Als wetenschap niet helpt, verzin dan iets anders
Jun 6th, 2010 by seabee
In wetenschappelijke kringen is de onhoudbaarheid van de godhypothese, de hypothese die de existentie van (een) god postuleert, genoegzaam bekend. Toch zijn er velen die ervan dromen om een blits bewijs te leveren dat god bestaat. Een daarvan schijnt Jos de Keijzer te zijn en daarom stond er eind vorige week in het Reformatorisch Dagblad een interessant getiteld artikel, ‘Gevaarlijk om te willen bewijzen dat God bestaat’, door Jos Quist. Quist meent dat wie filosofie en wetenschap wil gebruiken om te bewijzen dat God bestaat zich op een gevaarlijk pad begeeft. Waarom zou dat gevaarlijk zijn, want is dat immers niet wat gelovigen zo graag willen? Knetterhard bewijs voor het bestaan van hun onzichtbare vriend? Laten we daarom het betoog van die promovendus aan de faculteit wiskunde en natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden eens fileren. Quist heeft in het korte artikel 9 paragrafen gewijd aan zijn kritiek op de Keijzer. Hij opent met een onduidelijke zinnenbrij om bij de paus uit te komen.
“De opvatting dat het natuurlijke licht van de rede voldoende is om God met zekerheid te kennen, is wijdverbreid binnen het christendom. Logische redeneringen worden daarom vaak als krachtige middelen gezien om ongelovigen te overtuigen van het bestaan van God. [...] Op wetenschappelijk gebied is er het voorbeeld van paus Pius XII, die in de jaren 50 de oerknaltheorie (big bang) omarmde omdat die zou bewijzen dat er een Schepper is.”
De eerste twee zinnen wekken de indruk dat er überhaupt iets te bewijzen valt aangaande de godhypothese. Het zou de gelovigen welgevallig zijn als de wetenschap het ‘intelligent ontworpen’ universum aan een of andere god kon toekennen. Helaas vlot het daar niet zo erg mee. In de tweede paragraaf is te lezen dat de Keijzer blijkbaar twee bewijsvoeringen gebruikt heeft om aan te tonen dat het heelal een begin heeft. Deze worden door Quist acuut tot nul gereduceerd door te stellen dat dat overeenkomt met wat de bijbel over god vertelt. Bovendien, vervolgt Quist:
“In een dergelijke redenering schuilt mijns inziens een groot aantal gevaren. Om te beginnen gebeurt het regelmatig dat een onjuiste of onvolledige voorstelling van zaken wordt gegeven. Dat is ook het geval met de bewering dat de oerknaltheorie bewijst dat het heelal een absoluut begin heeft. [...] Natuurkundigen zijn er gewoon niet uit of het heelal een absoluut begin heeft.”
De ‘onjuiste of onvolledige voorstelling van zaken’ gebeurt aantoonbaar doorlopend in de bijbel. Dus rijst de vraag waar Quist heen wil? Het antwoord daarop komt in de vierde paragraaf.
“Het is niet alleen voorbarig om de oerknaltheorie voor je karretje te spannen, het levert ook tegenspraak met de Bijbel op. Onlosmakelijk met de oerknaltheorie verbonden zijn de opvattingen dat het heelal meer dan 13 miljard jaar oud is, [...]. Om God te bewijzen wordt dus een theorie omhelsd die in strijd is met wat het boek Genesis ons vertelt over Gods handelen. Dat is een te hoge prijs.”
Tegenspraak met Genesis mag blijkbaar niet en zeker niet tegen een ‘te hoge prijs’. Wat de wetenschap betreft is het dan einde oefening voor de godhypothese aan de hand van de bijbel, maar Quist wenst nog een en ander, wellicht ten overvloede, aan de lezer uit te leggen:
“Een belangrijk bezwaar tegen zowel wetenschappelijke als filosofische bewijsvoeringen is hun weerlegbaarheid. [...] Je hebt er geen houvast aan.
Wetenschappelijke theorieën zijn inderdaad weerlegbaar à la Popper. Een theorie wordt meestal pas serieus genomen als aangegeven wordt hoe de falsifieerbaarheid ervan kan verlopen. Quist echter, in plaats van de bijbel te verwerpen, de wetenschappelijke methode volgend, kiest ervoor om het boek kunstmatig uit de wind te houden om ‘houvast te scheppen. Falsifieerbaarheid wordt vervolgens door Quist in het belachelijke getrokken door te stellen dat:
“Bovendien, op ieder argument is wel een tegenargument te verzinnen. Het eerste dat een ongelovige Jos de Keijzer voor de voeten zal werpen, is dat God dan ook niet zonder begin en oorzaak kan zijn. Weer een argument weerlegd, weer een vermeend excuus gevonden om juist níét te geloven.”
Vreemd dat er op dit punt in het betoog sprake zou zijn van een ‘vermeend’ excuus, want het gaat immers om de hardheid van de ideeën, die in de strijd worden geworpen, voor een reeds verworpen hypothese. De aap komt echter in de volgende paragraaf uit de mouw van een citaat uit Korinthiërs.
“Kortom, ik geloof niet dat wetenschap en filosofie bijzonder geschikt zijn als wapens in de verdediging van het christelijk geloof. [...] Is de gedachte dat mensen tot God geleid kunnen worden door middel van een beroep op de rede eigenlijk al niet sinds de zondeval achterhaald?”
Nu zijn we er dan, wetenschap heeft zijn merites, maar moet van de god van Quist afblijven. Waar schuilt dan toch het gevaar? Die vraag is nog steeds onbeantwoordt.
“Het grootste gevaar is misschien nog wel dat we met al onze logica een god scheppen naar ons beeld en naar onze gelijkenis. [...] Ik denk dat veel ongelovigen de menselijke vingerafdrukken op een zelfgeboetseerd godsbeeld wel zullen herkennen.”
Quist ruikt kennelijk lont. Als de mens god gemaakt heeft, in plaats van andersom, zitten de gelovigen met de gebakken peren. Hier past een opmerking van wijlen psychiater Andries van Dantzig , namelijk dat het denken niet beslist over het zijn, zoals de volgende reality check snel aantoont. Probeer maar eens een betonnen muur weg te denken alvorens er met enige vaart tegen op te rennen. De essentie van Dantzig’s gedachte zal gauw duidelijk zijn. Promovendus Quist heeft na zijn anti-wetenschappelijke betoog nog niet alle hoop verloren:
“Toch hoeven we het niet zonder godsbewijs te doen. Tegen alle menselijke wijsheid in bewijst God Zichzelf.”
Het is duidelijk dat de engelen aan Jos Quist’s zijde strijden. Het is te hopen dat Leidse (co)promotoren ze minder zien vliegen.
Okee… een academische titel maakt nu definitief geen indruk meer op mij.
Mooi om te zien hoe iemand ‘weerlegbaarheid’ niet begrijpt.
Dat is precies wat er gebeurd is toen de bijbel ontstond, enorme smurf dat je d’r bent.
hehehe
@1, Wherebitch, let wel op. Hij probeert te promoveren op een terrein waarbij je eigenlijk dergelijke onzin (zijn persoonlijke opvattingen) met zijn werk zeker in conflict zullen komen.
http://abs.lacdr.gorlaeus.net/people/quist
Ik kan niet anders dan concluderen dat hij in een enorme spagaat terecht zal moeten komen. Waarschijnlijk is hij dat al en schrijft hij er daarom over.
Hij zal nog even moeten rijpen voor hij die titels waard is
http://skepp.be/artikels/filosofie/wetenschapsfilosofie/de-wortels-van-irrationeel-geloof
@3 Rationele onzin zoals Hugo Van den Enden het in dat artikel noemt ,ik noem het altijd betekenisvolle verbeelding zonder enige betekenis . Klinkende onzin .
@6: Welluidende onzin vaak, waarmee de intellectueel wat minder bedeelden verleid worden.
@0: Ik ben geen filosoof, laat staan een wetenschapsfilosoof, maar Popper is niet geheel oncontroversieel. (O jee, een dubbele negatie! Dat schijnt niet zo goed te verwerken te zijn.) Je zou Popper van trialisme kunnen beschuldigen, ware het niet dat die term al ergens anders voor gereserveerd staat. Popper heeft een rare cosmologie en hij verwerpt inductie als een geldige methode om tot kennis te komen. Diezielfde inductie is m.i. onontbeerlijk om tot enige praktisch bruikbare kennis van de wereld te komen. Zo hebben we onze woordenschat opgebouwd bijvoorbeeld. Zo weten we dat straattegels hard zijn.
Dit neemt niet weg dat falsifieerbaarheid een essentieel kenmerk is van een theorie die zich wetenschappelijk mag noemen. En daar zijn we Popper dankbaar voor.
Kan niet geloven dat deze meneer promoveert in de wiskunde zonder ook maar de basisbegrippen van de logica te begrijpen
Denken regeert wel over het zijn.
Als jij écht 100 procent denkt dat je door een muur heen kan lopen.
dan kun je het.
Ookal loop je ‘in het echt’ dan misschien wel een bloedneus op.
Ookal loop je dan een bloedneus op. Je merkt het niet.
Dit heet “waanidee’
Er zijn zulke ziektes, helaas.
Die het zo waar maken voor de patient !
Om Nederlands grootste grootste filosoof te parafraseren: “Ben ik nou zo slim of ben jij nou zo dom?”
Net als Henk (#9) kan ik even niet begrijpen dat deze vent zijn doctoraal in de wiskunde gaat halen. Eén van de eerste dingen die je mag doen als je universitair wiskunde gaat studeren is bewijzen dat iets maal nul inderdaad nul is. Dat mag je niet aannemen, dat moet je bewijzen.
Maar Genesis neemt hij voor waar aan? Genesis “vertelt over Gods handelen” op dezelfde manier dat de Edda vertelt over Odins handelen, en Sneeuwwitje over de toxicologische expertise van bosbewoonsters met een alternatieve levensstijl.
Als meneer Quist niet de geestelijke vermogens bezit om indoctrinatie te onderscheiden van feiten, of zelfs maar de basis van logisch denken te beheersen, heeft hij niets te zoeken in de wetenschap.
@8 misgien leer ik ooit goet nederlants sgrijven.
Dank voor de correctie ‘o spotvogel!
@5
Hoewel ik het min of meer met je eens ben, bedoelde ik meer wat Henk en Torquemada zeggen.
Ik vind het een aanfluiting voor de wetenschap dat iemand die zo ‘denkt’ de kans krijgt om te promoveren.
@11
LOL
Hintje voor Seabee @12: de apostrof komt op de plaats waar je wat weglaat…
@12, seabee. Ik ben me van geen kwaad bewust. Heb je soms falsificeerbaar in falsifieerbaar veranderd? Dat is allebei goed Nederlands, hoor.
@13, WB: seabea zet zijn comments blijkbaar nog in lood, en heeft hij zijn o, ondersteboven gezet als ‘o. En wat betreft dat weglaten aangeven door een apostrof: ik kan me als beroepsgedeformeerde behoorlijk opwinden over “Rock ‘n’ Roll”. Dat moet zijn “Rock ’n’ Roll”, al dan niet met koppeltekens, daar wil ik even van af wezen. (vanaf, afwezen, whatever.
)
@13 bedankt o’ werebitch
goei nederlants is nie makkulluk……..
{whisper} Voor eeniegelijk die ook ’n openingsapostrof wil forceren (zoals in ’s Avonds …): de HTML-code daarvoor is & # 8217 ; zonder enigerlei spatie. {/whisper}
Ik heb die hele Jos de Keijzer niet gelezen, maar:
Eh, wat?
@18 lees je toch effe wat de Keijzer schrijft.
@1: Cees Dekker, Arie van den Beukel, en nog een hoopje andere misguided proffen?
@18: Het aloude argument dat iets niet uit niets kan ontstaan. Dus is er een god. Waar die god dan vandaan komt wordt zorgvuldig niet beantwoord. En dus loopt de atheïst nog maar eens een keer door de open deur: als er blijkbaar entiteiten kunnen zijn die ‘zomaar’ kunnen bestaan, waarom dan ook niet het universum? (Verder nog wat gepruttel met woorden als tijd en oneindig, waarna de atheïst zuchtend nog eens wijst op het feit dat het verduivelde lastig is om van tijd in een tijdloos Niets te spreken.) Blablabla.
Voor de echte taalpuristen onder ons: er bestaat helemaal geen openingsapostrof. Er bestaat ook geen sluitingsapostrof. Jullie verwarren het enkele aanhalingsteken met de apostrof.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Aanhalingsteken
http://nl.wikipedia.org/wiki/Apostrof_%28leesteken%29
Je bent bepaald geen smart comma, Roel.
’n Beetje suf.
Nou xyz, ik moest me eerst even moed indrinken alvorens De Keijzer te lezen.
Komt-ie.
Maar zeker weten deed hij het niet, en wij ook niet.
Ik heb een voorgevoel van wat hier gebeuren gaat. Jullie ook?
Hij zal toch niet een uiterst wiebelig steunpunt nemen en dan zover mogelijk over het randje van de afgrond gaan hangen? Stay tuned!
Iemand, hou De Keijzer bij zijn enkels voor hij doorschuift!
Te laat. We zullen hem gedenken als, als, eh, nou ja, we zullen hem gedenken. Gaat iemand even de resten uit de fjord vissen?
Jos, goede vriend, je had die paddestoelen mèt stippen beter met rust kunnen laten.
De gedachte dat alles een oorzaak moet hebben zit inderdaad diep in ons, want vrijwel alles wat we observeren lijkt een oorsprong te hebben. Dat wil nog niet zeggen dat het een terechte aanname is. En als het dat wel is, zitten we opgescheept met het probleem dat de oorzaak van het universum, zelf ook een oorzaak moet hebben, ad infinitum. De Keijzer probeert daaruit te glibberen door domweg een entiteit te postuleren die “buiten tijd en ruimte staat”. Dat is lekker makkelijk, en door deze Eerste Oorzaak buiten tijd en ruimte te plaatsen, ontsnapt ze meteen aan het principe dat alles een oorzaak moet hebben.
Nu is het, voor mij althans, al vrijwel onmogelijk om me abstrakte begrippen als ‘niets’ of ‘tijdloos’ voor te stellen, laat staan domweg iets te definieren dat zich in dat ‘niets’ bevindt. Of wacht, het bevond zich buiten het tijdloze niets, maar dan is er toch ook een ‘binnen’? En ‘zich bevinden’ impliceert toch een verloop van tijd? En hoe kun je spreken over ‘de tijd dat tijd nog niet bestond’? Ik ben maar een eenvoudige boerenlul, maar ik kan me niet voorstellen hoe een filosoof na lange studie niet in een prosaische cirkel op dezelfde plek eindigt waar hij begonnen was.
En dan komt De Keijzer doodleuk aandragen met Maar wat kan een vrije wil bezitten dan alleen een persoon? Blij dat je die vraag stelde, Jos. Een superintelligente tint van de kleur blauw natuurlijk. Een kind weet dat.
En Jos II Quist? Hij ziet hoe Jos I de Keijzer zich met één hand aan een paaltje vasthoudt en geeft er een flinke schop tegen. Helaas vergeet hij dat hij gladde schoenen aanheeft een volgt met een sierlijke boog Jos I.
@24, Draken: applaus
Ik gedenk graag – even – mee, gevoelig als ik ben voor tragische uiteinden.
Overigens: ik ben ook maar een eenvoudige boerenmuts, dus kan iemand mij uitleggen waarom de oorzaak van de kosmos een “vrije wil” zou moeten bezitten en een bewuste “beslissing” moet hebben genomen? De logica ontgaat mij volledig.
Kom op mensen, neem het niet zo serieus. Jos de Keijzer is “masterstudent Christian Thought aan Bethel Seminary in Minnesota (VS)”.
Dat is dus net zoiets als de “Ph.d.” van Kent Hovind in “Christian Education”. ‘T is om te lachen. Nu trouwens maar hopen dat Jos wél goede vriendjes blijft met de IRS.
En wat die Quist betreft: ik wens hem veel succes als wereldvreemd wiskundeleraar op de reformatorische middelbare school te Bijbelberge, Gelderland. Moge de Eeuwige Ongeïnteresseerde Etterbakken van Havo-3 hem het bloed onder de nagels vandaan halen.
@24, Draken:
Af en toe vergeet ik dat er meer mensen zijn die het goede weten te waarderen. Zelf ben ik altijd een grote fan geweest van Zem. Het gesprek met Marvin is geweldig. Douglas is veel te vroeg heengegaan.
Draken, bedankt. Een goed einde van een twijfelachtige dag.
Voon.
@24, Draken (Hulde!): Ha, ja, de onverschillige verhuizer!
@27, Torq: Ik vermoedde al wel waar Google “shade of blue Zem Marvin Douglas” op uit zou draaien, maar het schijnt toch echt een hyperintelligente blauwtint te zijn. Maar Voon!?
Je zou ook bijna zeggen dat De Keijzer het niet allemaal zelf bedacht heeft; dit is apologetika die hem op dat gristencollege voorgekauwd is, wat ik je brom.
@29, ik brom met je mee.
@28, Spotvogel:
Zem is een intelligente (nou ja) matras en in een gesprek met Marvin the Paranoid Android is “voon” één van de dingen die Zem tegen Marvin zegt. En Marvin, intelligent als hij is (“a brain the size of a planet”), weet dit antwoord op waarde te schatten. Google maar eens op “hitchhiker zem voon”. Je vindt dan een PDF met de tekst van all HHG boeken. Daarin weer zoeken op “voon”.
@25 Dat de oorzaak een vrije wil heeft is dermatologisch getest en heeft te maken met een verbeterde houdbaarheidsdatum,het is marketing van een idee om iets te verkopen dat eigenlijk zo langzamerhand onverkoopbaar aan het worden is .Het klinkt leuk maar betekent helemaal niets .
De nieuwe kleren van de Keijzer .
@29 “De kerk spreekt niet meer de taal van deze wereld”
“Apologetiek is een persoonlijke zaak”
http://www.cip.nl/nieuwsbericht_detail.asp?id=12968. De brom was juist .
Draken,
Beetje suf van Aristoteles, die toch de vader van de logica mag heten. Als je premisse is dat alles een oorzaak heeft, dan kan de conclusie toch niet zijn dat er één finale oorzaak is? De enige logisch houdbare conclusie is dat de keten wel degelijk oneindig terug gaat.
Spotvogel,
Ik heb dan ook een hekel aan AutoCorrectie.
Roel: En toch kun je juist in autocorrectie (laat je hem echt nooit uitdeuken?) een quote met een stijve automatisch laten climaxen. ‘s[spatie] => ’s[spatie] Etcetera, etcetera. (Dat werkt echter niet in de comments hier, vrees ik.)
Vreemd, nou doet-ie ‘t hier wél. But you get my drift.
Spotvogel,
Ik heb er een hekel aan als een computerprogramma doet alsof-ie het beter weet dan ik. Aanhalingstekens kan ik zelf ook wel typen. Als ik een apostrof typ dan wil ik een apostrof en geen aanhalingsteken, spatie of hoofdletter W.
@37, Roel: Precies. Bij mij staat-ie dan ook niet aan. Ik ken heel wat programmeurs.
Al die nieuwerwetse fratsen met aanhalingstekens! Draken doet gewoon nog 7-bits ASCII kwoots.
En in de achtste kolom beginnen he, zodat de ponskaartreader het kan volgen.
@39: PAH! Ik heb nog een printwiel aan mijn sleutelbos hangen met 64 printables van een 6-bits systeem. Mag jij raaien wat voor systeem. (Hint: Num Shift)
Zeg eens, ziet jouw laptop er zo uit?
Nee. Die heb ik aan mijn fiets(-sleuteltje) hangen.
* zich afvraagt hoe groot in vredesnaam Spotvogels fiets is *
Er zijn miniaturen.
Oh, damn, heul niet aan gedacht…
* hoofd petst *