What has Charles Darwin done for you? Do you feel better or worse for the news that a gibbon is your close cousin?

Zo begint een artikel van Bryan Appleyard (wellicht geschreven naar aanleiding van het feit dat 2009 Darwinjaar is) in The Sunday Times met de veelzeggende titel: For God’s sake, have Charles Darwin’s theories made any difference to our lives?. Het is een abominabel slecht artikel met de gebruikelijke misvattingen (mensen stammen af van apen (‘monkeys’)) en beschuldigingen (zonder Darwin geen holocaust), waarvan de conclusie is dat Darwin voor de hedendaagse mens (een enkele wetenschapper daargelaten) nog nauwelijks betekenis heeft.

Darwinism remains only a small part of the popular imagination. “Evolution” and “survival of the fittest” are embedded in the language, but they pale into insignificance next to the legacy of Freud – now no longer regarded as a scientist at all – whose ideas persist in popular uses of words such as “anal”, “ego” and “sublimation”. Yet Freud is seen to be about sex and relationships; Darwin is all about bigger but remoter things. His place in teenspeak, the argot of all ages, is minimal.

Wat bezielt mij in vredesnaam om de lezers van deze blog te attenderen op een waardeloos artikel, uitgebraakt door een auteur die niet gehinderd werd door enige kennis van zaken? Nou, dat is de reactie van PZ Myers (auteur van de blog Pharyngula, bioloog and professor aan de Universiteit van Minnesota, Morris), getiteld For God’s sake, have Bryan Appleyard’s articles made any difference to our lives?

Doe jezelf een lol, en neem even de tijd om eerst het broddelwerkje van Bryan Appleyard te lezen, en lees daarna de briljante reactie van PZ Myers.

Een klein citaat uit het stuk van Myers kan ik niet nalaten:

Here’s a challenge for you. Search the text of Mein Kampf for any occurrence of the name “Haeckel”. You won’t find it. Try “Darwin” — oops, no luck. Now try “God”. Bingo!

PZ rules!

Ook ik heb een mening over Darwin en de evolutietheorie. Ik denk dat de evolutietheorie onze wereld beter verklaard dan enig gebedsboek. Deze theorie wordt geschraagd door talloze bewijzen. Ik denk dat wij onze kinderen de laatste stand van wetenschap moeten doorgeven, zodat ook zij de wereld op hun beurt kunnen verbeteren. Onze jeugd onthouden van wetenschap, om het even voor welke redenen, is een misdaad jegens hen.

Vanwege de niet aflatende propaganda om de evolutietheorie uit de klaslokalen te krijgen, worden wetenschappers gedwongen tijd te steken in het ontzenuwen van de meest idiote theorieën (zie ook het stuk van René hieronder). Doen wetenschappers dit niet, dan wordt de kans vergroot dat de evolutietheorie uit de schoolbanken verdwijnt en dat financiële fondsen voor verder onderzoek opdroogt.

Ik heb een site gevonden, naar eigen zeggen van de maker(s) gebaseerd op Harun Yahya, waarin Darwin en evolutietheorie wordt gelinkt met het Nazisme.

WAARSCHUWING: de site begint met het gebrul van ene A. Hitler.

De site: darwinistdictarship

Dit is de meest schokkende site omtrent Darwin en evolutietheorie die ik heb kunnen vinden. Weet iemand een nog schokkender site?

volgens Parlement & Politiek de loopbaan van Egbert Schuurman:

- wetenschappelijk medewerker grondmechanica, Technische Hogeschool te Delft, van 1964 tot 1966
- bijzonder hoogleraar Reformatorische wijsbegeerte, Technische Hogeschool te Eindhoven, van 1 september 1969 tot 1 september 2004
- wetenschappelijk hoofdmedewerker cultuurfilosofie, Vrije Universiteit te Amsterdam, van 1972 tot 1984
- bijzonder hoogleraar Reformatorische wijsbegeerte, Technische Hogeschool (later Technische Universiteit) te Delft, van 1 september 1974 tot 1 januari 2004
- lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, vanaf 13 september 1983
- fractievoorzitter RPF, Eerste Kamer der Staten-Generaal (eenmansfractie), van 13 september 1983 tot 8 juni 1999
- fractievoorzitter RPF/GPV, Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 8 juni 1999 tot 27 maart 2001
- bijzonder hoogleraar Reformatorische wijsbegeerte, Landbouwhogeschool te Wageningen (thans Wageningen Universiteit), van 1 september 1986 tot 1 september 2007
- fractievoorzitter ChristenUnie Eerste Kamer der Staten-Generaal, vanaf 27 maart 2001

Iemand met zo’n CV kan alleen verstandige uitspraken doen…

De werkelijkheid is als een diamant: een kleine draaiing zorgt voor weer een andere kleur. Je kunt op zo veel verschillende manieren naar de werkelijkheid kijken.” Wetenschappers -ook evolutionisten- zouden daarom moeten toegeven dat hun kennis maar beperkt is, stelt prof. dr. ir. E. Schuurman.

Uiteraard zouden wetenschappers, zoals Prof. Dr. Ir. Schuurman, een open en kritische houding moeten hebben. Geen zaken voor zomaar als waar aannemen. Leonardo da Vinci bekeek zijn studie-objecten met een spiegel. Zo had hij letterlijk een ander gezichtspunt. De adder in zijn uitspraak zit hem in “Wetenschappers – ook evolutionisten…”
Evolutionisten zijn dus geen wetenschappers want zij kijken op één manier naar de werkelijkheid. Wiens werkelijkheid? Hoezo bepaalt Schuurman dat evolutionisten naar één werkelijkheid kijken? Evolutiebiologen is de term voor de wetenschappers, zoals R. Dawkins, die de onderzoek doen naar het ontstaan van het leven en de verscheidenheid van soorten. Evolutionisten is de verzamelnaam voor alle mensen die de evolutietheorie voor waar houden, dat kunnen ook analfabeten zijn. Ik heb het idee dat Prof. Dr. Ir. Schuurman evolutionisten eigenschappen toedicht zoals bekrompenheid, kortzichtigheid en onwetenschappelijk. Hij geeft in de inleidende alinea al een aardige karakterschets van zijn opvattingen over anderen.

Het tegendeel is het geval. Wetenschappers hebben vaak heel hoge pretenties. „De wetenschap spreekt dé waarheid, zo luidt het vaak. Dat moeten we relativeren. Wetenschap kan juist zijn, maar de waarheid heeft zij niet in huis. Wetenschappers verafgoden hun kennis en kunde te vaak.”

En over de evolutionisten (sic, zie hierboven):

Vooral evolutionisten gaan veel te ver met hun conclusies, stelt Schuurman. Op basis van een reeks aannames en een beperkte hoeveelheid gegevens trekken ze conclusies over ontwikkelingen in miljoenen jaren. „Het is echter onmogelijk om met wetenschappelijke experimenten het ontstaan van het leven te bewijzen, evenmin als de overgang van de ene soort in de andere. De wetenschap gaat daarom veel te ver als zij op basis van vooronderstellingen tot een wereldbeschouwing komt en een alomvattende evolutietheorie opstelt.”

Daar gaan we weer…

Een fundamentele vraag die evolutionisten volgens Schuurman laten liggen is: wat is tijd? „In de wetenschap wordt altijd uitgegaan van het lineaire tijdsbeeld: begin en eind en klaar zijn we. De tijd zou altijd hetzelfde zijn geweest, maar tijd is ook een schepping van God. Aan het begrip tijd zitten zo veel vragen vast, bijvoorbeeld: is de tijd altijd even snel gegaan? Tijd is ten diepste een goddelijk geheim. En als ik vraag aan een evolutionist wat er was vóór de oerknal, dan weet hij daar geen goed antwoord op.”

Dus als een evolutiebioloog geen graad in de astrofysica heeft, is hij niet wetenschappelijk laat staan geloofwaardig.

Christenwetenschappers moeten veel kritischer zijn. Ook christenwetenschappers komen niet los van het gangbare denken, constateert Schuurman. „Al sinds de Griekse tijd leeft de westerse mens met de gedachte dat denken en zijn hetzelfde zijn. Dat leeft ontzettend sterk. Het is opmerkelijk dat in christelijke kring hierover zo weinig wordt nagedacht, terwijl het heel fundamenteel is. We vliegen meteen af op theorieën, maar de voorliggende vraag over grenzen aan en van het denken worden niet besproken.”

1. Christenwetenschapper is een contradictio in termini 2. in christelijke kring en nadenken? Vragen om het onmogelijke. 3. denken en zijn is niet hetzelfde? lees Descartes: cogito ergo sum!

Daar dreigt een gevaar, stelt de senator. „Gaat een christenwetenschapper los van de Bijbelse waarheid aan het redeneren, dan gaat hij vanzelf schuiven. De rede staat dan weer boven het geloof. Dat is een van de redenen waarom veel wetenschappers opschuiven van wetenschappelijk creationisme via Intelligent Design naar theïstisch evolutionisme. De volgende stap is: het klopt helemaal niet meer. Dan ben je bij het evolutionisme.”

Je zou bijna denken dat apen en mensen geen gemeenschappelijke voorouder meer hebben. Schuurman beschrijft een logisch denkproces, bijna een evolutieproces. Een ander Bijbelse waarheid is dat de Zon om de Aarde draait. Vooral niet los van de Bijbel redeneren!

Daarom hield Schuurman in het verleden afstand tot het wetenschappelijk creationisme en houdt hij nu afstand van de Intelligent Design-beweging. „God is mij daarin veel te veel de Ingenieur. God is veel groter. Bovendien wordt aan de verstorende invloed van de zonde geen recht gedaan.”

Dus de wereld is in zes dagen geschapen. Ben benieuwd welke bewijzen onze grond-mechanicus hiervoor kan aandragen.

Schuurman heeft weinig op met harmonisatie tussen „wat een christen gelooft en wat hij wetenschappelijk denkt. Dat is een van de grootste fouten die we maken rond de uitleg van de teksten over de schepping in de Bijbel. Wie wil harmoniseren loopt het gevaar het geloven ook onder de wetten van de wetenschap te laten vallen. Dat kan niet. Ik blijf liever zitten met de problemen die dat standpunt met zich meebrengt dan dat ik meega met hun oplossingen. Calvijn spreekt dan over „wijze onwetendheid.” Van mij mag dat ook „vragende onwetendheid” zijn. Vragen staat vrij, maar definitieve antwoorden met ons denken zijn niet te geven. Ook aan ons denken zijn grenzen gesteld. We stuiten op goddelijke geheimen. Dat besef maakt ons wijzer en vromer. Lees de andere scheppingsverhalen in de Bijbel ook eens: Job 38, Jesaja 40, Psalm 104 en 148.”

Hmm, ik leer een aantal Bijbelpassages uit mijn hoofd dan ben ik zowaar een heus wetenschapper. Nadenken en onderzoek zijn niet nodig. Geweldig!

Maar tenslotte zegt Schuurman dit:

Ondanks dat ziet Schuurman niet achter elke boom een beer zitten. „We moeten er voor waken door te slaan. Het evolutionisme zit niet overal in. Het heeft zijn wortels in bijvoorbeeld de Verlichting. Maar de Verlichting heeft ook in ons dagelijks leven invloed. Daar zijn we als christenen veel te onkritisch over. Daardoor zijn we ook te weinig kritisch naar onszelf, zeker in het westen. Ik ga liever integraal terug naar Psalm 36: In Uw licht zien wij het licht. Alleen dan zie je pas wat de Verlichting voor een invloed heeft en heeft gehad. Ook in onze cultuur. Daarom ontbreekt het ons aan vroomheid en verwondering. We moeten diep ontzag hebben voor God de Schepper en bescheiden zijn over wat Hij gemaakt heeft.”

Onze senator wil de invloed van de verlichting terugdringen? Daar zijn Christenen te onkritsch over? Ik denk dat reactionair niet de term is die zijn ideeën en maatschappij-visie omschrijft. Schuurman bekleedt ook een leerstoel voor Calvinistische Wijsbegeerte. Schuurman is voorzitter geweest van het Centrum voor Reformatorische Wijsbegeerte, van 1976 tot 1983. In dit interview heeft Schuurman een stukje van deze wijsbegeerte ons deelkundig gemaakt.

De evolutietheorie was een grote aanslag op de zekerheden die het christendom de Europese bevolking tot op dat moment had gegeven. Darwin zelf verloor zijn geloof in het christendom niet op grond van zijn wetenschappelijke ontdekkingen, maar omdat hij de wreedheid van de natuur, waarbij hij met name de sluipwesp noemde, onverenigbaar achtte met een oneindig goede en volmaakte schepper.

Maar sommige verkiezen om in de middeleeuwen te blijven leven…

Intelligentie heeft geen goddelijke muze nodig

Slechts 7 procent van Amerika’s topwetenschappers die tot de prestigieuze Academy of Sciences behoren, gelooft in God, terwijl 92 procent van de Amerikanen hun hart aan de Heer geven. Onwetendheid voedt geloof, en kennis maakt het moeilijker om te geloven. Onnoemelijk veel brokjes kennis maken immers een voor een het bestaan van een God minder waarschijnlijk. Men zal nooit kunnen bewijzen of God al dan niet bestaat, maar al onze kennis samen genomen toont aan dat God gewoonweg niet in de ‘context’ van dit universum past.

Om te beginnen zijn er nu heel wat verklaringen gevonden voor het voorheen onverklaarbare. Neem het ontstaan van het universum. Natuurkundigen ontdekten in het begin van de 20ste eeuw dat het mogelijk is dat iets vanuit het niets ontstaat. In laboratoria kan men zelfs deeltjes observeren die uit het niets tevoorschijn komen. Zelfs hele universa kunnen uit het niets ontstaan zonder de natuurwetten te schenden. Deze kennis werpt een nieuw licht op de duizenden jaren oude vraag over hoe het heelal ontstond: een God was niet nodig om dit heelal te scheppen.

Evenmin was hij nodig om leven te creëren. Kennis van biochemie vertelt ons dat organische moleculen zich kunnen vermenigvuldigen en evolueren, en dat zo meer dan 3,8 miljard jaar geleden leven uit een chemische soep kon worden geboren.

Volgens inzichten die thuishoren in de neurowetenschap, is er ook geen goddelijke inbreng nodig voor het creëren van een ziel. De neurologische vondsten van de laatste decennia tonen aan dat elke geestelijke ervaring een product is van de honderd miljard zenuwcellen die onder onze hersenpan knetteren, van hoop, hartstochten en herinneringen tot bijna-doodervaringen, lichaamsuittredingen (die met een geschikte hersensonde in het lab opgewekt kunnen worden) en spirituele ervaringen, die eveneens via magnetische stimulatie van het brein kunnen worden opgeroepen en beïnvloed.

Wetenschappelijke kennis toont bovendien aan dat al de verheven vermogens waarmee wij mensen ons zo graag van het dierenrijk onderscheiden het (bij)product van miljoenen jaren evolutie zijn. Vaak wordt onze moraliteit, onze zoektocht naar waarheid of ons vermogen om aan kunst te doen, aangehaald om te illustreren dat de mens speciaal is, en dat deze gaven van goddelijke inbreng zijn. Wetenschappers hebben in de laatste decennia ontdekt dat mensapen en zelfs muizen morele gevoelens hebben, en dat kunst in het dierenrijk wijdverspreid is. Walvissen zingen onderwaterduetten en nachtegalen improviseren en onthouden duizenden muziekdeuntjes.

Prieelvogels bouwen prachtige nesten die ze symmetrisch versieren met orchideeën, boomschors, bessen en slakkenhuizen, terwijl ze stokjes dopen in hun eigen kleurrijk braaksel om hun nest met verf en penseel verder te versieren. Dit zijn eenvoudige kiemen van creativiteit, die zich in de menselijke soort via seksuele en sociale selectie ontwikkelden tot een nooit eerder gezien niveau. Kennis afkomstig van de neurowetenschappen kan verklaren waarom we kunnen worden gefascineerd door moderne kunst of symmetrie.

Onze oogcellen zijn zodanig geschakeld dat we worden geboeid door contrasten, waardoor we een Mondriaan mooi kunnen vinden. Computers zijn in staat volkomen originele muziekstukken te componeren die een publiek niet kan onderscheiden van Bach. Andere kunstmatige intelligenties kunnen originele verhalen schrijven, gedichten maken of schilderijen genereren die nu wereldwijd worden tentoongesteld. Er zijn aldus geen goddelijke muzen nodig om ons creatieve inspiratie in te fluisteren.

De wetenschap toont ook aan dat een almachtige intelligentie toch niet zo almachtig en intelligent is. De schepping zit vol fouten. De bedrading van onze ogen ligt voor onze oogcellen in plaats van erachter, zodat het invallende licht wordt gehinderd en waardoor we een ‘blinde vlek’ in ons netvlies hebben. Het wonder van de geboorte is alles behalve perfect. Voor elke tien baby’s die worden geboren, werden er vijf op natuurlijke manier geaborteerd toen ze nog een net bevruchte eicel waren. Elke mens draagt vijf potentieel dodelijke mutaties in zich, om nog niet te spreken over de vele andere die onze levensduur inkorten.

Een almachtige en liefhebbende God kan ook niet verhinderen dat elk jaar meer dan tien miljoen kinderen jonger dan vijf jaar sterven en dat er gruwelijke rampen gebeuren, zoals aardbevingen en tsunami’s die honderdduizenden onschuldige mensen in één klap doden en nog miljoenen anderen in een gruwelijk verdriet storten.

Niet enkel de natuur maar ook de mens kan wreed zijn. In tegenstelling tot de theologie kan de evolutietheorie verklaren waarom de mens in staat is tot zowel enorme wreedheid als heel wat goedheid. Vaak stellen gelovigen dat de mens kan ‘kiezen’ om het goede te doen, maar wat met pedofielen die een aangeboren hersenafwijking hebben? Voor hen is de keuze goed te doen veel moeilijker.

En wat met een bestaande familie die een mutatie in een herseneiwit had die maakte dat de mannelijke familieleden enorm agressief waren (één familielid reed zijn baas omver, een andere stak iemand neer met een riek, nog een andere had zijn zus verkracht)? En wat met het laatste nieuwe neurologische onderzoek dat lijkt aan te tonen dat de vrije wil een illusie is?

De wetenschap kan het geloof in God verklaren, en waarom het zo wijdverspreid is. Mensen zijn gelovig omdat hun breinen zodanig in elkaar steken dat ze achter alles een bedoeling zoeken, van een vallend rotsblok tot het ontstaan van het heelal. Onze breinen hebben ook de neiging een ziel aan levenloze dingen toe te schrijven, van onze wagen die niet ‘wil’ starten en die we soms een stamp geven alsof ‘hij’ pijn kan voelen tot ‘moeder’ natuur die vol met goddelijke energie en intenties zit. Neem daarbij onze goedgelovigheid en ons vermogen spirituele gevoelens te ervaren wanneer we onze breinen op een lager (in plaats van een hoger) bewustzijnsniveau brengen en we krijgen geen homo sapiens (de wetende mens), maar vooral een homo fantasia.

Men kan niet bewijzen of God al dan niet bestaat, maar Zijn bestaan wordt heel onwaarschijnlijk in het licht van wetenschappelijke kennis die aantoont dat Hij niet in de context van dit heelal past. De mens is één van de miljarden soorten die ooit deze planeet bewoond hebben, en zal zoals de taalvaardige en intelligente Neanderthaler ooit uitsterven. Toch gelooft nog 90 procent van de mensheid dat het hele universum louter en alleen voor ons werd geschapen. Het contextverhaal bestaat uit enorm veel kennis en kent vele fijne nuances, en bijgevolg zal onwetendheid nog vele jaren de standaard voedingsbodem vormen voor het geloof in een opperwezen.

Bronvermelding:
Het ‘contextverhaal’ dat in dit essay aan bod komt is een concept dat Kris Verburgh in zijn laatste boek ‘Fantastisch!‘ introduceert. Het ‘contextverhaal’ toont aan dat god niet bestaat omdat Hij niet in de ‘context’ van dit heelal past. Zijn eerste boek ‘Schitterend! Over het universum’, dat hij op 17-jarige leeftijd publiceerde, werd genomineerd voor de Eureka-Wetenschapsprijs.