan de rand van de zee, waar zij normaal gesproken kansloos waren. De Hebreeën, die kennelijk niet erg onder de indruk waren van Gods aanwezigheid als wolk en vuurkolom klaagden tegen Mozes en verweten hem dat ze beter in Egypte hadden kunnen sterven, daar waren tenminste graven. Maar God zorgde dat er tijdelijk een droge doorgaan in de zee kwam, waardoor de Hebreeën konden vluchten. Toen de Egyptenaren er achteraan gingen liet God hen allemaal verdrinken, tot grote vreugde van de Israëlieten.
De tocht door de woestijn was zwaar, maar gelukkig liet God het elke dag brood regenen, zodat zij wat te eten hadden. De dag voor sabbat kregen zij een dubbele portie, want op Zaterdag werkte God niet. En toen ze bijkans omkwamen van de dorst wist Mozes een aan water te komen door met zijn staf op een rots te slaan. Onderweg moest Mozes bij God komen, boven op een berg. 4o dagen lang schreef God hem allemaal regels voor, waarvan er nogal wat tegenwoordig barbaars zouden worden genoemd. Bijvoorbeeld ex 21:17 “Wie ook zijn vader of zijn moeder vloekt, die zal zekerlijk gedood worden.”, en ex 21: 22 t/m 24 , de doodstraf op het beledigen van weduwen. Om de haverklap moesten er heel wat dieren gedood worden, voor Gods plezier.
De Hebreeën werden verplicht om een ‘ark’ te maken die er tot in het kleinste detail precies zo moest uitzien als God wilde (Voorbeeld: En gij zult vijftig striklisjes maken aan den kant van de ene gordijn, het uiterste in de samenvoeging, en vijftig striklisjes aan den kant van de gordijn, die de tweede samenvoegende is. Gij zult ook vijftig koperen haakjes maken, en gij zult de haakjes in de striklisjes doen, en gij zult de tent samenvoegen, dat zij een zij. ex 26:10 en 11).
Maar terwijl Mozes op de Berg zat hadden een deel van de Hebreeën bedacht dat een gouden kalf mooi zou zijn om te aanbidden. God, die helemaal niets voor godsdienstvrijheid voelde, vertelde Mozes dat hij het volk zou vernietigen, maar Hij liet zich overtuigen door Mozes om het toch maar niet te doen. Voor straf wilde God dan niet meer zelf met de club van Mozes verder reizen, maar uiteindelijk zag hij daarvan ook weer af. Maar omdat de Hebreeën nu niet geloofden dat God mee zou gaan wilde hij hen wel zijn achterste delen tonen, maar niet zijn aangezicht (33:23). Uiteindelijk maakten de Hebreeën de ark precies zo als God had voorgeschreven, en iedereen leefde nog lang en gelukkig.
Hoe het had moeten gaan:
Net als bij the Lord of the Rings is er voor dit verhaal ook een veel beter en logischer alternatief te bedenken. Wat als God zelf de Farao had benaderd om het volk van de Hebreeën te laten gaan? Desnoods in een een op een onderonsje, wat Hem toch beter afgaat dan te verschijnen voor een groep of zelfs voor een duo. Het had de Egyptenaren heel wat ellende en doden bespaard.
Bron:
http://www.statenvertaling.net/bijbel/exodus.html
In de koran staat ook een versie van het verhaal, maar zoals gebruikelijke wanordelijke verspreid door het hele boek. Een mooie (;>) samenvatting is hier te vinden:
Ongeloofelijk krom boek inderdaad, zo krom dat ik hem geen plek in mijn huis duld. Maar wel grappig dat deze teksten zo internet staan, kan ik ze eens door mijn jezus-meter heen halen.
Ga je de rest van de bijbel ook nog even doen?
Dat verhaal met dat bootje lijkt me een goede, want ik ben vergeten hoe laat de Grand Canyon ontstaan was.
oja…wist je dat er op 800 km hoogte om de aarde heen een laag water van 600 km dik zich bevindt??
ook createrroristiese wetenschap…
@ 2 ik heb er al meer gedaan: http://www.godvoordommen.nl/2008/06/04/jona/ over de oudst bekende walvisvaarder, http://www.godvoordommen.nl/2008/03/01/openbaringen-een-psychotische-tekst-in-de-bijbel/ over openbaringen, en eenverhaaltje dat ook uit de bijbel schijnt te komen: http://www.godvoordommen.nl/2008/02/24/trappen-naar-gehandicapten/
Als je dat verhaal zou schrijven voor een opdracht op school/universiteit zou je zakken. Tssss.
Je mist nog wel het hoogtepunt van het verhaal, in mijn ogen; de reden waarom god van tevoren al wist dat de farao tegen zou werken: De farao wil in principe wel, maar het is god zelf die “zijn hart verzwaart”, waardoor het toch telkens weer uitgesteld wordt.
Dit hele verhaal is puur marteling van een volk.
http://www.youtube.com/watch?v=R3ZZlq_0S0I&feature=channel
Ik vond het een humoristisch verslag. Ik weet niet of je daar echt moeite voor hebt gedaan Blasfemist, of dat het verhaal zichzelf ‘naschreef’, maar ik heb genoten, waarvoor dank.
@5, het origineel was nog erger.
@6, klopt, daar zorgde God vaak zelf voor. Dat maakt het allemaal nog dommer, om Mozes dan toch een keer of tien heen te sturen. Maar soms staat er niet bij dat God er de oorzaak van was (bijv bij de kikkers en de luizen), daarom heb ik het helemaal weggelaten om niet alle plagen afzonderlijk te moeten noemen.
@8, ik heb een paar uur nodig gehad, want je moet wel tegelijk het hele boek Exodus lezen. Maar ik moet altijd al erg lachen om die bijbelteksten, het slaat allemaal nergens op als je het goed leest. Het is dus geen straf om te doen.
“Wat als God zelf de Farao had benaderd om het volk van de Hebreeën te laten gaan?”
Wat dacht je van gewoon dat hele Hebreewse volk oppakken en in Kanaan neerplempen. Als Star Trek het kan dan kan God het zeker!
@9:
Ik bedoelde eigenlijk of het je moeite had gekost de humor er in te verwerken. Dat het überhaupt moeite heeft gekost is wel duidelijk, zowel aan het resultaat als de bron.
@11, nee dat gaat automatisch. Dit soort teksten lenen zich daar wel voor. Sowieso bij het christendom als je het heilige sfeertje er vanaf haalt blijkt het inhoudelijk vaak nergens op te slaan. Ik vraag e ook altijd af hoe de schrijver van het bijbel verhaal het allemaal had moeten weten, al die details die Mozes bovenop de berg van God te horen zou hebben gekregen bijvoorbeeld. Het kan bijna niet anders dan dat Mozes dat persoonlijk aan de schrijver heeft verteld, direct na zijn ontmoeting met God. Anders kan je nooit onthouden hoeveel koperen haakjes er aan welke kant van de ark zouden moeten zitten bijvoorbeeld (ex 26:10 en 11)
@Blasfemist
Leuk! Hier houd ik van.
Helaas nu geen tijd om uitgebreid te lezen cq inhoudelijk te reageren, maar ik ga zeker ook die andere links (@4) checken. Bedankt!
Oja en ik zal bij gelegenheid even zoeken, er moet een YouTuber zijn die een animatieserie ‘Biblical Blunders’ heeft, maar ik weet zogauw uit m’n hoofd niet wie. Je zult het zeker waarderen.
@13 ben benieuwd!
@12:
Ik dacht al wel zo iets. Er staat zoveel bizarre onzin in, dat kan je gewoon niet verzinnen (hoewel het ooit toch verzonnen moet zijn)…
@13:
http://www.youtube.com/user/ProfMTH misschien?
@15
Ja, die is zeker de moeite waard.
Maar ik had de titel van de serie verkeerd onthouden.
Ik bedoelde eigenlijk de serie An Atheist Reads the Bible, van 43alley.
Gaat dat allen zien!
Net zoals Mo veel jatte uit de oudtestamentische én nieuwtestamentische bijbel wordt nu verondersteld dat de Joden het verhaal (en de identiteit) van Mozes gejat hebben van de Egyptenaren. Let u er even op dat de bron, Haaretz, een Israëlische is?
Speciaal voor onze vriend Lord Belial stip ik even aan dat Hermes Trismegistus en Flaviu[s] Josephus genoemd worden.
Bron: Haaretz[.com], 30-3-2010, Ofri Ilani, Will the real Moses please stand up?
@12 Blasfemist
Mozes heeft het allemaal zelf geschreven, wist je dat niet?